Από την εποχή των χαμηλών επιτοκίων στις απομειώσεις

Η περίπτωση της Volksbank Brawo δεν είναι μεμονωμένη.

Περισσότερες από μισή ντουζίνα γερμανικές συνεταιριστικές τράπεζες έχουν χρειαστεί τα τελευταία χρόνια βοήθεια από άλλους φορείς του κλάδου, καθώς η απότομη άνοδος των επιτοκίων, οι αθετήσεις δανείων και η πτώση της αξίας ορισμένων περιουσιακών στοιχείων αποκάλυψαν αδυναμίες σε επενδύσεις που είχαν πραγματοποιηθεί κατά την περίοδο του φθηνού χρήματος.

Ο κίνδυνος αφορά ιδιαίτερα δραστηριότητες που συνδέονται με ακίνητα και πιο σύνθετες επενδύσεις, όπου η αλλαγή του περιβάλλοντος επιτοκίων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αναπροσαρμογή των αποτιμήσεων.

Ένα τεράστιο τραπεζικό σύστημα

Το μέγεθος του συνεταιριστικού τραπεζικού κλάδου στη Γερμανία είναι ιδιαίτερα σημαντικό.

Οι συνεταιριστικές τράπεζες είχαν συνολικά ενεργητικό περίπου €1,7 τρισ. πέρυσι, συμπεριλαμβανομένης της DZ Bank, έναντι περίπου €1,4 τρισ. για την Deutsche Bank.

Περίπου 650 τράπεζες συμμετέχουν στον αμοιβαίο μηχανισμό προστασίας του κλάδου, ο οποίος έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει στήριξη όταν κάποια από τις τράπεζες αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.

Τα τελευταία χρόνια έχουν χορηγηθεί τουλάχιστον €1 δισ. σε στήριξη, σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιοποιήσει οι ίδιες οι τράπεζες.

Ωστόσο, το κόστος για το σύστημα αυξάνεται.

Η DZ Bank εκτιμά ότι οι εισφορές της στον μηχανισμό διάσωσης θα σχεδόν διπλασιαστούν φέτος, φτάνοντας τα €117 εκατ., από €59 εκατ. το 2025.

Αυξάνονται οι μεταβιβάσεις προβληματικών δανείων

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό σημάδι της πίεσης είναι η αυξημένη χρήση της BAG Bankaktiengesellschaft, της κοινής «bad bank» του συνεταιριστικού συστήματος.

Πέρυσι μεταφέρθηκαν στην BAG ανεπιθύμητα δάνεια άνω των €1,2 δισ., ποσό που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες.

Μάλιστα, το ποσό ήταν υπερπενταπλάσιο από τα περίπου €230 εκατ. που είχαν μεταφερθεί έναν χρόνο νωρίτερα.

Η εξέλιξη δείχνει ότι οι τράπεζες προσπαθούν να απομακρύνουν από τους ισολογισμούς τους περιουσιακά στοιχεία που έχουν καταστεί προβληματικά ή δεν ταιριάζουν πλέον στο σημερινό περιβάλλον.

Μεταξύ των συνεταιριστικών τραπεζών που έχουν χρειαστεί στήριξη τα προηγούμενα χρόνια περιλαμβάνονται οι Volksbank Kleverland, VR-Bank Bad Salzungen Schmalkalden και Bankhaus RSA.

Δεν πρόκειται, πάντως, για γενικευμένη κρίση

Παρά τις αυξανόμενες πιέσεις, ο συνεταιριστικός τραπεζικός τομέας συνολικά παραμένει κερδοφόρος.

Οι γερμανικές συνεταιριστικές τράπεζες εμφάνισαν πέρυσι προ φόρων κέρδη περίπου €11,6 δισ., έναντι €9,7 δισ. για την Deutsche Bank.

Επομένως, τα προβλήματα ορισμένων ιδρυμάτων δεν σημαίνουν ότι ολόκληρος ο κλάδος βρίσκεται σε κρίση. Αντίθετα, αποτυπώνουν περισσότερο τη διαφορετική ποιότητα των ισολογισμών και των επενδυτικών επιλογών που έγιναν κατά την περίοδο των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων.

Ενισχύεται η εποπτεία

Οι εξελίξεις έχουν ήδη οδηγήσει σε αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο.

Τον Ιούνιο εγκρίθηκαν μεταρρυθμίσεις στο σύστημα προστασίας των γερμανικών συνεταιριστικών τραπεζών, με στόχο την ενίσχυση της εποπτείας και την έγκαιρη παρέμβαση όταν μια τράπεζα εμφανίζει σημάδια οικονομικής επιδείνωσης.

Το μήνυμα είναι σαφές: το συνεταιριστικό σύστημα διαθέτει σημαντικούς μηχανισμούς αλληλοϋποστήριξης, αλλά ταυτόχρονα το κόστος της προσαρμογής από την εποχή των μηδενικών επιτοκίων στο νέο περιβάλλον είναι πλέον ορατό.

Η Volksbank Brawo λειτουργεί έτσι ως ακόμη μία ένδειξη ότι οι συνέπειες των επενδυτικών επιλογών της περιόδου του φθηνού χρήματος συνεχίζουν να εμφανίζονται στους γερμανικούς τραπεζικούς ισολογισμούς — και αυτή τη φορά όχι μόνο στις μεγάλες τράπεζες, αλλά και στην πολυπληθή συνεταιριστική τραπεζική βάση της χώρας.