Στο πλαίσιο αυτό, θα αξιοποιηθούν και οι ευκαιρίες που εμφανίζονται στο βραχυπρόθεσμο τμήμα της ευρωπαϊκής καμπύλης αποδόσεων, με στόχο την αποτελεσματικότερη διαχείριση του ελληνικού χαρτοφυλακίου δημόσιου χρέους.

Στο τραπέζι πρόωρες αποπληρωμές 5,1 δισ. ευρώ το 2027

Η μείωση του δημόσιου χρέους μέσω της πρόωρης εξόφλησης δανείων από τον επίσημο τομέα θα παραμείνει βασικός άξονας της δημοσιονομικής στρατηγικής. Για το 2027, το βασικό σενάριο του ΟΔΔΗΧ προβλέπει πρόωρες αποπληρωμές ύψους 5,1 δισ. ευρώ, χωρίς να αποκλείεται το ποσό να αυξηθεί ακόμη και στο διπλάσιο, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες στις διεθνείς αγορές.

Η πολιτική αυτή αφορά κυρίως τα διμερή δάνεια που χορηγήθηκαν στην Ελλάδα από χώρες της Ευρωζώνης κατά την περίοδο του πρώτου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής. Για την εξόφλησή τους θα χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, μέρος των ταμειακών διαθεσίμων του Δημοσίου.

Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές κινήσεις περιορισμού των συγκεκριμένων υποχρεώσεων. Από τις αρχές του 2026 έχει αντλήσει περίπου 7,5 δισ. ευρώ μέσω ομολογιακών εκδόσεων, ενώ το καλοκαίρι ολοκληρώθηκε η πέμπτη πρόωρη αποπληρωμή δόσεων του δανείου του πρώτου μνημονίου, συνολικού ύψους 6,943 δισ. ευρώ.

Στις αρχές Οκτωβρίου 2026 ακολούθησε η πρόωρη εξόφληση δόσεων ύψους 2,5 δισ. ευρώ από το δάνειο του δεύτερου μνημονίου. Επιπλέον, έως το τέλος του έτους προβλέπεται η προαγορά ομολόγου αξίας 2,2 δισ. ευρώ, το οποίο κανονικά λήγει τον Δεκέμβριο του 2027.

Στόχος η εξόφληση δανείων του πρώτου μνημονίου έως το 2029

Κεντρική επιδίωξη του οικονομικού επιτελείου είναι η αποπληρωμή των διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου τουλάχιστον δέκα χρόνια πριν από την αρχική ημερομηνία λήξης τους. Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η διαδικασία θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο έως το 2031.

Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για ταχύτερη εξόφληση. Το συνολικό ποσό των 53 δισ. ευρώ που αφορά τα συγκεκριμένα δάνεια θα μπορούσε, υπό ευνοϊκές προϋποθέσεις, να έχει αποπληρωθεί έως το 2029 αντί του 2031 που προβλέπει το βασικό σενάριο.

Η πρόωρη εξόφληση συμβάλλει στη μείωση του δημόσιου χρέους τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ περιορίζει τις μελλοντικές υποχρεώσεις της χώρας και ενισχύει την ευελιξία στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.

Παράλληλα, η διαχείριση του χαρτοφυλακίου χρέους δεν θα περιοριστεί στις νέες εκδόσεις και στις αποπληρωμές. Ο ΟΔΔΗΧ θα συνεχίσει να αξιοποιεί τις δυνατότητες της πρωτογενούς και της δευτερογενούς αγοράς, με στόχο:

Τη διασφάλιση σταθερής παρουσίας του Ελληνικού Δημοσίου στις διεθνείς κεφαλαιαγορές.

Τον περιορισμό του κινδύνου αναχρηματοδότησης των υφιστάμενων υποχρεώσεων.

Τη διατήρηση επαρκούς ρευστότητας για τα ελληνικά κρατικά ομόλογα.

Τη βελτίωση της λειτουργίας της δευτερογενούς αγοράς και των συνθηκών διαπραγμάτευσης.

Την αξιοποίηση της καμπύλης αποδόσεων, ώστε να επιτυγχάνεται το χαμηλότερο δυνατό κόστος δανεισμού.

Σταθερό επιτόκιο και αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου

Για το 2027 θα διατηρηθούν επίσης οι βασικές αρχές διαχείρισης του χαρτοφυλακίου δημόσιου χρέους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πλήρης αντιστάθμιση του συναλλαγματικού κινδύνου για δάνεια που δεν είναι εκφρασμένα σε ευρώ, καθώς και η διατήρηση της υφιστάμενης αναλογίας χρέους σταθερού επιτοκίου στο σύνολο των υποχρεώσεων.

Οι επιλογές αυτές αποσκοπούν στον περιορισμό της έκθεσης του Δημοσίου σε δυσμενείς μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών και των επιτοκίων, διατηρώντας παράλληλα μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς τις μελλοντικές δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους.

Κάτω από το 120% του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος το 2029

Η συνέχιση των πρόωρων αποπληρωμών αναμένεται να επιταχύνει την αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του προσχεδίου του προϋπολογισμού, το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα μειωθεί από το 136,7% του ΑΕΠ το 2026 στο 128,5% το 2027. Εφόσον συνεχιστεί η εφαρμογή της ίδιας πολιτικής, ο δείκτης αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% έως το 2031.

Η στρατηγική για την επόμενη χρονιά συνδυάζει, επομένως, ελεγχόμενο δανεισμό από τις αγορές με επιθετικότερη διαχείριση των παλαιότερων υποχρεώσεων. Η διατήρηση υψηλών διαθεσίμων επιτρέπει στο Δημόσιο να αποφεύγει την υπερβολική προσφυγή σε νέο δανεισμό, ενώ οι πρόωρες αποπληρωμές περιορίζουν σταδιακά το βάρος του χρέους και τις μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας.