|
Η εξέλιξη των αδειών
έχει ιδιαίτερη σημασία,
καθώς προηγείται κατά
περίπου δύο χρόνια της
ολοκλήρωσης των έργων.
Επομένως, η σημερινή
υποχώρηση της
οικοδομικής
δραστηριότητας προμηνύει
ότι η ενίσχυση του
διαθέσιμου αποθέματος
κατοικιών θα απαιτήσει
χρόνο.
Γιατί καθυστερεί η
ανάκαμψη της οικοδομής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
εκτιμά ότι η κατασκευή
κατοικιών θα κινηθεί
σχεδόν χωρίς μεταβολή το
2026, με σταδιακή
βελτίωση στη συνέχεια.
Το αυξημένο κόστος
οικοδομικών εργασιών, οι
ελλείψεις εξειδικευμένου
προσωπικού και οι
δυσκολότεροι όροι
χρηματοδότησης
εξακολουθούν να
αποθαρρύνουν την έναρξη
νέων επενδύσεων.
Η περιορισμένη προσφορά
λειτουργεί ως βασικός
παράγοντας διατήρησης
των τιμών σε υψηλά
επίπεδα. Σε αγορές όπου
τα διαθέσιμα ακίνητα
είναι ήδη λιγοστά, η
ενίσχυση της ζήτησης
μεταφράζεται ευκολότερα
σε νέες ανατιμήσεις παρά
σε αύξηση των
κατασκευών.
Οι διαφορές μεταξύ των
ευρωπαϊκών αγορών είναι,
πάντως, σημαντικές. Κατά
το δεύτερο τρίμηνο του
2026, οι τιμές κατοικιών
αυξήθηκαν κατά 4,7% στην
ΕΕ και κατά 4% στην
ευρωζώνη σε ετήσια βάση.
Στην Πορτογαλία η άνοδος
έφτασε το 16,5%, στη
Βουλγαρία το 15,5% και
στη Λιθουανία το 14,3%.
Αντίθετα, στη Γαλλία και
τη Φινλανδία
καταγράφηκαν μειώσεις,
επιβεβαιώνοντας ότι η
ευρωπαϊκή αγορά δεν
κινείται με ενιαίο
ρυθμό.
Ελλάδα: Αυξήσεις τιμών
και υψηλό κόστος
κατασκευής
Η ελληνική αγορά
κατοικίας εξακολουθεί να
εμφανίζει ισχυρές
ανατιμητικές πιέσεις,
παρά την επιβράδυνση που
καταγράφεται σε
ορισμένες περιοχές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία
της Τράπεζας της
Ελλάδος, οι τιμές των
διαμερισμάτων αυξήθηκαν
κατά 5,5% το δεύτερο
τρίμηνο του 2026 σε
σχέση με το αντίστοιχο
διάστημα του
προηγούμενου έτους. Τα
νεότερα ακίνητα, ηλικίας
έως πέντε ετών,
σημείωσαν μεγαλύτερη
αύξηση, κατά 6,2%,
έναντι 5% για τα
παλαιότερα.
Σε επίπεδο γεωγραφικής
κατανομής, η άνοδος
διαμορφώθηκε σε 5% στην
Αθήνα και 4,7% στη
Θεσσαλονίκη, ενώ στις
υπόλοιπες περιοχές της
χώρας ήταν υψηλότερη,
φτάνοντας το 7,1%.
Την ίδια στιγμή, το
κόστος κατασκευής
εξακολουθεί να
επιβαρύνει την
προσπάθεια ενίσχυσης της
προσφοράς. Η ΕΛΣΤΑΤ
καταγράφει αύξηση 4,8%
στο κόστος κατασκευής
νέων κατοικιών το τρίτο
τρίμηνο του 2026, με τα
οικοδομικά υλικά να
εμφανίζουν ανατίμηση
5,1% και το κόστος
εργασίας να αυξάνεται
κατά 4,3%.
Παρά την ανάκαμψη της
οικοδομικής
δραστηριότητας σε σχέση
με τα χαμηλά της
προηγούμενης δεκαετίας,
οι επενδύσεις σε
κατοικίες παραμένουν
περιορισμένες. Το 2025
αντιστοιχούσαν στο 3,1%
του ελληνικού ΑΕΠ, όταν
ο μέσος όρος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν
5%, σύμφωνα με την
έκθεση της Κομισιόν.
Οι κενές κατοικίες ως
πιθανή λύση στο πρόβλημα
της προσφοράς
Η αύξηση του αριθμού των
διαθέσιμων κατοικιών δεν
εξαρτάται αποκλειστικά
από την ανέγερση νέων
κτιρίων. Σημαντικό
περιθώριο υπάρχει και
στην αξιοποίηση του
υφιστάμενου αποθέματος,
το οποίο σε αρκετές
περιπτώσεις παραμένει
ανενεργό.
Με βάση την απογραφή του
2021, περίπου το 12% των
κατοικιών στην Ελλάδα
ήταν κενό, χωρίς να
υπολογίζονται τα εξοχικά
και οι δευτερεύουσες
κατοικίες. Η Κομισιόν
επισημαίνει ότι μέρος
αυτών των ακινήτων
χρειάζεται ανακαινίσεις
προκειμένου να καταστεί
κατοικήσιμο, ενώ άλλα
παραμένουν εκτός αγοράς
εξαιτίας κληρονομικών
εκκρεμοτήτων ή
προβλημάτων που
σχετίζονται με ιδιωτικές
οφειλές.
Η ενεργοποίηση αυτού του
αποθέματος θα μπορούσε
να προσφέρει πρόσθετες
λύσεις, ιδιαίτερα στις
περιοχές όπου η ζήτηση
για κατοικίες είναι
αυξημένη και η κατασκευή
νέων ακινήτων δεν μπορεί
να ανταποκριθεί άμεσα.
Το στεγαστικό βάρος για
τα ελληνικά νοικοκυριά
Η ταχύτητα με την οποία
θα αυξηθεί η διαθέσιμη
προσφορά κατοικιών
αποτελεί κρίσιμο ζήτημα
για την Ελλάδα, καθώς το
κόστος στέγασης
εξακολουθεί να
επιβαρύνει δυσανάλογα
μεγάλο μέρος του
πληθυσμού.
Σύμφωνα με τη
Eurostat,
το 2025 το 26,4% των
κατοίκων της χώρας ζούσε
σε νοικοκυριά που
δαπανούσαν πάνω από το
40% του διαθέσιμου
εισοδήματός τους για
στεγαστικές ανάγκες. Το
αντίστοιχο ποσοστό στην
Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν
μόλις 7,7%.
Η εξέλιξη των τιμών δεν
αποτελεί, συνεπώς, το
μοναδικό μέγεθος που θα
καθορίσει την πορεία της
στεγαστικής κρίσης. Το
κρίσιμο ζητούμενο είναι
εάν θα αυξηθούν
ουσιαστικά οι διαθέσιμες
κατοικίες, εάν θα
αξιοποιηθεί το
υφιστάμενο απόθεμα και
εάν η νέα προσφορά θα
αφορά ακίνητα με κόστος
προσιτό για τα
εισοδήματα των
νοικοκυριών, στις
περιοχές όπου υπάρχει
πραγματική ανάγκη
στέγασης.
|