|
Ένα
μοντέλο που κερδίζει
έδαφος
Η
περίπτωση της Softstar
Shoes δεν είναι
μεμονωμένη. Σύμφωνα με
μελέτη του 2025, περίπου
600 αμερικανικές
επιχειρήσεις
μεταβιβάζονται κάθε
χρόνο στους εργαζομένους
τους. Παράλληλα, τα
διαθέσιμα κεφάλαια που
χρηματοδοτούν τέτοιες
συναλλαγές αυξήθηκαν
κατά 78%, φτάνοντας τα
865 εκατ. δολάρια το
2025 από 500 εκατ.
δολάρια το 2024.
Έρευνες δείχνουν ότι οι
επιχειρήσεις που ανήκουν
στους εργαζομένους τους
συχνά παρουσιάζουν:
υψηλότερη
παραγωγικότητα,
μικρότερη πιθανότητα
απολύσεων,
καλύτερη διατήρηση
προσωπικού,
υψηλότερες αμοιβές.
Το
«ασημένιο τσουνάμι» των
συνταξιοδοτήσεων
Καθοριστικός παράγοντας
πίσω από αυτή την
εξέλιξη είναι το
λεγόμενο «Silver
Tsunami» («Ασημένιο
Τσουνάμι»), δηλαδή η
μαζική συνταξιοδότηση
της γενιάς των Baby
Boomers.
Σύμφωνα με τη McKinsey &
Company, οι ιδιοκτήτες
περίπου έξι εκατομμυρίων
μικρομεσαίων
επιχειρήσεων στις ΗΠΑ
αναμένεται να
συνταξιοδοτηθούν έως το
2035, δημιουργώντας ένα
πρωτοφανές κύμα
μεταβιβάσεων
επιχειρήσεων.
Ο
Ethan Rouen από τη
Harvard Business School
επισημαίνει ότι πολλοί
επιχειρηματίες αναζητούν
λύσεις διαδοχής, καθώς
τα παιδιά τους συχνά δεν
επιθυμούν να αναλάβουν
την οικογενειακή
επιχείρηση.
Οι
βασικοί τρόποι
μεταβίβασης στους
εργαζομένους
Employee Ownership Trust
(EOT)
Το
μοντέλο που επέλεξε η
Softstar Shoes βασίζεται
στη δημιουργία ενός
καταπιστεύματος (trust),
το οποίο αποκτά την
εταιρεία για λογαριασμό
των εργαζομένων.
Με
αυτόν τον τρόπο:
οι
εργαζόμενοι δεν
χρειάζεται να καταβάλουν
προσωπικά κεφάλαια,
το
trust εξοφλεί τον
προηγούμενο ιδιοκτήτη
σταδιακά,
οι
πληρωμές προέρχονται από
τα μελλοντικά κέρδη της
εταιρείας.
Employee Stock Ownership
Plan (ESOP)
Μια
ακόμη πιο διαδεδομένη
μέθοδος είναι το ESOP
(Σχέδιο Ιδιοκτησίας
Μετοχών Εργαζομένων).
Αυτό το μοντέλο επέλεξε
η Stockwell
Elastomerics, εταιρεία
που ιδρύθηκε το 1919.
Στο
ESOP:
οι
μετοχές κατανέμονται
στους εργαζομένους,
οι
εργαζόμενοι αποκτούν
οικονομικό όφελος κατά
την αποχώρησή τους,
ο
πωλητής αποζημιώνεται
σταδιακά σε βάθος ετών.
Ο
πρώην ιδιοκτήτης William
Stockwell ανέφερε ότι θα
εισπράττει το τίμημα της
πώλησης σε διάστημα δέκα
ετών, αποδεχόμενος μια
βραχυπρόθεσμη οικονομική
θυσία για να διασφαλίσει
το μέλλον της εταιρείας
και των εργαζομένων της.
Τα
ESOP αποτελούν σήμερα
την κυρίαρχη μορφή
εργατικής ιδιοκτησίας
στις ΗΠΑ. Το 2023
λειτουργούσαν 6.609
εταιρείες με αυτό το
καθεστώς, απασχολώντας
περίπου 10,9 εκατομμύρια
εργαζομένους και
διαχειριζόμενες
περιουσιακά στοιχεία άνω
των 2 τρισ. δολαρίων.
Εργατικοί συνεταιρισμοί
Μια
τρίτη επιλογή είναι οι
εργατικοί συνεταιρισμοί,
όπου οι εργαζόμενοι
αγοράζουν άμεσα μερίδια
της επιχείρησης και
συμμετέχουν συλλογικά
στη διοίκηση και τα
κέρδη.
Αυξανόμενη κυβερνητική
υποστήριξη
Η
ομοσπονδιακή κυβέρνηση
των ΗΠΑ εμφανίζεται
πλέον πιο θετική
απέναντι σε αυτά τα
μοντέλα. Το U.S.
Department of Labor έχει
ξεκινήσει πρωτοβουλίες
ενημέρωσης και
υποστήριξης για την
προώθηση της συμμετοχής
των εργαζομένων στην
ιδιοκτησία επιχειρήσεων.
Παράλληλα, διαμορφώνεται
διακομματική συναίνεση
στο Κογκρέσο υπέρ της
απλοποίησης των
διαδικασιών μεταβίβασης
επιχειρήσεων στους
εργαζομένους, ώστε να
αποτελέσουν μια πιο
εύκολη και ρεαλιστική
επιλογή για τους
επιχειρηματίες που
αποχωρούν.
Γιατί το φαινόμενο έχει
σημασία
Η
τάση αυτή αποκτά
ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς
συμπίπτει με τη
μεγαλύτερη γενεαλογική
μεταβίβαση
επιχειρηματικής
ιδιοκτησίας στην ιστορία
των ΗΠΑ. Αν επεκταθεί
περαιτέρω, θα μπορούσε
να επηρεάσει σημαντικά:
τη
διατήρηση θέσεων
εργασίας,
τη
βιωσιμότητα μικρομεσαίων
επιχειρήσεων,
τη
διανομή του πλούτου,
την
παραγωγικότητα των
επιχειρήσεων,
τη
συμμετοχή των
εργαζομένων στη λήψη
αποφάσεων.
Η
επόμενη δεκαετία
αναμένεται να δείξει αν
η εργατική ιδιοκτησία θα
εξελιχθεί από μια
εναλλακτική λύση
διαδοχής σε ένα πιο
διαδεδομένο
επιχειρηματικό μοντέλο
στην αμερικανική
οικονομία.
|
