| Ειδήσεις | Ο Κυνηγός | Λεωφόρος Αθηνών | "Κουλου - Βάχατα" | +/- | "Μας ακούνε" | Fundamentalist | Marx - Soros |

 
 

Παρασκευή, 20/11/2026

 

Η ποιότητα των νέων τραπεζικών χορηγήσεων, η αντοχή των χαρτοφυλακίων σε περίπτωση επιδείνωσης της οικονομίας και η προστασία των κρίσιμων ψηφιακών υπηρεσιών από κυβερνοεπιθέσεις αποτελούν τους βασικούς άξονες της εποπτικής ατζέντας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την τριετία 2027-2029.

Η νέα στρατηγική εποπτείας καλύπτει τόσο τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες αξιολογούν τους υποψήφιους δανειολήπτες και καθορίζουν τους όρους χρηματοδότησης όσο και την ικανότητά τους να διατηρούν απρόσκοπτη τη λειτουργία τους σε περίπτωση σοβαρών τεχνολογικών προβλημάτων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται, παράλληλα, στην εξάρτηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από εξωτερικούς συνεργάτες, κυρίως εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud), καθώς μια διακοπή στα συστήματα ενός τρίτου παρόχου μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη λειτουργία μιας τράπεζας.

Κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της εποπτικής αξιολόγησης SREP, η επικεφαλής της τραπεζικής εποπτείας της ΕΚΤ, Κλάουντια Μπουχ, αποκάλυψε ότι ο επόπτης έχει ήδη εξετάσει τα δεδομένα που αφορούν τις πρακτικές χορήγησης νέων δανείων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση των σχεδίων των τραπεζών για την αντιμετώπιση των κυβερνοκινδύνων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ενισχύονται από τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

 

Η ένταση των κυβερνοαπειλών έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την Μπουχ, οι επιθέσεις κατά τραπεζικών συστημάτων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2022, ενώ παράλληλα έχουν γίνει πιο σοβαρές και σύνθετες.

Αυστηρότερη αξιολόγηση των νέων δανείων

Η ΕΚΤ θέλει να διαπιστώσει κατά πόσο οι τράπεζες εφαρμόζουν επαρκώς αυστηρά κριτήρια κατά την έγκριση νέων χρηματοδοτήσεων και εάν οι όροι που προσφέρουν αντανακλούν σωστά τον πιστωτικό κίνδυνο κάθε πελάτη.

Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζονται ειδικές εποπτικές αξιολογήσεις για τις διαδικασίες πιστοληπτικής ανάλυσης τόσο στα στεγαστικά όσο και στα επιχειρηματικά δάνεια. Οι έλεγχοι θα εξετάζουν τις προϋποθέσεις έγκρισης, τον τρόπο υπολογισμού του κινδύνου και την τιμολόγηση των χρηματοδοτήσεων, ενώ θα περιλαμβάνουν και επιτόπιες επιθεωρήσεις.

Βασική ανησυχία της εποπτικής αρχής είναι το ενδεχόμενο οι τράπεζες να υποτιμούν τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν, προσφέροντας δάνεια με όρους που δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στην οικονομική κατάσταση των δανειοληπτών. Μια τέτοια πρακτική μπορεί να μην αποτυπωθεί άμεσα στους ισολογισμούς, αλλά να οδηγήσει σε αυξημένες καθυστερήσεις όταν οι οικονομικές συνθήκες επιδεινωθούν.

Εφόσον εντοπιστούν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με πιο χαλαρά κριτήρια και αυξημένη έκθεση σε μελλοντικές επισφάλειες, η ΕΚΤ θα εντείνει την εποπτική παρέμβαση σε αυτά.

Οι τράπεζες, πάντως, έχουν ήδη δηλώσει στην έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων της ΕΚΤ ότι προχωρούν σε αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην αυξημένη αβεβαιότητα και στην εκτίμηση ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία έχουν ενισχυθεί.

Η Κλάουντια Μπουχ διευκρίνισε ότι, στην παρούσα φάση, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις δεν αποτελούν τον βασικό περιορισμό στην παροχή τραπεζικής χρηματοδότησης.

Ποιες κατηγορίες δανείων προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία

Η επιβράδυνση της οικονομίας και οι γεωπολιτικές αναταράξεις ενδέχεται να επηρεάσουν την πιστωτική ποιότητα με καθυστέρηση, καθώς οι πιέσεις στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις δεν μεταφέρονται αμέσως στις τραπεζικές οφειλές.

Η ΕΚΤ θεωρεί ότι είναι ακόμη νωρίς για να αποτυπωθεί πλήρως στους τραπεζικούς ισολογισμούς η επίδραση των αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων. Η προηγούμενη περίοδος, κατά την οποία υπήρξε σημαντική κρατική στήριξη για την αντιμετώπιση της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, βοήθησε στην απορρόφηση των κραδασμών. Τα περιθώρια για ανάλογες παρεμβάσεις στο μέλλον, ωστόσο, είναι πλέον πιο περιορισμένα.

Παρά τη συνολικά χαμηλή στάθμη των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Ευρωζώνη, ο εποπτικός μηχανισμός παρακολουθεί συγκεκριμένες κατηγορίες χρηματοδοτήσεων:

Επιχειρήσεις με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, οι οποίες είναι περισσότερο ευάλωτες στις μεταβολές των τιμών ενέργειας.

Εταιρείες που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και ενδέχεται να επιβαρυνθούν από καθυστερήσεις ή αυξημένο κόστος.

Εμπορικά ακίνητα, όπου οι δανειολήπτες μπορεί να δυσκολευτούν να αναχρηματοδοτήσουν τις υποχρεώσεις τους κατά τη λήξη των δανείων.

Καταναλωτικές χρηματοδοτήσεις, στις οποίες παρατηρείται αύξηση τόσο των μη εξυπηρετούμενων δανείων όσο και των χορηγήσεων που εξακολουθούν να αποπληρώνονται, αλλά εμφανίζουν μεγαλύτερη πιθανότητα μελλοντικής αθέτησης.

Η εποπτική ατζέντα δεν περιορίζεται στην πιστωτική επέκταση, αλλά περιλαμβάνει επίσης την κεφαλαιακή διαχείριση, την εφαρμογή των κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ, τις τιτλοποιήσεις και την έκθεση των τραπεζών σε μη τραπεζικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Παρότι οι άμεσες τοποθετήσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών στην ιδιωτική πίστη και στη χρηματοδότηση επιχειρήσεων τεχνητής νοημοσύνης παραμένουν σχετικά περιορισμένες, η ΕΚΤ εξετάζει τον κίνδυνο μετάδοσης προβλημάτων μέσω των αντισυμβαλλομένων τους. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη χρηματοδότηση μεγάλων επενδύσεων σε data centers, καθώς και στην ενσωμάτωση κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα και τη φύση στον τραπεζικό σχεδιασμό.

Η εξάρτηση από εταιρείες cloud και ο κίνδυνος διακοπής υπηρεσιών

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της νέας εποπτικής περιόδου αφορά την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα των τραπεζών και την εξάρτησή τους από εξωτερικούς τεχνολογικούς παρόχους.

Όπως ανέφερε η Μπουχ, περίπου το 40% των περιστατικών που καταγράφονται στο πλαίσιο του κανονισμού DORA για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα προέρχεται από τρίτους παρόχους υπηρεσιών.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη σημασία της δυνατότητας των τραπεζών να συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη και όταν τα προβλήματα εντοπίζονται εκτός των δικών τους πληροφοριακών συστημάτων. Μια βλάβη σε έναν πάροχο cloud, για παράδειγμα, μπορεί να επηρεάσει ηλεκτρονικές πληρωμές, εφαρμογές e-banking και άλλες κρίσιμες υπηρεσίες.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ προγραμματίζει ειδικούς ελέγχους στις εξαρτήσεις των τραπεζών από υπηρεσίες cloud, καθώς και επιτόπιες επιθεωρήσεις που θα καλύπτουν την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση εξωτερικών συνεργατών και την προστασία των πληροφοριακών συστημάτων.

Η έκταση των αδυναμιών που έχουν εντοπιστεί είναι σημαντική. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εποπτικής αξιολόγησης, στο 92% των σημαντικών τραπεζών διαπιστώθηκαν προβλήματα σε τομείς όπως η κυβερνοασφάλεια, η διαχείριση κινδύνων από τρίτους και οι έλεγχοι των πληροφοριακών συστημάτων.

Η αυξανόμενη συγκέντρωση κρίσιμων υπηρεσιών σε λίγους τεχνολογικούς παρόχους δημιουργεί επιπλέον κινδύνους, καθώς μια σοβαρή διακοπή σε έναν μεγάλο πάροχο μπορεί να επηρεάσει ταυτόχρονα πολλαπλά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Οι δοκιμές ανθεκτικότητας και η απειλή της τεχνητής νοημοσύνης

Η ΕΚΤ είχε ήδη δοκιμάσει τις δυνατότητες αντιμετώπισης κυβερνοεπιθέσεων των τραπεζών το 2024, μέσω άσκησης που βασιζόταν σε υποθετικό σενάριο επιτυχούς επίθεσης στα συστήματά τους.

Η άσκηση δεν επικεντρωνόταν στην αποτροπή της επίθεσης, αλλά στην ικανότητα των τραπεζών να διαχειριστούν τις συνέπειες, να περιορίσουν τη ζημιά και να αποκαταστήσουν τη λειτουργία των υπηρεσιών τους. Σύμφωνα με την Μπουχ, μετά την ολοκλήρωση της δοκιμής υπήρξαν ενδείξεις ότι οι τράπεζες που εμφάνισαν αδυναμίες προχώρησαν σε αυξημένες επενδύσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους.

Η συνολική εικόνα του κλάδου κρίνεται σχετικά θετική, αλλά η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες προκλήσεις. Τα εργαλεία AI χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως από τις τράπεζες για την αυτοματοποίηση διαδικασιών, την ανάλυση δεδομένων και την εξυπηρέτηση πελατών, ωστόσο μπορούν να αξιοποιηθούν και από επιτιθέμενους για την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών και σύνθετων κυβερνοεπιθέσεων.

Η ΕΚΤ είχε ζητήσει από τις διοικήσεις των σημαντικών τραπεζών, τον περασμένο Ιούλιο, να καταθέσουν έως το τέλος Οκτωβρίου συγκεκριμένα σχέδια αντιμετώπισης των κινδύνων που συνδέονται με τις επιθέσεις οι οποίες ενισχύονται από την τεχνητή νοημοσύνη. Τα σχέδια αυτά βρίσκονται ήδη υπό αξιολόγηση.

Παράλληλα, ο επόπτης επιμένει στην ανάγκη βελτίωσης των συστημάτων συγκέντρωσης και αναφοράς δεδομένων κινδύνου, ώστε οι διοικήσεις των τραπεζών να διαθέτουν αξιόπιστη και ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης ακόμη και σε περιόδους κρίσης, όταν η ταχύτητα λήψης αποφάσεων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. 

 

Greek Finance Forum Team

 
 
 
GFF Feed

Loading...

 
 
 
 
 
 
 

Αποποίηση Ευθύνης.... 

© 2016-2026 Greek Finance Forum