|
Η κρίση χρέους φαίνεται θεωρητικά να
έχει καταλαγιάσει τελευταία, ειδικά
μετά την πρόσφατη κίνηση της ΕΚΤ να
παράσχει ρευστότητα 500δις ευρώ στις
ευρωπαϊκές τράπεζες, με στόχο να
μειωθεί το κόστος δανεισμού των
ευρωπαϊκών χωρών, μέσω της αγοράς
ομολόγων από τις μεγάλες ευρωπαϊκές
τράπεζες. Σε πρώτο βαθμό η κίνηση
αυτή φαίνεται να έχει βοηθήσει, ενώ
είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλές
από τις τελευταίες εκδόσεις σε
Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία το
κόστος δανεισμού έχει μειωθεί, κάτι
στο οποίο κατά κοινή ομολογία έχει
βοηθήσει η πρόσφατη κίνηση της ΕΚΤ.
Πάντως σε κάθε περίπτωση, οι
επόμενες εβδομάδες αναμένεται να
είναι φωτιά εν αναμονή πολύ μεγάλων
εκδόσεων ομολόγων.
Πέραν, όμως όλων των παραπάνω, η
συμπεριφορά των ευρωπαίων ηγετών
συνεχίζει να χαρακτηρίζεται από μια
σειρά από σπασμωδικές κινήσεις, που
πολλές φορές αντί να συμβάλουν
οδηγούν στην επιδείνωση της κρίσης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλές
φορές εκεί που πάει να ηρεμήσει η
κατάσταση, έρχονται αποφάσεις των
ευρωπαίων ηγετών και ειδικά της
Γερμανίας οι οποίες δε μπορούν να
δικαιολογηθούν, επιδεινώνοντας την
κατάσταση και αυξάνοντας την
αβεβαιότητα.
Έτσι οι ευρωπαίοι ηγέτες πηγαίνουν
σε συνεχείς συνόδους κορυφής, χωρίς
να μπορούν να λάβουν επιτέλους μια
σειρά σωστών αποφάσεων και να βάλουν
τέλος στην κρίση χρέους, που απειλεί
πέραν της Ευρώπης ολόκληρη την
παγκόσμια οικονομία.
Την ίδια ώρα υπάρχει μια σειρά
απαισιόδοξων προβλέψεων που
συνηγορούν ότι κάτι πολύ κακό θα
συμβεί στην ευρωζώνη και μάλιστα
πολύ σύντομα, ενώ πολλοί είναι αυτοί
που αναρωτιούνται γιατί η κρίση
χρέους να μη συνεχιστεί. Αν δεν
ήταν έτσι, τότε αυτό που ξεκίνησε ως
μια περιθωριακή κρίση χρέους, που
επιδείνωσε η πολιτική
αναποφασιστικότητα στην Ελλάδα και
στην ΕΕ, δε θα είχε καταλήξει να
αποτελεί την πιο κρίσιμη καμπή του
ευρωπαϊκού οράματος.
Υπάρχει όμως μια σειρά προβλημάτων,
που πέραν όλων των άλλων απειλούν
την ευρωπαϊκή συνοχή.
Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι η Ε.Ε.
δε μπορεί με κανέναν τρόπο να
προσαρμοστεί στην νέα πραγματικότητα
ενός κόσμου, το κέντρο βάρους του
οποίου έχει μετατοπιστεί στον
Ειρηνικό Ωκεανό, συμπαρασύροντας και
τις ΗΠΑ. Κατά δεύτερο, πιο πολύ από
κάθε άλλη φορά, οι Ευρωπαίοι
ενδοσκοπούν, καθώς το κοινωνικό
κράτος συνοδεύεται με τον
σκεπτικισμό, έναν συνδυασμό που έχει
καταλάβει πλέον τα υψηλότερα
κλιμάκια της ΕΕ και των εθνικών
κυβερνήσεων. Εν τω μεταξύ, την ώρα
που ο βασικός καταστατικός νόμος της
ΕΕ, η Συνθήκη της Λισαβόνας,
χρειάζεται αναμόρφωση, ολόκληρη η
Ένωση έχει παραλύσει από την
αδράνεια της Γερμανίας, η οποία
μαστίζεται από τις κακές αναμνήσεις
της δημοκρατίας της Βαϊμάρης πριν
από 90 χρόνια.
Εκεί ακριβώς βρίσκεται και ακόμη ένα
πρόβλημα: Η διαδικασία λήψης
αποφάσεων, που σηματοδότησε την
ίδρυση της ΕΕ, μπορεί να ήταν
αποτελεσματική στη διάρκεια του
ψυχρού πολέμου, όταν μπήκαν τα
θεμέλια της ΕΕ, αλλά έχει μείνει
αναλλοίωτη όλα αυτά τα χρόνια, με
αποτέλεσμα η Ευρώπη να μην μπορεί να
αντιμετωπίσει τις σύγχρονες
προκλήσεις.
Η ΕΕ βασίστηκε στην ψυχροπολεμική
σταθερότητα ενός διπολικού διεθνούς
περιβάλλοντος, και είχε την
πολυτέλεια του χρόνου να αναπτύξει
το δικό της οικοδόμημα. Είναι
σίγουρο ότι κάποια επιτεύγματα, όπως
η ΟΝΕ, αποτελούσαν σκέψεις πολλά
χρόνια πριν γίνουν πραγματικότητα,
ενώ η επιτροπή
Delors
που έθεσε τα θεμέλια της ευρωζώνης,
ξεκίνησε από το 1988.
Τι συμβαίνει σήμερα, απλά η κρίση
της Ευρώπης έχει τις ρίζες της στην
απώλεια, με την Ευρώπη να εμπλέκεται
στο κύμα της παγκοσμιοποίησης,
απευθείας από τον διπολικό κόσμο
στον οποίο ήταν επί χρόνια
αγκυροβολημένη. Και μάλιστα,
παρέμεινε κολλημένη στις παλιές της
συνήθειες, την ώρα που όλα στον
κόσμο άλλαζαν.
Και όλα συνεχίζουν να αλλάζουν, για
αυτό και οι Ευρωπαίοι ηγέτες
χαρακτηρίζονται από πλήρη
αναποφασιστικότητα, και πολιτική
σύγχυση. Οι δε πολίτες επιδεικνύουν
ένα μίγμα συγκαταβατικότητας και
απάθειας, καθώς και
αυτό-αμφισβήτησης. Οι θεσμοί, από
την πλευρά τους, παραμένουν
εγκλωβισμένοι στις τυπολατρικές
διαδικασίες και στα διάφορα
πρωτόκολλα.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι
αγορές πολιορκούν την ευρωζώνη με
μανία. Οι επενδυτές έχουν εντοπίσει
αδύναμα πολιτικά θεμέλια, και όχι
αδύναμα οικονομικά θεμέλια, ενώ την
ίδια ώρα βλέπουν μια Ευρώπη, που
στερείται διακυβέρνησης με
πραγματική ισχύ, και στην οποί
απουσιάζει η θέληση να
χρησιμοποιήσει την ισχύ της για να
επιλύσει τα προβλήματα που
ανακύπτουν συνεχώς.
Για τέλος αφήσαμε τη Γερμανία, η
οποία θα πρέπει επιτέλους να
καταλάβει ότι δεν είναι μόνη στην
Ευρώπη, δε μπορεί για παράδειγμα να
μπαίνει στη λογική του αποφάσισε και
διέταξε, αφού αυτή η λογική έχει
οδηγήσει μέχρι στιγμής στην
επιδείνωση της κρίσης. Δεν είναι
τυχαίο ότι πέρασαν 2 χρόνια και
ακόμη όλος ο πλανήτης ασχολείται με
την Ελλάδα, ενώ το πρόβλημα θα
μπορούσε να έχει σταδιακά επιλυθεί
σε μια περίοδο 6 με 12 μηνών, όσες
και αν είναι οι ευθύνες μας και των
ελλήνων πολιτικών, με μεγάλες
καθυστερήσεις στις διαρθρωτικές
αλλαγές. Πάντως σίγουρα δεν είναι
ευθύνη της Ελλάδας που η Τρόικα
ακολουθεί συνεχώς εσφαλμένη λογική –
πολιτική, ενώ αντί να αλλάξει ρότα
επιμένει σε λογικές λιτότητες, χωρίς
καμία λογική βυθίζοντας τη χώρα και
οδηγώντας σε επιδείνωση της κρίσης
χρέους, αλλά και της κατάστασης
συνολικά στην Ε.Ε.
Της
Ana Palacio,
με ανασκευή κειμένου από
GFF. |
