1. Ανοίγουν τα επαγγελματικά ταμεία σε μικρές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες

Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή είναι η δημιουργία «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), αλλά και ανοιχτών ομαδικών ασφαλιστικών προϊόντων επαγγελματικής συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ).

Η συγκεκριμένη παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική οικονομία, όπου κυριαρχούν οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μέχρι σήμερα, η δημιουργία ή συμμετοχή σε ένα επαγγελματικό ταμείο ήταν στην πράξη πολύ δυσκολότερη για επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων.

Με τα νέα εργαλεία, διευρύνεται η πρόσβαση στον δεύτερο πυλώνα και δημιουργούνται προϋποθέσεις ώστε περισσότερες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες να αποκτήσουν πρόσβαση σε συμπληρωματικές συνταξιοδοτικές παροχές.

Ο στόχος είναι διττός: αφενός να αυξηθεί ο αριθμός των ασφαλισμένων στην επαγγελματική ασφάλιση και αφετέρου να ενισχυθεί σταδιακά η συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση στην Ελλάδα.

2. Ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα – Στα €35.000 το όριο για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος των αλλαγών αφορά τη φορολογική μεταχείριση των εισφορών και των παροχών.

Με το νέο πλαίσιο, οι εισφορές στα συνταξιοδοτικά προγράμματα εκπίπτουν κατά 100%, ενώ αυξάνεται σημαντικά και το ανώτατο όριο των εισφορών.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το νέο πλαφόν ανέρχεται σε €35.000 ετησίως, ενώ για τους μισθωτούς διαμορφώνεται στο 35% του ετήσιου εισοδήματος.

Η φορολογία των παροχών

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αλλαγή στον τρόπο φορολόγησης των παροχών. Η φορολογική επιβάρυνση αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται πλέον με την ηλικία εξόδου από το πρόγραμμα.

Παράλληλα, καταργείται η φορολογική «ποινή» για όσους επιλέγουν να ενταχθούν στην επαγγελματική ασφάλιση σε μεγαλύτερη ηλικία.

Η αλλαγή αυτή επιχειρεί να καταστήσει την επαγγελματική ασφάλιση περισσότερο ελκυστική όχι μόνο για τους νεότερους εργαζόμενους, αλλά και για όσους βρίσκονται ήδη σε μεγαλύτερη ηλικία και θέλουν να δημιουργήσουν πρόσθετο συνταξιοδοτικό κεφάλαιο.

3. Πλήρης φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων

Η τρίτη μεγάλη αλλαγή αφορά τη φορητότητα των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων.

Η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης δεν θα πρέπει πλέον να συνεπάγεται απώλεια ή αποδυνάμωση των δικαιωμάτων που έχουν ήδη κατοχυρωθεί.

Το νομοσχέδιο εισάγει αρχικά την ομαδική φορητότητα, επιτρέποντας τη μεταφορά ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων:

από ΤΕΑ σε ΤΕΑ,

από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ,

από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ,

από ΟΑΠΕΣ σε ΟΑΠΕΣ.

Παράλληλα, θεσπίζεται και η ατομική φορητότητα. Έτσι, ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργοδότη ή επαγγελματική κατάσταση θα μπορεί να μεταφέρει ευκολότερα τα κατοχυρωμένα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα στον νέο φορέα επαγγελματικής ασφάλισης.

Η συγκεκριμένη αλλαγή είναι κρίσιμη για την κινητικότητα στην αγορά εργασίας, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο ένας εργαζόμενος να εγκλωβίζεται σε ένα ασφαλιστικό προϊόν επειδή αλλάζει εργοδότη.

Η Τράπεζα της Ελλάδος στο επίκεντρο της εποπτείας

Η διεύρυνση των επιλογών και η μεγαλύτερη ευελιξία συνοδεύονται από ισχυρότερο εποπτικό πλαίσιο.

Η φορητότητα των δικαιωμάτων συνδυάζεται με εποπτικές δικλίδες προστασίας των ασφαλισμένων από την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε η διευκόλυνση των μετακινήσεων μεταξύ φορέων επαγγελματικής ασφάλισης να μην οδηγήσει σε χαλάρωση των κανόνων προστασίας.

Το στοίχημα για τον δεύτερο πυλώνα

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί ουσιαστικά να αλλάξει τα δεδομένα στην ελληνική επαγγελματική ασφάλιση, ενισχύοντας τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος.

Η εξίσωση είναι σχετικά απλή: περισσότερα διαθέσιμα προϊόντα, υψηλότερα φορολογικά κίνητρα και μεγαλύτερη φορητότητα.

Το ζητούμενο πλέον είναι εάν οι αλλαγές θα οδηγήσουν σε ουσιαστική αύξηση της συμμετοχής εργαζομένων και επιχειρήσεων. Ιδιαίτερα κρίσιμη θα είναι η ανταπόκριση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, καθώς εκεί βρίσκεται και το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα κενό στην ανάπτυξη της επαγγελματικής ασφάλισης.

Εφόσον οι νέες δυνατότητες αξιοποιηθούν, η επαγγελματική ασφάλιση μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο βάρος στο ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα, λειτουργώντας ως συμπληρωματικός μηχανισμός δημιουργίας συνταξιοδοτικού κεφαλαίου και ενισχύοντας σταδιακά τη συνολική αποταμίευση των νοικοκυριών.