Από τις αναγκαστικές πωλήσεις στις διεθνείς εξαγορές

«Περάσαμε μία δεκαετία πραγματοποιώντας αμυντικές εξαγορές και συγχωνεύσεις», ανέφερε ο Λέανδρος Κατσούρης, περιγράφοντας την περίοδο κατά την οποία οι επιχειρηματικές συμφωνίες συνδέονταν σε μεγάλο βαθμό με αναδιαρθρώσεις, υποχρεωτικές αποεπενδύσεις και πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων υπό πίεση.

Σήμερα, η εικόνα έχει αλλάξει. Οι ελληνικές επιχειρήσεις δεν αναζητούν απλώς επενδυτές για την ενίσχυση της κεφαλαιακής τους βάσης ή αγοραστές για δραστηριότητες που θέλουν να αποχωριστούν. Επιδιώκουν να διευρύνουν το αποτύπωμά τους πέρα από τα ελληνικά σύνορα και να ενισχύσουν τη θέση τους σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.

Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν η επέκταση της ΔΕΗ στη Ρουμανία, η δραστηριότητα της THEON στη Γαλλία και η παρουσία της CrediaBank στη Μάλτα.

Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταστροφή διαδραματίζει η αποκατάσταση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος. Όπως σημείωσε ο Κατσούρης, η ύπαρξη ενός πλήρως λειτουργικού και υγιούς τραπεζικού τομέα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να χρηματοδοτούν και να υλοποιούν επενδυτικά σχέδια που στο παρελθόν θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να προχωρήσουν.

Η πρόσβαση σε κεφάλαια ενισχύει την ανταγωνιστική θέση των ελληνικών ομίλων, επιτρέποντάς τους να συμμετέχουν σε διεθνείς διαγωνισμούς και να διεκδικούν εξαγορές χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από τα διαθέσιμα ίδια κεφάλαιά τους.

Παράλληλα, έχει αναπτυχθεί ένα εγχώριο οικοσύστημα επενδυτικών κεφαλαίων, το οποίο μπορεί να υποστηρίξει τις επιχειρήσεις σε διαφορετικά στάδια της ανάπτυξής τους, από την αρχική επέκταση μέχρι την ωρίμανση και τη διεθνοποίηση.

Η Ελλάδα αποκτά ξανά θέση στον διεθνή επενδυτικό χάρτη

«Η Ελλάδα μετράει ξανά στον επενδυτικό χάρτη», τόνισε ο επικεφαλής της Bank of America, αναφερόμενος στην αυξημένη κινητικότητα που καταγράφεται γύρω από ελληνικές επιχειρήσεις.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την εξαγορά της Hellenic Healthcare Group από την PureHealth, συναλλαγή στην οποία η Bank of America είχε συμβουλευτικό ρόλο. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δραστηριότητα της UniCredit, εντάσσοντάς την στη γενικότερη ενίσχυση του διεθνούς επενδυτικού ενδιαφέροντος για την ελληνική αγορά.

Η σημαντικότερη αλλαγή, ωστόσο, αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι ξένοι επενδυτές αξιολογούν πλέον τις ελληνικές εταιρείες. Η αποτίμηση δεν περιορίζεται στα οικονομικά μεγέθη μιας επιχείρησης ή στη θέση της στην εγχώρια αγορά, αλλά λαμβάνει υπόψη και τη δυνατότητά της να αναπτυχθεί σε γειτονικές χώρες και να αποκτήσει ευρύτερη περιφερειακή παρουσία.

Η προοπτική αυτή διευρύνει το πεδίο των πιθανών συμφωνιών και δημιουργεί πρόσθετες ευκαιρίες για επιχειρήσεις που διαθέτουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, οργανωμένη λειτουργία και δυνατότητες επέκτασης.

Η νέα γενιά επιχειρηματιών ανοίγει την πόρτα στα επενδυτικά κεφάλαια

Τη μεταβολή της επιχειρηματικής νοοτροπίας στην Ελλάδα ανέδειξε ο Κίμων Μπαλούμης της K Group Capital Partners, εταιρείας που δραστηριοποιείται στον χώρο των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων (private equity).

Με εμπειρία από την ολλανδική αγορά, ο Μπαλούμης επισήμανε ότι σε πιο ώριμες ευρωπαϊκές οικονομίες η συμμετοχή επενδυτικών κεφαλαίων στις επιχειρήσεις αποτελεί εδώ και χρόνια μια καθιερωμένη πρακτική. Στην Ελλάδα, αντίθετα, σημαντικό μέρος των μεσαίων επιχειρήσεων εξακολουθεί να βρίσκεται υπό οικογενειακό έλεγχο, με τους ιδρυτές να αντιμετωπίζουν συχνά με επιφυλακτικότητα την είσοδο εξωτερικών επενδυτών.

Βασικό εμπόδιο παραμένει η αντίληψη ότι η συνεργασία με ένα επενδυτικό κεφάλαιο ισοδυναμεί με απώλεια του ελέγχου της εταιρείας. Όπως εξήγησε, αρκετοί επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν το ζήτημα ως δίλημμα ανάμεσα στην πώληση και στη διατήρηση της ιδιοκτησίας, αντί να εξετάζουν τα οφέλη μιας στρατηγικής συνεργασίας.

Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, αρχίζει να μεταβάλλεται.

Ο Μπαλούμης εκτίμησε ότι η ελληνική επιχειρηματικότητα βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής, καθώς μια νέα γενιά στελεχών και επιχειρηματιών αναλαμβάνει σταδιακά διοικητικούς ρόλους. Πρόκειται για ανθρώπους με σπουδές στο εξωτερικό, διεθνή επαγγελματική εμπειρία και μεγαλύτερη εξοικείωση με τα σύγχρονα μοντέλα χρηματοδότησης και ανάπτυξης.

Η νέα αυτή γενιά εμφανίζεται περισσότερο πρόθυμη να συνεργαστεί με επενδυτικά κεφάλαια και να επιδιώξει την επέκταση των επιχειρήσεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Για τις μικρομεσαίες και μεσαίου μεγέθους εταιρείες, η συνεργασία αυτή μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από την απαραίτητη χρηματοδότηση. Η πρόσβαση σε τεχνογνωσία, οργανωτικές δομές, διοικητική εμπειρία και διεθνή δίκτυα μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους και να διευκολύνει την είσοδό τους σε νέες αγορές.

Περισσότερα private equity funds αλλάζουν το τοπίο των συναλλαγών

Την αυξανόμενη παρουσία των επενδυτικών κεφαλαίων στην Ελλάδα υπογράμμισε και η Μ. Ν. Μπερνίτσα της Bernitsas Law, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική αύξηση τόσο των διεθνών funds που εισέρχονται στην εγχώρια αγορά όσο και των ελληνικών επενδυτικών σχημάτων.

Η εξέλιξη συνδέεται με τη σταθεροποίηση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, την ανάκαμψη των ελληνικών επιχειρήσεων και τις ανάγκες διαδοχής που αντιμετωπίζουν πολλές οικογενειακές εταιρείες.

Η μεγαλύτερη παρουσία των private equity funds επηρεάζει, παράλληλα, τον τρόπο σχεδιασμού και χρηματοδότησης των εξαγορών. Τα επενδυτικά κεφάλαια εξετάζουν εξαρχής όχι μόνο τις προοπτικές ανάπτυξης μιας επιχείρησης, αλλά και τις εναλλακτικές δυνατότητες μελλοντικής αποεπένδυσης.

Η δυνατότητα εξόδου από μια επένδυση αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής τους, καθώς συνδέεται άμεσα με την επίτευξη των επιδιωκόμενων αποδόσεων. Για τον λόγο αυτό, η δομή μιας συμφωνίας πρέπει να διασφαλίζει επαρκή ευελιξία ως προς τους όρους και τον χρόνο της αποεπένδυσης.

Παρά την αυξανόμενη παρουσία των επενδυτικών κεφαλαίων, η τραπεζική χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό χρηματοδότησης εξαγορών στην Ελλάδα, σύμφωνα με την Μ. Ν. Μπερνίτσα.

Το πραγματικό στοίχημα αρχίζει μετά την εξαγορά

Η ολοκλήρωση μιας συμφωνίας δεν εγγυάται από μόνη της την επιτυχία μιας εξαγοράς. Τις προκλήσεις που ακολουθούν την υπογραφή ανέδειξε ο Μ. Δαμοράκης της Volton Hellenic Energy, αναφερόμενος σε τρεις παράγοντες που συχνά υποτιμώνται: την ποιότητα των οικονομικών δεδομένων, την επιχειρησιακή δυνατότητα εφαρμογής του επενδυτικού σχεδίου και την πολυπλοκότητα της ενοποίησης διαφορετικών εταιρικών δομών.

Η αξιολόγηση μιας επιχείρησης και ο σχεδιασμός της συναλλαγής πρέπει να συνοδεύονται από ρεαλιστικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα. Αυτό προϋποθέτει ότι οι ομάδες που θα αναλάβουν τη λειτουργία και την ενοποίηση των επιχειρήσεων συμμετέχουν ήδη από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας.

Χωρίς επαρκή προετοιμασία, ακόμη και μια συμφωνία με ελκυστικά οικονομικά χαρακτηριστικά μπορεί να αντιμετωπίσει δυσκολίες κατά την εφαρμογή της, περιορίζοντας τις προσδοκώμενες συνέργειες και αποδόσεις.

Το βασικό συμπέρασμα από τις παρεμβάσεις στο 6th HAT International Treasury Summit είναι ότι η ελληνική αγορά εξαγορών και συγχωνεύσεων αποκτά σταδιακά διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η ισχυρότερη τραπεζική βάση, η ανάπτυξη των επενδυτικών κεφαλαίων και η αλλαγή νοοτροπίας σε μέρος της επιχειρηματικής κοινότητας δημιουργούν προϋποθέσεις για περισσότερες συναλλαγές με αναπτυξιακό και διεθνή προσανατολισμό.

Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο η εξασφάλιση κεφαλαίων ή η ολοκλήρωση μιας εξαγοράς, αλλά η μετατροπή της σε πραγματική επιχειρηματική ανάπτυξη, με μετρήσιμα αποτελέσματα και διατηρήσιμη παρουσία στις αγορές του εξωτερικού.