Βασικός λόγος πίσω από τη νέα κίνηση της ΕΚΤ είναι η επανεμφάνιση πληθωριστικών πιέσεων, κυρίως εξαιτίας της ενέργειας και των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ο πληθωρισμός τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στο 3,3% στην Ευρωζώνη και στο 3,7% στην Ελλάδα, περιορίζοντας τα περιθώρια για μια πιο χαλαρή νομισματική πολιτική.

Η ING εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε αύξηση 25 μονάδων βάσης τον Σεπτέμβριο, χαρακτηρίζοντάς την ωστόσο περισσότερο «προληπτική» κίνηση. Στόχος είναι αφενός να διατηρηθεί η αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας και αφετέρου να αποτραπεί η μετατροπή του ενεργειακού σοκ σε πιο μόνιμο πληθωριστικό φαινόμενο. Παράλληλα, η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων έχει ήδη αυξήσει το κόστος χρηματοδότησης για την οικονομία.

Στην Ελλάδα, οι πρώτες επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται στα τραπεζικά επιτόκια. Το μέσο επιτόκιο στο σύνολο των νέων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο τον Ιούλιο, στο 4,67%, ωστόσο στα υφιστάμενα δάνεια η ανοδική τάση είναι περισσότερο εμφανής. Το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε στο 4,81%, από 4,74% τον Ιούνιο και 4,63% τον Μάιο.

Στα υφιστάμενα στεγαστικά δάνεια διάρκειας άνω των πέντε ετών, το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσης, στο 3,72%, ενώ στα αντίστοιχα επιχειρηματικά δάνεια ενισχύθηκε κατά 7 μονάδες βάσης, στο 4,38%.

Τα στεγαστικά στο επίκεντρο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα στα νέα στεγαστικά δάνεια, καθώς πρόκειται για την κατηγορία όπου τα ελληνικά επιτόκια έχουν πλέον ουσιαστικά συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τον Ιούλιο, το μέσο επιτόκιο των νέων στεγαστικών με κυμαινόμενο επιτόκιο διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο 3,53%, έναντι 3,69% στην Ευρωζώνη. Μάλιστα, στην Ελλάδα σημειώθηκε περαιτέρω αποκλιμάκωση σε σχέση με τον Ιούνιο, την ώρα που στην Ευρωζώνη καταγράφηκε άνοδος.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη κατηγορία αναμένεται να είναι και από εκείνες που θα επηρεαστούν περισσότερο από μια νέα αύξηση του κόστους χρήματος. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα καθώς η πλειονότητα των νέων στεγαστικών χορηγήσεων στην Ελλάδα αφορά πλέον σταθερά επιτόκια, τα οποία βρίσκονται ακόμη χαμηλότερα.

Μεγαλύτερο το κόστος για τις επιχειρήσεις

Πιο δύσκολη παραμένει η εικόνα στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα για τις μικρότερες και μεσαίες επιχειρήσεις.

Στα νέα επιχειρηματικά δάνεια συγκεκριμένης διάρκειας και κυμαινόμενου επιτοκίου, το μέσο κόστος στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στο 4,21%, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έφθασε στο 4,45%.

Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο έντονη στα μικρότερα δάνεια. Για χρηματοδοτήσεις έως 250.000 ευρώ, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα ανήλθε στο 5,07%, έναντι 3,83% στην Ευρωζώνη. Πρόκειται για απόκλιση 1,24 ποσοστιαίας μονάδας, η οποία αποτυπώνει το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι μικρότερες ελληνικές επιχειρήσεις.

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το χάσμα στα καταναλωτικά δάνεια. Το μέσο επιτόκιο των νέων καταναλωτικών χορηγήσεων στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στο 10,45%, όταν στην Ευρωζώνη το αντίστοιχο επιτόκιο ήταν 7,60%.

Η νέα αύξηση της ΕΚΤ, εφόσον επιβεβαιωθεί, έρχεται επομένως σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος δανεισμού έχει ήδη αρχίσει να ανεβαίνει. Το ζητούμενο πλέον για την ελληνική οικονομία είναι κατά πόσο η άνοδος των επιτοκίων θα παραμείνει περιορισμένη και προσωρινή ή αν θα μεταφραστεί σε μια ευρύτερη και πιο επίμονη επιβάρυνση του κόστους χρηματοδότησης.