Καθοριστικό ρόλο έχουν παίξει οι ιστορικά υψηλές αμερικανικές εξαγωγές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης, οι οποίες έχουν μετατρέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε βασικό σταθεροποιητή της παγκόσμιας αγοράς. Παράλληλα, η ζήτηση από την Κίνα, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα παγκοσμίως, έχει υποχωρήσει σημαντικά, πολύ περισσότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις της αγοράς, λειτουργώντας ως “αντίβαρο” στην απώλεια προσφοράς.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι μέρος των ροών εξακολουθεί να περνά έμμεσα από την περιοχή, μέσω εναλλακτικών ή λιγότερο ορατών διαδρομών, ενώ τα προϋπάρχοντα παγκόσμια αποθέματα έχουν συμβάλει στην εξομάλυνση του αρχικού σοκ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ σχολίασε ότι οι αγορές είχαν προεξοφλήσει πολύ πιο έντονη κρίση, σημειώνοντας ότι πολλοί ανέμεναν εκτίναξη των τιμών έως και τα 300 δολάρια το βαρέλι, όταν σήμερα το πετρέλαιο κινείται κοντά στα 96 δολάρια. Παρά τη σχετική σταθεροποίηση, το βασικό ερώτημα παραμένει πόσο ανθεκτικοί είναι αυτοί οι μηχανισμοί εξισορρόπησης και πόσο μπορεί να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση.

Η Κίνα έχει διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην απορρόφηση της ανισορροπίας. Οι εισαγωγές της τον Μάιο υποχώρησαν σχεδόν 40% σε σχέση με τον μέσο όρο της προηγούμενης χρονιάς, μειώνοντας σημαντικά τη συνολική παγκόσμια ζήτηση. Η εξέλιξη αυτή αντισταθμίζει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, από το ένα πέμπτο έως το ένα τρίτο της χαμένης προσφοράς από τη Μέση Ανατολή. Η μείωση συνδέεται τόσο με τη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων όσο και με διαρθρωτικές αλλαγές, όπως η αυξημένη χρήση άνθρακα στη βιομηχανία και η ταχεία διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων.

Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ενισχύσει τον ρόλο τους ως “παγκόσμιος εξισορροπητής” της αγοράς. Μετά την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, οι εξαγωγές αργού και προϊόντων πετρελαίου αυξήθηκαν κατά πάνω από 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε σχέση με τον μέσο όρο του 2025. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε σε εκτεταμένη αποδέσμευση 172 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, με σημαντικές ποσότητες να κατευθύνονται προς την Ευρώπη και άλλες αγορές.

Ωστόσο, τα περιθώρια αυτής της στρατηγικής δεν είναι απεριόριστα. Τα αμερικανικά αποθέματα βρίσκονται πλέον στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 20 ετών, ενώ οι στρατηγικές εφεδρείες μειώνονται ενόψει της θερινής περιόδου αυξημένης ζήτησης. Σύμφωνα με αναλυτές, το παγκόσμιο σύστημα χάνει κάθε εβδομάδα 70 έως 80 εκατομμύρια βαρέλια “μαξιλαριού”, γεγονός που σταδιακά περιορίζει την ικανότητα απορρόφησης νέων κραδασμών.

Στον Περσικό Κόλπο, οι παραγωγοί έχουν στραφεί σε εναλλακτικές υποδομές για να παρακάμψουν τον περιορισμό των Στενών του Ορμούζ. Η Σαουδική Αραβία αυξάνει τη χρήση του αγωγού East–West προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενισχύουν τις ροές μέσω του λιμανιού της Φουτζάιρα. Παρά τη σημαντική μείωση της διέλευσης από τα Στενά σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα, οι περιορισμένες ακόμα διελεύσεις εμπορικών πλοίων βοηθούν στη διατήρηση μιας σχετικής ισορροπίας στην αγορά.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον αφορά την επόμενη ημέρα. Εάν η κινεζική ζήτηση επανέλθει σε υψηλότερα επίπεδα και τα παγκόσμια αποθέματα συνεχίσουν να μειώνονται, η αγορά πετρελαίου ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με νέο κύμα ανόδου των τιμών, ενδεχομένως πιο έντονο από το σημερινό σοκ. Προς το παρόν, όμως, ο συνδυασμός αμερικανικής παραγωγής, ασθενέστερης ασιατικής ζήτησης και εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς εξακολουθεί να λειτουργεί ως “βαλβίδα αποσυμπίεσης”, συγκρατώντας τις τιμές πολύ χαμηλότερα από τα ακραία σενάρια που είχαν διατυπωθεί στην αρχή της κρίσης.