Την ίδια ώρα, η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει ενεργές τις δικές της διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με αιχμή τα θαλάσσια πάρκα σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να προωθηθεί στο τουρκικό κοινοβούλιο το φθινόπωρο.

Η Αθήνα, από την πλευρά της, επιχειρεί να προχωρήσει τα ενεργειακά της σχέδια με βάση το Διεθνές Δίκαιο, έχοντας παράλληλα αποκτήσει ισχυρούς διεθνείς συμμάχους στον ενεργειακό τομέα. Η παρουσία των Chevron και ExxonMobil στις έρευνες υδρογονανθράκων, αλλά και των Meridiam και Nexans στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, προσδίδει στα συγκεκριμένα projects ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση.

Κρίσιμος Νοέμβριος για τους υδρογονάνθρακες

Το ελληνικό σχέδιο για την επανεκκίνηση των ερευνών υδρογονανθράκων εισέρχεται σε καθοριστική φάση.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται αφενός στην πρώτη υπεράκτια γεώτρηση έπειτα από 40 χρόνια και αφετέρου στην απόκτηση νέων σεισμικών δεδομένων, τα οποία θα επιτρέψουν την καλύτερη αξιολόγηση του δυναμικού των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών.

Ο Νοέμβριος αποτελεί βασικό ορόσημο. Μέχρι τότε αναμένεται να έχει προχωρήσει η έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη γεώτρηση στο υπεράκτιο «Μπλοκ 2», όπου δραστηριοποιείται το σχήμα Energean – ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY.

Παράλληλα, αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ο διεθνής διαγωνισμός για την πραγματοποίηση σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.

Στις 11 Νοεμβρίου εκπνέει η προθεσμία για την υποβολή προσφορών στην ΕΔΕΥΕΠ για τη χορήγηση αδειών αναζήτησης και επεξεργασίας σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης.

Οι έρευνες μπορούν να πραγματοποιηθούν σε ολόκληρες τις υπό εξέταση περιοχές του Ιονίου και νότια της Κρήτης ή σε επιμέρους τμήματά τους, με χρήση τεχνολογίας 2D ή και 3D.

Στόχος είναι η συγκέντρωση σύγχρονων γεωλογικών και γεωφυσικών δεδομένων, τα οποία θα συμβάλουν στην ακριβέστερη εκτίμηση των πιθανών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.

Στο παιχνίδι και η Chevron

Σημαντικό κομμάτι των εξελίξεων αποτελεί και ο σχεδιασμός της Chevron.

Ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός αναμένεται να προχωρήσει, σε συνεργασία με τη HELLENiQ ENERGY, σε νέες 2D και 3D σεισμικές έρευνες στα θαλάσσια blocks της Πελοποννήσου και της Κρήτης.

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από το τελευταίο τρίμηνο του 2026 έως και το πρώτο τρίμηνο του 2027.

Μένει να αποσαφηνιστεί εάν το σχήμα Chevron – HELLENiQ ENERGY θα αναθέσει τις έρευνες απευθείας σε εξειδικευμένη εταιρεία ή θα αξιοποιήσει τον διεθνή διαγωνισμό που έχει προκηρύξει η ΕΔΕΥΕΠ.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο η ελληνική πλευρά θεωρεί άκυρο. Οι θαλάσσιες ζώνες που περιλαμβάνονται στις τουρκικές διεκδικήσεις επικαλύπτουν, μεταξύ άλλων, περιοχές νότια της Κρήτης στις οποίες έχουν δοθεί παραχωρήσεις.

Έτσι, κάθε νέο βήμα στις έρευνες υδρογονανθράκων δεν αποτελεί απλώς ενεργειακή ή επενδυτική εξέλιξη, αλλά αποκτά αυτομάτως και γεωπολιτικό χαρακτήρα.

Νέο μέτωπο ο Great Sea Interconnector

Παράλληλα με τους υδρογονάνθρακες, στο επίκεντρο βρίσκεται και ο Great Sea Interconnector (GSI), η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Το συγκεκριμένο έργο έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών εντάσεων. Η παρεμπόδιση, πριν από δύο χρόνια, του ερευνητικού σκάφους που πραγματοποιούσε βυθομετρήσεις στην περιοχή της Κάσου είχε οδηγήσει ουσιαστικά σε πάγωμα των σχετικών εργασιών.

Πλέον, όμως, το project αποκτά νέα δυναμική.

Η συμφωνία για την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο του GSI, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή της Nexans στις αναγκαίες έρευνες βυθού και τις σχετικές μελέτες, ενισχύει το διεθνές επενδυτικό αποτύπωμα του έργου.

Παράλληλα, η παρουσία γαλλικών εταιρειών σε ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου με την Ευρώπη προσθέτει ακόμη μία διάσταση στην υπόθεση.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πλευρά των επενδυτών αναμένεται να είναι έτοιμη στις αρχές του φθινοπώρου να ζητήσει NAVTEX για την πραγματοποίηση των υπολειπόμενων ερευνών βυθού που απαιτούνται για τον GSI.

Το φθινόπωρο των αποφάσεων

Το επόμενο διάστημα συγκεντρώνει επομένως μια σειρά από εξελίξεις που δύσκολα μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μεμονωμένα γεγονότα.

Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα επιχειρεί να επιταχύνει την αξιοποίηση του ενεργειακού της δυναμικού και να προχωρήσει έργα που μπορούν να ενισχύσουν τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από την άλλη, η Τουρκία επαναφέρει με μεγαλύτερη ένταση τις δικές της θέσεις, με το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα» να προστίθεται στα ήδη γνωστά ζητήματα των θαλάσσιων πάρκων και του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Το αποτέλεσμα είναι ότι το φθινόπωρο του 2026 αναμένεται να αποτελέσει ένα πραγματικό τεστ για την ισορροπία μεταξύ ενεργειακών επενδύσεων και γεωπολιτικών εντάσεων.

Και αυτή τη φορά το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αφορά ταυτόχρονα την ενεργειακή ασφάλεια, τις επενδύσεις, την αξιοποίηση των ελληνικών θαλάσσιων περιοχών και τη θέση Ελλάδας και Κύπρου στον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.