|
Η Deutsche
Bank,
στην ανάλυσή της με
τίτλο «Chipping
in:
how
chips
have
become
a
huge
driver
of
the
dollar»,
που δημοσιεύθηκε στις 16
Νοεμβρίου 2026,
υποστηρίζει ότι
αναδύεται ένα νέο
σύστημα, το οποίο
περιγράφει ως «chip-dollar»
ή «δολάριο των
μικροτσίπ».
Η βασική διαπίστωση
είναι εντυπωσιακή: για
πρώτη φορά στη σύγχρονη
οικονομική ιστορία, το
παγκόσμιο εμπόριο
ημιαγωγών έχει ξεπεράσει
σε αξία το εμπόριο
πετρελαίου και φυσικού
αερίου. Και αυτή η
εξέλιξη δεν αφορά μόνο
τη βιομηχανική παραγωγή
ή τον ανταγωνισμό ΗΠΑ
και Κίνας. Αφορά πλέον
άμεσα τη χρηματοδότηση
του αμερικανικού
ελλείμματος, τις
διεθνείς επενδυτικές
ροές και τη μελλοντική
σταθερότητα του
δολαρίου.
Η νέα εποχή:
Τα μικροτσίπ ξεπερνούν
το πετρέλαιο
Ένα από τα σημαντικότερα
στοιχεία της έκθεσης
είναι ότι, με βάση τα
στοιχεία των τεσσάρων
τελευταίων τριμήνων έως
το δεύτερο τρίμηνο του
2026, το διεθνές εμπόριο
ημιαγωγών ξεπέρασε για
πρώτη φορά το παγκόσμιο
εμπόριο πετρελαίου και
φυσικού αερίου.
Η εξέλιξη αυτή
αποτυπώνει τη βαθιά
αλλαγή που συντελείται
στην παγκόσμια
οικονομία. Ενώ κατά τον
20ό αιώνα η ενέργεια
αποτελούσε την κεντρική
πρώτη ύλη της
βιομηχανικής ανάπτυξης,
στον 21ο αιώνα τα
μικροτσίπ εξελίσσονται
σε βασική υποδομή της
οικονομικής
δραστηριότητας.
Από τα
smartphones
και τους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές μέχρι τα
αυτοκίνητα, τις
τηλεπικοινωνίες, τα
βιομηχανικά συστήματα
και, κυρίως, τα κέντρα
δεδομένων της τεχνητής
νοημοσύνης, οι ημιαγωγοί
βρίσκονται πλέον στον
πυρήνα σχεδόν κάθε
σύγχρονης παραγωγικής
διαδικασίας.
Η Deutsche
Bank
επισημαίνει, μάλιστα,
ότι τα πλεονάσματα που
δημιουργούνται από το
εμπόριο ημιαγωγών στην
Ασία, εξαιρουμένης της
Κίνας, έχουν φτάσει
πλέον σε μέγεθος
αντίστοιχο με τα
πλεονάσματα που
δημιουργούν οι εξαγωγές
πετρελαίου στις χώρες
του Περσικού Κόλπου.
Πρόκειται για μια
μεταβολή με ιδιαίτερη
σημασία για τις διεθνείς
αγορές συναλλάγματος. Τα
κεφάλαια που
συγκεντρώνονται από την
εξαγωγή ημιαγωγών δεν
παραμένουν απλώς στις
οικονομίες που τους
παράγουν. Ένα σημαντικό
μέρος τους επιστρέφει
στις ΗΠΑ, μέσα από
επενδύσεις σε
αμερικανικές μετοχές και
εταιρικά ομόλογα.
Με άλλα λόγια, η Ασία
παράγει τα μικροτσίπ,
δημιουργεί εμπορικά
πλεονάσματα και στη
συνέχεια διοχετεύει
κεφάλαια στις
αμερικανικές αγορές,
χρηματοδοτώντας τις
ίδιες τις εταιρείες που
βρίσκονται στην αιχμή
της τεχνολογικής
επανάστασης.
Από το
πετροδολάριο στο
chip-dollar: Μια αλλαγή
στο μοντέλο αμερικανικής
ισχύος
Για να γίνει κατανοητή η
σημασία αυτής της
εξέλιξης, χρειάζεται να
επιστρέψουμε στη
δεκαετία του 1970.
Μετά το 1971 και την
κατάργηση της
μετατρεψιμότητας του
δολαρίου σε χρυσό από
την κυβέρνηση Νίξον, το
διεθνές νομισματικό
σύστημα πέρασε σε μια
νέα εποχή. Το δολάριο
δεν είχε πλέον ως άμεσο
στήριγμα τον χρυσό, αλλά
την αξιοπιστία του
αμερικανικού κράτους και
την προθυμία των διεθνών
επενδυτών να διατηρούν
περιουσιακά στοιχεία σε
δολάρια.
Το 1974, η συμφωνία ΗΠΑ
και Σαουδικής Αραβίας
έδωσε μια νέα διάσταση
σε αυτό το σύστημα. Σε
αντάλλαγμα για
αμερικανικές εγγυήσεις
ασφάλειας και
στρατιωτική υποστήριξη,
η Σαουδική Αραβία
συμφώνησε να τιμολογεί
και να πραγματοποιεί τις
πωλήσεις πετρελαίου σε
δολάρια.
Τα δολάρια που
συγκέντρωναν οι
πετρελαιοπαραγωγές χώρες
του Κόλπου
επανεπενδύονταν σε
μεγάλο βαθμό σε
αμερικανικά κρατικά
ομόλογα.
Έτσι δημιουργήθηκε ένας
ισχυρός μηχανισμός
ανακύκλωσης κεφαλαίων:
οι χώρες εισέπρατταν
δολάρια από τις εξαγωγές
πετρελαίου και στη
συνέχεια επέστρεφαν
σημαντικό μέρος αυτών
των κεφαλαίων στις ΗΠΑ,
αγοράζοντας αμερικανικό
δημόσιο χρέος.
Το αποτέλεσμα ήταν
διπλό. Από τη μία
πλευρά, ενισχυόταν η
διεθνής ζήτηση για το
δολάριο και, από την
άλλη, εξασφαλιζόταν μια
σημαντική πηγή
χρηματοδότησης για την
αμερικανική κυβέρνηση.
Η Deutsche
Bank
υποστηρίζει ότι το νέο
σύστημα των μικροτσίπ
διατηρεί ορισμένα από τα
βασικά χαρακτηριστικά
αυτής της διαδικασίας,
αλλά αλλάζει ριζικά τον
τρόπο με τον οποίο
πραγματοποιείται η
ανακύκλωση των
κεφαλαίων.
Στο παλιό μοντέλο, τα
πετρελαϊκά πλεονάσματα
κατευθύνονταν κυρίως
προς τα αμερικανικά
κρατικά ομόλογα. Στο νέο
μοντέλο, τα πλεονάσματα
από τις εξαγωγές
ημιαγωγών διοχετεύονται
κυρίως προς τις
αμερικανικές μετοχές.
Η μεταβολή αυτή
αντανακλά, σύμφωνα με
την τράπεζα, και μια
ευρύτερη αλλαγή στη φύση
της αμερικανικής ισχύος:
από την κυριαρχία που
στηριζόταν κυρίως στη
γεωπολιτική και
στρατιωτική επιρροή προς
την κυριαρχία που
στηρίζεται όλο και
περισσότερο στην
τεχνολογική πρωτοπορία.
Η Ασία παράγει τα
μικροτσίπ, αλλά τα
κεφάλαια επιστρέφουν στη
Wall
Street
Στο επίκεντρο του νέου
συστήματος βρίσκονται
κυρίως η Νότια Κορέα, η
Ταϊβάν, η Ιαπωνία και οι
χώρες της ASEAN.
Η Νότια Κορέα και η
Ταϊβάν αποτελούν
κορυφαία κέντρα
παραγωγής ημιαγωγών, η
Ιαπωνία διαδραματίζει
κρίσιμο ρόλο στην
προμήθεια υλικών και
εξοπλισμού, ενώ οι χώρες
της Νοτιοανατολικής
Ασίας συμμετέχουν
σημαντικά στις
διαδικασίες
συναρμολόγησης,
συσκευασίας και ελέγχου
των μικροτσίπ.
Η περίπτωση της Νότιας
Κορέας είναι ιδιαίτερα
χαρακτηριστική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία
που παρουσιάζει η
Deutsche
Bank,
οι εξαγωγές ημιαγωγών
της χώρας αυξήθηκαν κατά
περισσότερο από 200% σε
ετήσια βάση μέσα στο
2026. Η εκρηκτική
ανάπτυξη συνδέεται σε
μεγάλο βαθμό με τη
ζήτηση για μνήμες υψηλών
επιδόσεων, οι οποίες
είναι απαραίτητες για
την επιτάχυνση των
υπολογισμών τεχνητής
νοημοσύνης.
Το πλεόνασμα της Νότιας
Κορέας στο εμπόριο
ημιαγωγών πλησιάζει τα
250 δισ. δολάρια, ενώ,
σύμφωνα με την έκθεση,
το σύνολο του εμπορικού
πλεονάσματος της χώρας
προέρχεται πλέον από τον
συγκεκριμένο κλάδο.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον
στοιχείο, ωστόσο, είναι
τι συμβαίνει στη
συνέχεια με αυτά τα
χρήματα.
Η Deutsche
Bank
διαπιστώνει ότι η
ανακύκλωση του
κορεατικού πλεονάσματος
πραγματοποιείται κυρίως
μέσω επενδύσεων σε
μετοχές και όχι μέσω
ομολόγων.
Κατά το τελευταίο έτος,
οι πωλήσεις κορεατικών
μετοχών από ξένους
επενδυτές αντιστοιχούσαν
περίπου στο ήμισυ των
κεφαλαιακών εκροών, ενώ
οι αγορές ξένων μετοχών
από Κορεάτες επενδυτές
αντιστοιχούσαν στο άλλο
μισό.
Επιπλέον, τα τελευταία
δύο χρόνια οι επενδύσεις
των Κορεατών σε μετοχές
του εξωτερικού ήταν
πενταπλάσιες σε σχέση με
τις αγορές ξένων
ομολόγων.
Και ο βασικός προορισμός
αυτών των επενδύσεων
είναι οι ΗΠΑ.
Περίπου το 70% των
μετοχικών επενδύσεων της
Νότιας Κορέας στο
εξωτερικό κατευθύνεται
στην αμερικανική αγορά,
παρότι οι ΗΠΑ
αντιπροσωπεύουν περίπου
το 50% της συνολικής
παγκόσμιας
χρηματιστηριακής
κεφαλαιοποίησης.
Για τα νοικοκυριά της
Νότιας Κορέας, η
συγκέντρωση είναι ακόμη
μεγαλύτερη: περισσότερο
από το 90% της μετοχικής
τους έκθεσης στο
εξωτερικό αφορά
αμερικανικές μετοχές.
Η τάση δεν περιορίζεται
στην Κορέα. Στην
Ιαπωνία, τα επενδυτικά
προγράμματα και η
διάδοση των ETF
που επικεντρώνονται στην
αμερικανική αγορά
ενισχύουν επίσης τις
τοποθετήσεις σε
αμερικανικές μετοχές.
Έτσι, τα κεφάλαια που
δημιουργούνται από την
ασιατική βιομηχανία των
ημιαγωγών επιστρέφουν
στις ΗΠΑ και στηρίζουν
τις επιχειρήσεις που
πρωταγωνιστούν στην
ανάπτυξη της τεχνητής
νοημοσύνης.
Πάνω από 1 τρισ. δολάρια
οι ξένες επενδύσεις σε
αμερικανικές μετοχές
Η αλλαγή αποτυπώνεται
πλέον ξεκάθαρα και στο
ισοζύγιο κεφαλαίων των
ΗΠΑ.
Σύμφωνα με την
Deutsche
Bank,
οι καθαρές ξένες αγορές
αμερικανικών μετοχών
ξεπέρασαν το 1 τρισ.
δολάρια κατά το
τελευταίο δωδεκάμηνο.
Ακόμη πιο σημαντικό
είναι ότι το μεγαλύτερο
μέρος της αύξησης αυτών
των επενδύσεων προήλθε
από την Ασία.
Οι ξένες αγορές
αμερικανικών μετοχών
έχουν πλέον ξεπεράσει
κατά πολύ τις
αντίστοιχες τοποθετήσεις
σε αμερικανικά κρατικά
ομόλογα. Η τράπεζα
σημειώνει, μάλιστα, ότι
οι ξένες αγορές
αμερικανικών εταιρικών
ομολόγων υπερβαίνουν
πλέον και τις αγορές
Treasuries.
Αυτό σημαίνει ότι η
χρηματοδότηση του
αμερικανικού εξωτερικού
ελλείμματος εξαρτάται
ολοένα περισσότερο από
τις επενδύσεις σε
περιουσιακά στοιχεία του
ιδιωτικού τομέα και
λιγότερο από την
παραδοσιακή ζήτηση για
κρατικό χρέος.
Πρόκειται για μια
ουσιαστική διαφοροποίηση
του τρόπου με τον οποίο
το διεθνές κεφάλαιο
στηρίζει την αμερικανική
οικονομία.
Στο προηγούμενο
καθεστώς, η αξιοπιστία
του αμερικανικού κράτους
και η κυριαρχία του
δολαρίου στις
ενεργειακές συναλλαγές
δημιουργούσαν σταθερή
ζήτηση για αμερικανικά
ομόλογα.
Στο νέο καθεστώς, η
τεχνολογική υπεροχή των
αμερικανικών εταιρειών
λειτουργεί ως πόλος
έλξης για διεθνείς
επενδυτές, οι οποίοι
αναζητούν συμμετοχή στην
ανάπτυξη της τεχνητής
νοημοσύνης.
Η Wall
Street
αποκτά έτσι ακόμη
μεγαλύτερη σημασία ως
διεθνής αποδέκτης
αποταμιεύσεων.
Γιατί τα μικροτσίπ είναι
το νέο πετρέλαιο της
παγκόσμιας οικονομίας
Η αναλογία ανάμεσα στο
πετρέλαιο και στους
ημιαγωγούς δεν είναι
απλώς συμβολική.
Το πετρέλαιο υπήρξε η
βασική πρώτη ύλη της
βιομηχανικής οικονομίας.
Χρησιμοποιείται στην
παραγωγή πλαστικών,
χρωμάτων, ελαστικών,
καλλυντικών και σε
αμέτρητες άλλες
βιομηχανικές
δραστηριότητες.
Παράλληλα, αποτελεί
βασικό καύσιμο για τη
μεταφορά αγαθών σε
ολόκληρο τον κόσμο.
Η ευρεία χρήση του
συνέβαλε στη
διεθνοποίηση της
τιμολόγησης σε δολάρια,
καθώς επιχειρήσεις σε
διαφορετικές χώρες είχαν
κίνητρο να χρησιμοποιούν
το ίδιο νόμισμα για τις
ενεργειακές εισροές και
τις εμπορικές τους
συναλλαγές.
Οι ημιαγωγοί αποκτούν
σήμερα έναν αντίστοιχο
ρόλο στην ψηφιακή
οικονομία.
Είναι απαραίτητοι για
την παραγωγή
ηλεκτρονικών συσκευών,
την
αυτοκινητοβιομηχανία,
τις τηλεπικοινωνίες, τα
υπολογιστικά συστήματα
και τις υποδομές
τεχνητής νοημοσύνης.
Ιδιαίτερα στον τομέα της
AI,
τα μικροτσίπ αποτελούν
το σημαντικότερο
συστατικό της νέας
επενδυτικής έκρηξης.
Η Deutsche
Bank
επικαλείται ανάλυση της
Epoch
AI,
σύμφωνα με την οποία οι
διακομιστές αντιστοιχούν
περίπου στο 60% του
ετησιοποιημένου κόστους
ενός ενδεικτικού κέντρου
δεδομένων τεχνητής
νοημοσύνης ισχύος 1
GW
στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, σύμφωνα με
την Semiconductor
Industry
Association,
τα μικροτσίπ
αντιπροσωπεύουν περίπου
το 95% της αξίας ενός
AI
server
rack.
Συνδυάζοντας τα δύο
στοιχεία, η
Deutsche
Bank
εκτιμά ότι πάνω από το
50% των συνολικών
κεφαλαιουχικών δαπανών
για την ανάπτυξη ενός
κέντρου δεδομένων
τεχνητής νοημοσύνης
κατευθύνεται τελικά
στους ημιαγωγούς.
Η διάσταση της επένδυσης
είναι τεράστια.
Η Bloomberg
Intelligence
εκτιμά ότι οι δεσμεύσεις
κεφαλαιουχικών δαπανών
των μεγάλων εταιρειών
τεχνολογίας και των
hyperscalers
θα μπορούσαν να
προσεγγίσουν τα 8 τρισ.
δολάρια έως το 2031.
Με βάση τις εκτιμήσεις
της Deutsche
Bank,
αυτό θα μπορούσε να
μεταφραστεί σε ζήτηση
περίπου 4 τρισ. δολαρίων
για μικροτσίπ μόνο από
την ανάπτυξη των
υποδομών τεχνητής
νοημοσύνης.
Το μέγεθος αυτό εξηγεί
γιατί οι ημιαγωγοί δεν
αποτελούν πλέον έναν
ακόμη βιομηχανικό κλάδο,
αλλά έναν από τους
βασικούς παράγοντες που
καθορίζουν τις διεθνείς
οικονομικές και
χρηματοπιστωτικές
ισορροπίες.
Το μεγάλο αμερικανικό
πλεονέκτημα: Η Ασία
κατασκευάζει, οι ΗΠΑ
ελέγχουν την τεχνολογία
Εδώ βρίσκεται ίσως το
πιο κρίσιμο στοιχείο της
ανάλυσης.
Παρότι το μεγαλύτερο
μέρος της φυσικής
παραγωγής των ημιαγωγών
πραγματοποιείται στην
Ασία, η μεγαλύτερη
οικονομική αξία της
εφοδιαστικής αλυσίδας
εξακολουθεί να
συγκεντρώνεται στις ΗΠΑ.
Η Deutsche
Bank
επισημαίνει ότι περίπου
το 50% της αξίας της
αλυσίδας παραγωγής
ημιαγωγών βρίσκεται στον
σχεδιασμό των μικροτσίπ.
Σε αυτό το στάδιο, οι
αμερικανικές εταιρείες
ελέγχουν περίπου το 87%
των εσόδων.
Οι ΗΠΑ διατηρούν,
επίσης, σχεδόν
μονοπωλιακή θέση στο
λογισμικό ηλεκτρονικού
σχεδιασμού αυτοματισμού
(EDA),
το οποίο είναι
απαραίτητο για τον
σχεδιασμό σύγχρονων
μικροτσίπ.
Παράλληλα, ελέγχουν
περίπου το 60% των
εσόδων από τον εξοπλισμό
κατασκευής ημιαγωγών,
δηλαδή από τα μηχανήματα
και τις τεχνολογίες
χωρίς τις οποίες δεν
μπορεί να
πραγματοποιηθεί η
παραγωγή.
Αντίθετα, η κατασκευή, η
συσκευασία, ο έλεγχος
και η επεξεργασία των
υλικών πραγματοποιούνται
σε μεγάλο βαθμό εκτός
ΗΠΑ και αντιπροσωπεύουν
περίπου το 30% της
εκτιμώμενης αξίας του
κλάδου.
Το αποτέλεσμα είναι ότι,
σύμφωνα με τη μελέτη του
Sean
Kenji
Starrs
που επικαλείται η
Deutsche
Bank,
περίπου το 70% των
κερδών της παγκόσμιας
βιομηχανίας ημιαγωγών
καταλήγει σε
αμερικανικές
επιχειρήσεις.
Αυτό δημιουργεί μια
ιδιότυπη οικονομική
ισορροπία: η Ασία
συγκεντρώνει μεγάλα
εμπορικά πλεονάσματα
χάρη στην παραγωγή των
μικροτσίπ, αλλά
σημαντικό μέρος της
οικονομικής αξίας και
της κερδοφορίας
παραμένει στις ΗΠΑ.
Η αμερικανική κυριαρχία
δεν στηρίζεται,
επομένως, αποκλειστικά
στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ
διαθέτουν μεγάλες
εταιρείες τεχνολογίας.
Στηρίζεται στον έλεγχο
κρίσιμων τεχνολογιών,
πνευματικής ιδιοκτησίας,
λογισμικού και
εξοπλισμού, τα οποία
αποτελούν απαραίτητες
προϋποθέσεις για τη
λειτουργία ολόκληρης της
παγκόσμιας αλυσίδας
παραγωγής.
Σημαντικό ρόλο
διαδραματίζει και η
γεωπολιτική διάσταση.
Η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα
και η Ταϊβάν αποτελούν
βασικούς κρίκους της
εφοδιαστικής αλυσίδας
και παραμένουν στενά
συνδεδεμένες με τις ΗΠΑ
σε επίπεδο στρατηγικής
και ασφάλειας.
Παράλληλα, η Ολλανδία
διαθέτει κρίσιμη θέση
στην παραγωγή
μηχανημάτων λιθογραφίας
ακραίας υπεριώδους
ακτινοβολίας (EUV),
που απαιτούνται για την
κατασκευή των πιο
προηγμένων ημιαγωγών.
Ωστόσο, ακόμη και αυτή η
τεχνολογία εξαρτάται από
αμερικανική τεχνογνωσία
σε κρίσιμα οπτικά
συστήματα.
Έτσι διαμορφώνεται ένα
ευρύτερο τεχνολογικό και
γεωπολιτικό μπλοκ ΗΠΑ
και συμμάχων στην Ασία
και την Ευρώπη.
Η Κίνα: Ο μεγάλος
παίκτης που εξακολουθεί
να εξαρτάται από τα
μικροτσίπ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον
παρουσιάζει η θέση της
Κίνας.
Παρά το γεγονός ότι
διαθέτει το μεγαλύτερο
εμπορικό πλεόνασμα
παγκοσμίως, το οποίο
ξεπερνά τα 2 τρισ.
δολάρια ετησίως στον
τομέα των βιομηχανικών
αγαθών, εξακολουθεί να
εμφανίζει σημαντικό
εμπορικό έλλειμμα στους
ημιαγωγούς.
Η αντίφαση αυτή
αποκαλύπτει τη
στρατηγική εξάρτηση της
κινεζικής οικονομίας από
τις εισαγωγές
συγκεκριμένων
τεχνολογικών προϊόντων.
Οι αμερικανικοί
περιορισμοί στις
εξαγωγές προηγμένων
μικροτσίπ και εξοπλισμού
παραγωγής έχουν
περιορίσει την πρόσβαση
της Κίνας στις πιο
εξελιγμένες τεχνολογίες.
Ιδιαίτερα σημαντικοί
είναι οι περιορισμοί
στην πρόσβαση σε
μηχανήματα EUV,
τα οποία είναι
απαραίτητα για την
παραγωγή των πλέον
προηγμένων ημιαγωγών.
Η Κίνα εξακολουθεί,
πάντως, να εισάγει
μεγάλες ποσότητες
μικροτσίπ μνήμης και
λογικής, ενώ επιδιώκει
να αυξήσει την εγχώρια
παραγωγή και να μειώσει
την εξάρτησή της από
ξένους προμηθευτές.
Η Deutsche
Bank
σημειώνει ότι τα δύο
βασικά κενά στο εμπορικό
πλεόνασμα της Κίνας
εξακολουθούν να
σχετίζονται με τις
εισαγωγές ημιαγωγών και
ορυκτών καυσίμων.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά
τη μεγάλη βιομηχανική
της ισχύ, η Κίνα
παραμένει εκτεθειμένη σε
δύο από τους
σημαντικότερους τομείς
που στηρίζουν το
αμερικανικό οικονομικό
και γεωπολιτικό
πλεονέκτημα.
Υπάρχει, όμως, και μια
σημαντική διαφορά στον
τρόπο με τον οποίο η
Κίνα διαχειρίζεται τα
εμπορικά της
πλεονάσματα.
Σε αντίθεση με τη Νότια
Κορέα, την Ιαπωνία και
την Ταϊβάν, η Κίνα δεν
διοχετεύει μεγάλο μέρος
των αποταμιεύσεών της
στις διεθνείς
χρηματιστηριακές αγορές.
Σύμφωνα με την έκθεση,
λιγότερο από το 20% των
καθαρών διεθνών
περιουσιακών στοιχείων
της Κίνας βρίσκεται σε
επενδύσεις
χαρτοφυλακίου, όπως
μετοχές και ομόλογα. Το
αντίστοιχο ποσοστό για
την Κορέα, την Ιαπωνία
και την Ταϊβάν
προσεγγίζει το 50%.
Αυτό αντανακλά τόσο τους
περιορισμούς στην κίνηση
ιδιωτικών κεφαλαίων όσο
και τη γεωπολιτική
επιθυμία του Πεκίνου να
περιορίσει την έκθεσή
του στις αμερικανικές
χρηματοπιστωτικές
αγορές.
Η Κίνα επιλέγει σε
μεγαλύτερο βαθμό άμεσες
επενδύσεις,
χρηματοδοτήσεις μέσω
κρατικά κατευθυνόμενων
τραπεζών και
τοποθετήσεις σε
πραγματικά περιουσιακά
στοιχεία, ιδιαίτερα στις
χώρες του Παγκόσμιου
Νότου.
Παράλληλα, ενισχύει τη
θέση του χρυσού στα
επίσημα αποθεματικά της
και επιδιώκει να
μετατρέπει μέρος των
εμπορικών της
πλεονασμάτων σε
ισχυρότερο γουάν.
Η επόμενη φάση του
ανταγωνισμού, επομένως,
δεν αφορά μόνο το ποιος
θα παράγει τα καλύτερα
μικροτσίπ, αλλά και το
ποιος θα ελέγχει τις
τεχνολογίες, τις πρώτες
ύλες, τις εφοδιαστικές
αλυσίδες και τα
χρηματοπιστωτικά δίκτυα
της ψηφιακής οικονομίας.
Ο μεγάλος κίνδυνος: Η
νέα εξάρτηση του
δολαρίου από τις
χρηματιστηριακές αγορές
Παρά τα σημαντικά
πλεονεκτήματα που
δημιουργεί το νέο
σύστημα για τις ΗΠΑ, η
Deutsche
Bank
εντοπίζει και έναν
σοβαρό κίνδυνο.
Το chip-dollar
είναι δυνητικά λιγότερο
σταθερό από το
πετροδολάριο, καθώς
στηρίζεται περισσότερο
στις μετοχές και
λιγότερο στα κρατικά
ομόλογα.
Η διαφορά είναι
ουσιαστική.
Τα αμερικανικά κρατικά
ομόλογα θεωρούνται
παραδοσιακά περιουσιακά
στοιχεία χαμηλότερου
κινδύνου σε σχέση με τις
μετοχές. Οι
χρηματιστηριακές αγορές,
αντίθετα, είναι πολύ πιο
ευαίσθητες στις
μεταβολές των
προσδοκιών, στην
κερδοφορία των
επιχειρήσεων και στο
επενδυτικό κλίμα.
Η Deutsche
Bank
αναφέρει ότι η πρόσφατη
πραγματοποιηθείσα
μεταβλητότητα του
S&P
500 ήταν περίπου
τριπλάσια από εκείνη των
αμερικανικών δεκαετών
κρατικών ομολόγων.
Η μεταβλητότητα του
Nasdaq
ήταν διπλάσια από εκείνη
του S&P
500, ενώ ο δείκτης
ημιαγωγών
Philadelphia
Semiconductor
(SOX)
εμφάνισε μεταβλητότητα
μεγαλύτερη από τριπλάσια
σε σχέση με τον S&P
500.
Στην πράξη, αυτό
σημαίνει ότι το δολάριο
εξαρτάται όλο και
περισσότερο από τη
διάθεση των διεθνών
επενδυτών να
αναλαμβάνουν
χρηματιστηριακό κίνδυνο.
Όσο οι αγορές πιστεύουν
ότι η τεχνητή νοημοσύνη
θα δημιουργήσει τεράστια
κέρδη και ότι οι
αμερικανικές εταιρείες
θα διατηρήσουν την
τεχνολογική τους
πρωτοπορία, οι
κεφαλαιακές εισροές προς
τις ΗΠΑ μπορούν να
παραμένουν ισχυρές.
Αν, όμως, οι προσδοκίες
αναθεωρηθούν, οι
συνέπειες ενδέχεται να
είναι σημαντικές.
Ο φαύλος ή ενάρετος
κύκλος της τεχνητής
νοημοσύνης
Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα
παρατήρηση της
Deutsche
Bank
αφορά την κυκλικότητα
του νέου συστήματος.
Οι επενδύσεις σε
αμερικανικές μετοχές
χρηματοδοτούν τις
εταιρείες που
αναπτύσσουν τις υποδομές
τεχνητής νοημοσύνης. Οι
εταιρείες αυτές
αγοράζουν μεγάλες
ποσότητες μικροτσίπ από
ασιατικούς
κατασκευαστές.
Οι ασιατικές εξαγωγές
δημιουργούν εμπορικά
πλεονάσματα και τα
κεφάλαια που
συσσωρεύονται
επανεπενδύονται ξανά
στις αμερικανικές
αγορές.
Δημιουργείται έτσι ένας
αυτοτροφοδοτούμενος
κύκλος:
Οι αμερικανικές
εταιρείες επενδύουν
τεράστια ποσά στην
τεχνητή νοημοσύνη.
Η ζήτηση για
υπολογιστική ισχύ
αυξάνει τις παραγγελίες
ημιαγωγών από την Ασία.
Οι ασιατικές οικονομίες
συσσωρεύουν εμπορικά
πλεονάσματα.
Μέρος αυτών των
πλεονασμάτων επιστρέφει
στις ΗΠΑ μέσω επενδύσεων
σε αμερικανικές μετοχές
και εταιρικά ομόλογα.
Οι νέες εισροές
κεφαλαίων ενισχύουν τη
χρηματοδότηση των
αμερικανικών εταιρειών
τεχνολογίας και
επιτρέπουν τη συνέχιση
των επενδύσεων στην
AI.
Το πρόβλημα είναι ότι ο
ίδιος κύκλος μπορεί να
λειτουργήσει και
αντίστροφα.
Εάν η ζήτηση για
υπολογιστική ισχύ δεν
δικαιώσει τις τεράστιες
επενδύσεις που
πραγματοποιούνται
σήμερα, η κερδοφορία των
εταιρειών τεχνητής
νοημοσύνης μπορεί να
υποχωρήσει.
Αυτό θα μπορούσε να
οδηγήσει σε μείωση των
επενδύσεων σε κέντρα
δεδομένων και, συνεπώς,
σε χαμηλότερη ζήτηση για
μικροτσίπ.
Οι ασιατικές οικονομίες
θα αντιμετώπιζαν τότε
χαμηλότερα εμπορικά
πλεονάσματα, ενώ οι
διεθνείς επενδυτές θα
είχαν λιγότερα κίνητρα
να τοποθετούνται στις
αμερικανικές αγορές.
Η πίεση θα μπορούσε να
μεταφερθεί ταυτόχρονα
τόσο στην πραγματική
οικονομία όσο και στις
χρηματοπιστωτικές
αγορές.
Ένας ακόμη κίνδυνος
είναι η διάδοση
κινεζικών μοντέλων
τεχνητής νοημοσύνης
ανοικτού κώδικα, τα
οποία θα μπορούσαν να
περιορίσουν την
κερδοφορία των
αμερικανικών εταιρειών
και να μειώσουν την
ελκυστικότητα των
αμερικανικών μετοχών.
Η επιτυχία του
chip-dollar
εξαρτάται, επομένως, από
τη διατήρηση της
τεχνολογικής υπεροχής
των ΗΠΑ και από τη
συνέχιση της επενδυτικής
εμπιστοσύνης στην
αμερικανική τεχνολογική
βιομηχανία.
Θα έχει το chip-dollar
την αντοχή του
πετροδολαρίου;
Υπάρχει, πάντως, ένα
ακόμη ερώτημα που
παραμένει ανοιχτό: κατά
πόσο η ζήτηση για
μικροτσίπ μπορεί να
διατηρηθεί σε βάθος
χρόνου με την ίδια
σταθερότητα που
χαρακτηρίζει τη ζήτηση
για πετρέλαιο.
Το πετρέλαιο
καταναλώνεται καθημερινά
σε τεράστιες ποσότητες.
Περίπου 100 εκατ.
βαρέλια καταναλώνονται
κάθε ημέρα παγκοσμίως
και περίπου το 70% αυτής
της ποσότητας αποτελεί
αντικείμενο διεθνούς
εμπορίου.
Πρόκειται για μια συνεχή
και επαναλαμβανόμενη
ανάγκη, η οποία
δημιουργεί σταθερές
εμπορικές και
χρηματοοικονομικές ροές.
Στην περίπτωση των
ημιαγωγών, ένα σημαντικό
μέρος της ζήτησης
συνδέεται με την
κατασκευή νέων υποδομών.
Αυτό δημιουργεί το
ερώτημα εάν η σημερινή
έκρηξη των παραγγελιών
θα συνεχιστεί όταν
ολοκληρωθεί το
μεγαλύτερο μέρος των
επενδύσεων σε κέντρα
δεδομένων.
Η Deutsche
Bank
επισημαίνει, ωστόσο, ότι
η ζήτηση δεν θα
εξαφανιστεί απαραίτητα
μετά την ολοκλήρωση του
αρχικού επενδυτικού
κύκλου.
Η αντικατάσταση των
μικροτσίπ σε ένα μέσο
κέντρο δεδομένων
εκτιμάται ότι
πραγματοποιείται κάθε
τρία έως επτά χρόνια.
Αυτό δημιουργεί μια
επαναλαμβανόμενη ανάγκη
για ανανέωση και
αναβάθμιση του
εξοπλισμού.
Παρόλα αυτά, μένει να
αποδειχθεί εάν η
συγκεκριμένη διαδικασία
θα δημιουργήσει
διαχρονικά σταθερές
εμπορικές ροές
αντίστοιχες με εκείνες
του πετρελαίου.
Η απάντηση θα είναι
καθοριστική για τη
μακροπρόθεσμη αντοχή του
νέου συστήματος.
Το μέλλον του δολαρίου
περνά πλέον μέσα από τη
Silicon
Valley
και την Ασία
Η ανάλυση της
Deutsche
Bank
οδηγεί σε ένα ευρύτερο
συμπέρασμα για το μέλλον
του διεθνούς
νομισματικού συστήματος.
Η αμερικανική
νομισματική κυριαρχία
δεν στηρίζεται πλέον
αποκλειστικά στη θέση
των ΗΠΑ ως στρατιωτικής
και γεωπολιτικής
υπερδύναμης, ούτε μόνο
στην ιστορική κυριαρχία
του δολαρίου στις αγορές
ενέργειας.
Ενισχύεται όλο και
περισσότερο από την
τεχνολογική πρωτοπορία
των αμερικανικών
επιχειρήσεων, τον έλεγχο
κρίσιμων τμημάτων της
εφοδιαστικής αλυσίδας
των ημιαγωγών και την
ικανότητα της
Wall
Street
να προσελκύει
αποταμιεύσεις από
ολόκληρο τον κόσμο.
Η νέα πραγματικότητα
είναι σύνθετη: η
παραγωγή των μικροτσίπ
είναι συγκεντρωμένη σε
μεγάλο βαθμό στην Ασία,
η τεχνολογική υπεραξία
παραμένει κυρίως στις
ΗΠΑ και τα κεφάλαια που
δημιουργούνται από το
εμπόριο επιστρέφουν στην
αμερικανική
χρηματιστηριακή αγορά.
Αυτή η αλληλεξάρτηση
αποτελεί σήμερα έναν από
τους σημαντικότερους
μηχανισμούς στήριξης του
δολαρίου.
Δεν σημαίνει ότι το
πετροδολάριο
εξαφανίζεται ή ότι τα
αμερικανικά κρατικά
ομόλογα χάνουν τον ρόλο
τους ως βασικό διεθνές
αποθεματικό περιουσιακό
στοιχείο. Σημαίνει,
όμως, ότι ένας νέος
πυλώνας έρχεται να
προστεθεί στο υφιστάμενο
σύστημα και ενδεχομένως
να αποκτήσει ολοένα
μεγαλύτερη σημασία.
Το κρίσιμο στοιχείο
είναι ότι αυτός ο νέος
πυλώνας έχει διαφορετική
φύση. Είναι περισσότερο
εξαρτημένος από την
τεχνολογική καινοτομία,
την κερδοφορία ιδιωτικών
επιχειρήσεων και την
επενδυτική ψυχολογία των
χρηματιστηριακών αγορών.
Η αμερικανική ισχύς
μετατοπίζεται έτσι ακόμη
περισσότερο από το
δημόσιο προς τον
ιδιωτικό τομέα. Οι
πολυεθνικές τεχνολογίας,
οι κατασκευαστές
μικροτσίπ, οι εταιρείες
υπολογιστικού νέφους και
οι διαχειριστές
κεφαλαίων αποκτούν
κεντρικό ρόλο στη
διατήρηση της διεθνούς
ζήτησης για δολάρια.
Το βασικό μήνυμα της
Deutsche
Bank
είναι σαφές: Η εποχή του
πετρελαίου ως βασικού
μηχανισμού ανακύκλωσης
διεθνών κεφαλαίων δεν
έχει τελειώσει, αλλά η
εποχή των μικροτσίπ έχει
ήδη αρχίσει να αλλάζει
τους κανόνες του
παιχνιδιού.
Και σε αυτή τη νέα
εποχή, η κυριαρχία του
δολαρίου θα εξαρτάται
ολοένα περισσότερο από
το ποιος σχεδιάζει τα
μικροτσίπ, ποιος ελέγχει
την τεχνολογία τους,
ποιος χρηματοδοτεί την
τεχνητή νοημοσύνη και,
τελικά, ποιος καταφέρνει
να προσελκύει τα
κεφάλαια του υπόλοιπου
κόσμου.
Πηγή: Deutsche Bank
Research Institute,
«Chipping in: how chips
have become a huge
driver of the dollar»,
Mallika Sachdeva, 16
Νοεμβρίου 2026.
|