Το «κλειδί» είναι τα crack spreads

Η εκτόξευση της κερδοφορίας δεν εξηγείται απλώς από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι η διαφορά μεταξύ της τιμής του αργού και των τιμών των προϊόντων που παράγουν τα διυλιστήρια, κυρίως της βενζίνης και του ντίζελ.

Τα λεγόμενα crack spreads έχουν διευρυνθεί απότομα, καθώς οι τιμές των τελικών προϊόντων αυξάνονται ταχύτερα από το κόστος αγοράς του αργού. Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η διαφορά, τόσο υψηλότερο είναι το περιθώριο που μπορεί να αποκομίσει ένα διυλιστήριο από κάθε βαρέλι που επεξεργάζεται.

Και αυτή ακριβώς η σχέση βρίσκεται πίσω από την εντυπωσιακή αύξηση των κερδών του αμερικανικού κλάδου.

Η Ρωσία και η Μέση Ανατολή περιορίζουν την προσφορά

Στην παγκόσμια αγορά καυσίμων έχουν δημιουργηθεί ταυτόχρονα πολλαπλές εστίες διαταραχής.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περιορίζει τις διαθέσιμες προμήθειες και αυξάνει τους κινδύνους για τις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν πλήξει τη ρωσική δυναμικότητα διύλισης και τις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων.

Παράλληλα, η Ρωσία έχει παρατείνει έως το τέλος Οκτωβρίου την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την προσφορά σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής αγορά εμφανίζει αυξημένες ανάγκες.

Το αποτέλεσμα είναι ένας συνδυασμός μειωμένης προσφοράς και υψηλής ζήτησης που έχει μεταφέρει σημαντικό μέρος της πίεσης στις τιμές των τελικών καυσίμων.

Ντίζελ στα 6,38 δολάρια το γαλόνι

Η εικόνα αποτυπώνεται με ιδιαίτερη ένταση στην αμερικανική αγορά.

Η τιμή του ντίζελ έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 2,50 δολάρια ανά γαλόνι από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, φθάνοντας περίπου στα 6,38 δολάρια.

Για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή σημαίνει υψηλότερο κόστος μετακίνησης και μεταφοράς. Για τους μεταφορείς και τους αγρότες, το ντίζελ αποτελεί άμεσο λειτουργικό κόστος.

Για τα διυλιστήρια, όμως, η ίδια άνοδος δημιουργεί εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες, καθώς η τιμή του τελικού προϊόντος αυξάνεται πολύ ταχύτερα από το κόστος του αργού.

Valero, Marathon και Phillips 66 στην πρώτη γραμμή

Τα τρία μεγαλύτερα ανεξάρτητα αμερικανικά διυλιστήρια αναμένεται να εμφανίσουν ιδιαίτερα υψηλή κερδοφορία.

Η Valero εκτιμάται ότι θα καταγράψει καθαρά κέρδη περίπου 8,7 δισ. δολαρίων, η Marathon Petroleum περίπου 10,9 δισ. δολάρια και η Phillips 66 περίπου 7,9 δισ. δολάρια στο εξάμηνο έως τον Σεπτέμβριο.

Παράλληλα, και τα οκτώ ανεξάρτητα διυλιστήρια αναμένεται να εμφανίσουν κέρδη στο τρίτο τρίμηνο, εξέλιξη που σηματοδοτεί εντυπωσιακή αναστροφή σε σχέση με την προηγούμενη δύσκολη περίοδο για τον κλάδο.

Τα διυλιστήρια δουλεύουν σχεδόν στο 100%

Η υψηλή κερδοφορία συνοδεύεται και από πολύ υψηλή παραγωγή.

Τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν κοντά στα όρια της διαθέσιμης δυναμικότητάς τους, προσπαθώντας να καλύψουν μέρος του διεθνούς ελλείμματος.

Η παραγωγή διύλισης στις ΗΠΑ έφθασε τα 17,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως την εβδομάδα έως τις 28 Αυγούστου, με τον βαθμό χρησιμοποίησης της δυναμικότητας να αγγίζει το 98%.

Η αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας (EIA) εκτιμά ότι τα υψηλά περιθώρια διύλισης θα διατηρήσουν τις εισροές αργού στις αμερικανικές μονάδες σε υψηλά επίπεδα κατά το μεγαλύτερο μέρος του 2026.

Η συγκυρία αυτή επιτρέπει στις ΗΠΑ να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τον ρόλο τους ως βασικού προμηθευτή της διεθνούς αγοράς καυσίμων.

Η Ευρώπη στρέφεται στις ΗΠΑ

Η μειωμένη προσφορά από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει τη ζήτηση για αμερικανικά καύσιμα.

Αγοραστές από την Ευρώπη αλλά και τη Λατινική Αμερική αναζητούν περισσότερα φορτία από τα αμερικανικά διυλιστήρια, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Οι υψηλές τιμές στην εγχώρια και διεθνή αγορά, σε συνδυασμό με την αυξημένη παραγωγή, έχουν έτσι δημιουργήσει έναν ιδιαίτερα ευνοϊκό συνδυασμό για τις αμερικανικές εταιρείες διύλισης: υψηλά περιθώρια, υψηλή χρησιμοποίηση των μονάδων και αυξημένες εξαγωγές.

Το παράδοξο για τον Τραμπ

Η εκρηκτική κερδοφορία των διυλιστηρίων δημιουργεί, ωστόσο, έναν σημαντικό πολιτικό πονοκέφαλο για την κυβέρνηση Τραμπ.

Οι υψηλές τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν τα αμερικανικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, την ώρα που οι πετρελαϊκές εταιρείες εμφανίζουν θεαματική αύξηση κερδών.

Δημοκρατικοί νομοθέτες έχουν προτείνει την επιβολή φόρου στα λεγόμενα «υπερκέρδη» των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών, με τα έσοδα να επιστρέφουν στους καταναλωτές μέσω φορολογικών πιστώσεων.

Την ίδια στιγμή, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί από αγροτικές πολιτείες ζητούν περιορισμούς στις εξαγωγές ντίζελ, με στόχο την ενίσχυση της εγχώριας προσφοράς και τη μείωση του κόστους για τους Αμερικανούς αγρότες.

Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει τις διαθέσιμες επιλογές, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει προχωρήσει σε απαγόρευση εξαγωγών.

Γιατί οι περιορισμοί στις εξαγωγές μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ

Το βασικό επιχείρημα κατά ενός περιορισμού των εξαγωγών είναι ότι μπορεί τελικά να επιδεινώσει αντί να λύσει το πρόβλημα.

Οι εξαγωγές αποτελούν σημαντικό τμήμα της οικονομικής δραστηριότητας των αμερικανικών διυλιστηρίων. Εάν περιοριστούν απότομα, ορισμένες μονάδες ενδέχεται να μειώσουν την παραγωγή τους, καθώς θα περιοριστούν τα οικονομικά κίνητρα για λειτουργία στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα στενότητα προσφοράς και ακόμη υψηλότερες τιμές όχι μόνο για το ντίζελ, αλλά και για τη βενζίνη και τα καύσιμα αεροσκαφών.

Η αμερικανική πετρελαϊκή βιομηχανία υποστηρίζει, από την πλευρά της, ότι τα σημερινά περιθώρια δεν αποτελούν αποτέλεσμα τεχνητής συγκράτησης της προσφοράς, αλλά συνέπεια των γεωπολιτικών αναταράξεων.

Το American Petroleum Institute επισημαίνει επίσης ότι η διύλιση είναι ένας έντονα κυκλικός κλάδος, όπου οι επενδύσεις και οι αποδόσεις πρέπει να αξιολογούνται σε βάθος χρόνου και όχι με βάση ένα ή δύο τρίμηνα.

Η μεγάλη αντίφαση της ενεργειακής κρίσης

Η σημερινή εικόνα αναδεικνύει έτσι μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της ενεργειακής κρίσης.

Οι ίδιες γεωπολιτικές εξελίξεις που αυξάνουν το κόστος για νοικοκυριά, μεταφορές και επιχειρήσεις δημιουργούν ταυτόχρονα ένα εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για τα διυλιστήρια.

Με την παγκόσμια προσφορά καυσίμων να παραμένει υπό πίεση, τα αμερικανικά διυλιστήρια έχουν τη δυνατότητα να λειτουργούν σχεδόν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους, να αυξάνουν τις εξαγωγές και να επωφελούνται από τα διευρυμένα περιθώρια διύλισης.

Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι πόσο διατηρήσιμη είναι αυτή η έκρηξη κερδοφορίας. Όσο όμως οι γεωπολιτικές συγκρούσεις συνεχίζουν να περιορίζουν τις διεθνείς ροές πετρελαϊκών προϊόντων, η ενεργειακή κρίση εξακολουθεί να λειτουργεί ως ένας απρόσμενος καταλύτης για τα αμερικανικά διυλιστήρια.