Η ταχύτητα της διεύρυνσης έχει αιφνιδιάσει την αγορά. Η Barclays είχε εκτιμήσει στα τέλη Αυγούστου ότι ένα spread πάνω από τις 100 μονάδες βάσης ήταν απίθανο να σημειωθεί φέτος και θα αποτελούσε ιδιαίτερα δυσμενές σενάριο για τη Γαλλία.

Η εξέλιξη αποτυπώνει την αύξηση του risk premium που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν γαλλικό αντί γερμανικού χρέους.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η Γαλλία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στον συνδυασμό υψηλού χρέους, μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων και περιορισμένων περιθωρίων άσκησης πολιτικής.

Το ρίσκο του 2027

Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η προεδρική εκλογή του 2027.

Η πολιτική πόλωση και η αποδυνάμωση των παραδοσιακών κεντρώων δυνάμεων αυξάνουν την αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα στη Γαλλία.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια εκλογική αναμέτρηση στην τελική φάση μεταξύ της Marine Le Pen και του Jean-Luc Mélenchon θα μπορούσε να προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις αγορές.

Παράλληλα, η πιθανότητα νέων υποβαθμίσεων της γαλλικής πιστοληπτικής αξιολόγησης αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα κινδύνου. Η Scope Ratings προχώρησε πρόσφατα σε υποβάθμιση της Γαλλίας, ενώ η Moody’s θα μπορούσε να επανεξετάσει την αξιολόγησή της στα τέλη Οκτωβρίου.

Οι αγορές στοιχηματίζουν σε μεγαλύτερη πίεση στα OATs

Η ανησυχία αποτυπώνεται και στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης των γαλλικών ομολόγων OAT.

Τα συγκεκριμένα συμβόλαια προσφέρουν στους επενδυτές τη δυνατότητα να λάβουν θέσεις αγοράς ή πώλησης χωρίς να χρειάζεται να κατέχουν τα ίδια τα ομόλογα.

Σύμφωνα με αναλυτές της Natixis, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ορισμένοι επενδυτές τοποθετούνται για περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης στη Γαλλία, μεταξύ άλλων μέσω short θέσεων στα OAT futures.

Ωστόσο, ένα μέρος της πρόσφατης πτώσης των γαλλικών ομολόγων δεν αφορά αποκλειστικά τη Γαλλία, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα του γενικευμένου sell-off στις διεθνείς αγορές κρατικού χρέους.

Οι γαλλικές μετοχές μένουν πίσω

Η πίεση δεν περιορίζεται στην αγορά ομολόγων.

Ο γαλλικός χρηματιστηριακός δείκτης έχει υποχωρήσει περίπου 0,5% από την αρχή του 2026, την ώρα που οι ευρωπαϊκές αγορές συνολικά καταγράφουν άνοδο περίπου 8%.

Η εικόνα αντικατοπτρίζει και τις πιο αδύναμες προοπτικές ανάπτυξης της γαλλικής οικονομίας.

Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ανάπτυξη μόλις 0,4% για τη Γαλλία το 2026, έναντι περίπου 1% για την ευρωζώνη συνολικά.

Οι γαλλικές τράπεζες αισθάνονται την πίεση

Το περιβάλλον είναι ιδιαίτερα δύσκολο για τις γαλλικές τράπεζες, καθώς η πολιτική αβεβαιότητα και το υψηλό δημόσιο χρέος επηρεάζουν τις αποτιμήσεις και το κόστος χρηματοδότησης.

Η BNP Paribas έχει επίσης παρουσιάσει αδυναμία τους τελευταίους μήνες, αν και συνολικά παραμένει κοντά στην άνοδο του ευρωπαϊκού τραπεζικού δείκτη.

Η πίεση είναι ακόμη εντονότερη σε μικρότερες τράπεζες και ασφαλιστικές με μεγαλύτερη έκθεση στη γαλλική οικονομία.

Παράλληλα, οι επενδυτές παρακολουθούν στενότερα και την αγορά εταιρικών ομολόγων, ιδιαίτερα για εταιρείες με υψηλή εξάρτηση από την εγχώρια οικονομία.

Τα CDS δείχνουν αύξηση του κινδύνου

Ένα ακόμη σημαντικό σήμα προέρχεται από την αγορά credit default swaps (CDS).

Το κόστος ασφάλισης έναντι του κινδύνου χρεοκοπίας της Γαλλίας έχει αυξηθεί στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν μίας δεκαετίας.

Το 5ετές γαλλικό CDS κινείται περίπου στις 52 μονάδες βάσης, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2017.

Με απλά λόγια, αυτό σημαίνει ότι η ασφάλιση για κάθε 100 δολάρια γαλλικού χρέους κοστίζει περίπου 0,52 δολάρια ετησίως.

Το επίπεδο παραμένει πολύ χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά άνω των 110 μονάδων βάσης του 2012, όμως έχει διπλασιαστεί μέσα σε έξι μήνες.

Μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες, τα γαλλικά CDS έχουν αυξηθεί κατά περίπου 25 μονάδες βάσης, έναντι περίπου 13 μονάδων για τα ιταλικά και ελάχιστης μεταβολής για τα γερμανικά.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στις τράπεζες: τα CDS των BNP Paribas, Société Générale και Crédit Agricole έχουν ανέβει στα υψηλότερα επίπεδα από τον Απρίλιο του 2025, ενώ ο ευρωπαϊκός δείκτης CDS των τραπεζών βρίσκεται μόλις σε υψηλό τριμήνου.

Και το ευρώ βρίσκεται υπό πίεση

Η επιδείνωση της εικόνας στη Γαλλία έχει επιπτώσεις και στο ευρώ.

Το EUR/USD υποχώρησε κάτω από τα 1,14 δολάρια, σε χαμηλό τριών μηνών, την ώρα που οι αποδόσεις των ευρωπαϊκών ομολόγων αυξάνονται.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, υψηλότερες αποδόσεις θα μπορούσαν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για το ευρώ, εφόσον αντανακλούν ισχυρότερη ανάπτυξη και υψηλότερες προσδοκίες για τα επιτόκια.

Όταν όμως η άνοδος των αποδόσεων συνοδεύεται από πολιτική αβεβαιότητα, αυξημένο δημοσιονομικό κίνδυνο και χαμηλή ανάπτυξη, η εικόνα αλλάζει.

Ένα ασθενέστερο ευρώ δημιουργεί επιπλέον πρόβλημα, καθώς αυξάνει το κόστος των εισαγόμενων προϊόντων και ιδιαίτερα της ενέργειας, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον πληθωρισμό και τα νοικοκυριά.

Το δύσκολο δίλημμα της ΕΚΤ

Οι αγορές προεξοφλούν αυτή τη στιγμή τουλάχιστον τρεις αυξήσεις επιτοκίων έως τον Απρίλιο, όμως ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι οι προσδοκίες αυτές μπορεί να είναι υπερβολικά επιθετικές.

Η ΕΚΤ βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα: από τη μία πλευρά, οι ενεργειακές και πληθωριστικές πιέσεις απαιτούν αυστηρότερη πολιτική· από την άλλη, η ευρωπαϊκή οικονομία παρουσιάζει περιορισμένη δυναμική και η γαλλική οικονομία ειδικότερα εμφανίζει πολύ χαμηλές προοπτικές ανάπτυξης.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, τρεις αυξήσεις από τα σημερινά επίπεδα μπορεί να είναι υπερβολικά επιθετικό σενάριο, καθώς η κεντρική τράπεζα δύσκολα θα ήθελε να αυξήσει περαιτέρω το κόστος χρήματος σε μια οικονομία που ήδη εμφανίζει περιορισμένη δυναμική.

Η Γαλλία γίνεται πλέον κεντρικό ρίσκο για τις ευρωπαϊκές αγορές

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η Γαλλία δεν αποτελεί πλέον μόνο πολιτικό πρόβλημα, αλλά εξελίσσεται σε σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τις αγορές ομολόγων, τις τράπεζες και το ευρώ.

Το spread άνω των 110 μονάδων βάσης, η άνοδος των CDS, η υστέρηση των γαλλικών μετοχών και η αβεβαιότητα γύρω από τις εκλογές του 2027 δείχνουν ότι οι επενδυτές απαιτούν ήδη μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η πίεση θα παραμείνει ελεγχόμενη ή εάν η δημοσιονομική και πολιτική αβεβαιότητα θα δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο:

υψηλότερες αποδόσεις → ακριβότερη εξυπηρέτηση χρέους → μεγαλύτερη δημοσιονομική πίεση → υψηλότερο risk premium → ακόμη υψηλότερες αποδόσεις.

Για την ώρα, η Γαλλία απέχει σημαντικά από τα επίπεδα της κρίσης χρέους του 2012. Όμως η ταχύτητα με την οποία επιδεινώνονται ορισμένοι δείκτες εξηγεί γιατί οι αγορές παρακολουθούν πλέον στενά κάθε εξέλιξη στο Παρίσι.