Η αλλαγή εργοδότη ξαναδίνει μεγαλύτερες αυξήσεις

Το λεγόμενο «premium» της αλλαγής εργασίας, δηλαδή η επιπλέον αύξηση εισοδήματος που μπορεί να εξασφαλίσει ένας εργαζόμενος όταν μετακινείται σε νέα θέση, άρχισε να ενισχύεται μετά από μια παρατεταμένη περίοδο υποχώρησης.

Ο ετήσιος μέσος όρος παραμένει χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την πανδημία, όμως η τάση έχει αρχίσει να αλλάζει. Αυτό δείχνει ότι η αγορά εργασίας δεν βρίσκεται πλέον στην εξαιρετικά «καυτή» φάση του 2021-2022, αλλά ούτε έχει περάσει σε κατάσταση όπου οι εργαζόμενοι έχουν χάσει πλήρως τη διαπραγματευτική τους δύναμη.

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά από την περίοδο της «Μεγάλης Παραίτησης», όταν οι εργαζόμενοι άλλαζαν μαζικά θέσεις και οι επιχειρήσεις προσπαθούσαν να τους προσελκύσουν προσφέροντας πολύ υψηλότερους μισθούς.

Σήμερα η κινητικότητα είναι πιο επιλεκτική, αλλά όσοι διαθέτουν δεξιότητες που αναζητούν οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να έχουν σημαντικό πλεονέκτημα.

Μεγαλύτερο όφελος για τους εβδομαδιαία αμειβόμενους

Ιδιαίτερα έντονη είναι η αύξηση των αποδοχών για εργαζομένους που αμείβονται σε εβδομαδιαία βάση. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται σημαντικός αριθμός ωρομίσθιων εργαζομένων, με αποτέλεσμα ένα μέρος της αύξησης του εισοδήματος να μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με υψηλότερο ωρομίσθιο αλλά και με περισσότερες ώρες εργασίας ή υπερωρίες.

Η εβδομαδιαία μισθοδοσία είναι περισσότερο διαδεδομένη σε κλάδους όπως οι κατασκευές, η φιλοξενία και η αναψυχή, οι μεταφορές και η αποθήκευση, αλλά και σε τμήματα του λιανεμπορίου.

Πρόκειται σε αρκετές περιπτώσεις για θέσεις χαμηλότερα στην εισοδηματική κλίμακα, γεγονός που κάνει ακόμη πιο σημαντική μια μισθολογική αύξηση μέσω αλλαγής εργοδότη.

Αντίθετα, στους επαγγελματικούς και χρηματοοικονομικούς κλάδους, όπου κυριαρχούν οι μισθωτοί εργαζόμενοι, είναι συχνότερη η πληρωμή ανά δύο εβδομάδες ή δύο φορές τον μήνα.

Η Gen Z γίνεται η πιο κινητική γενιά

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ανάλυσης αφορά τη Gen Z.

Οι νεότεροι εργαζόμενοι εξακολουθούν να εξασφαλίζουν τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις όταν αλλάζουν εργασία. Αυτό εν μέρει εξηγείται από το γεγονός ότι ξεκινούν συνήθως από χαμηλότερο μισθολογικό επίπεδο. Μια νέα θέση, επομένως, μπορεί να οδηγήσει σε πολύ μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση των αποδοχών τους σε σχέση με έναν εργαζόμενο με περισσότερα χρόνια εμπειρίας και ήδη υψηλότερο μισθό.

Ακόμη πιο σημαντική είναι όμως η ίδια η κινητικότητα της Gen Z.

Από τον Φεβρουάριο, ο ρυθμός αλλαγής εργασίας των εργαζομένων αυτής της γενιάς αυξάνεται σε ετήσια βάση και έχει πλέον ξεπεράσει εκείνον όλων των άλλων γενεών, για πρώτη φορά από το 2021.

Η εξέλιξη αποτελεί ένδειξη ότι οι νεότεροι εργαζόμενοι εξακολουθούν να βλέπουν ευκαιρίες στην αγορά εργασίας, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιχειρήσεις έχουν γίνει πιο προσεκτικές στις προσλήψεις.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια διαφορετική ερμηνεία. Οι επιχειρήσεις μπορεί να προτιμούν νεότερους εργαζομένους εισαγωγικού επιπέδου, οι οποίοι έχουν χαμηλότερο μισθολογικό κόστος, αντί να αντικαθιστούν πιο έμπειρο προσωπικό με υψηλότερες αποδοχές.

Περιορίζεται η διαφορά ανδρών και γυναικών

Οι γυναίκες εξακολουθούν να αποκομίζουν μεγαλύτερη μισθολογική αύξηση από τους άνδρες όταν αλλάζουν εργασία, όμως η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων έχει περιοριστεί σημαντικά και έχει επιστρέψει περίπου στα επίπεδα του 2018.

Η εξέλιξη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι γυναίκες αντιμετωπίζουν χειρότερες συνθήκες στην αγορά εργασίας. Αντίθετα, σύμφωνα με την ανάλυση, αντανακλά κυρίως την ταχύτερη βελτίωση των αποδοχών που εξασφαλίζουν οι άνδρες όταν μετακινούνται σε νέα θέση.

Παράλληλα, η παραδοσιακή εικόνα ότι οι γυναίκες αλλάζουν συχνότερα εργασία έχει επίσης μεταβληθεί. Από το 2024, ο ρυθμός αλλαγής θέσης εργασίας των ανδρών έχει περάσει οριακά υψηλότερα.

Η εξέλιξη έχει σημασία και για τη μισθολογική ανισότητα, καθώς η αλλαγή εργοδότη αποτελεί έναν από τους ταχύτερους τρόπους με τους οποίους ένας εργαζόμενος μπορεί να αυξήσει το εισόδημά του.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει οδηγήσει ακόμη σε μαζική απώλεια θέσεων

Παρά την έντονη συζήτηση γύρω από τον κίνδυνο η τεχνητή νοημοσύνη να αντικαταστήσει εργαζομένους, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για μαζική εκτόπιση προσωπικού λόγω AI.

Η κινητικότητα των εργαζομένων παραμένει ανθεκτική και οι κλάδοι όπου η χρήση τεχνητής νοημοσύνης είναι υψηλή δεν εμφανίζουν συνολικά μια συστηματικά μεγαλύτερη απώλεια θέσεων εργασίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιπτώσεις της AI δεν έχουν αρχίσει να εμφανίζονται. Αντίθετα, η συμπεριφορά των εργαζομένων που αλλάζουν δουλειά μπορεί να αποτελέσει έναν από τους πρώτους δείκτες για το πώς μεταβάλλεται η αγορά.

Εάν οι επιχειρήσεις αρχίσουν να περιορίζουν τις προσλήψεις επειδή μπορούν να καλύψουν μέρος των αναγκών τους μέσω τεχνητής νοημοσύνης, το πρώτο σημάδι ενδέχεται να είναι η μείωση της κινητικότητας και του μισθολογικού οφέλους από την αλλαγή εργασίας, πριν αυτό αποτυπωθεί στα στοιχεία ανεργίας.

Πληροφορική και χρηματοοικονομικά στο επίκεντρο

Δύο κλάδοι εμφανίζουν ήδη στοιχεία που χρειάζονται προσεκτική παρακολούθηση: η πληροφορική και οι χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες.

Και οι δύο έχουν υψηλή έκθεση στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και παράλληλα εμφάνισαν υποχώρηση της ζήτησης για εργατικό δυναμικό κατά το πεντάμηνο έως τον Ιούνιο.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφής απόδειξη ότι η αύξηση της χρήσης AI αποτελεί την αιτία της μείωσης της απασχόλησης. Σε πολλές επιχειρήσεις η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται ακόμη σε φάση δοκιμών ή χρησιμοποιείται κυρίως για την αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων και όχι για την άμεση αντικατάστασή τους.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από την AI

Εάν η τεχνητή νοημοσύνη αρχίσει να επηρεάζει την απασχόληση σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, οι γυναίκες και οι νεότεροι εργαζόμενοι θεωρούνται μεταξύ των ομάδων με μεγαλύτερη έκθεση.

Οι γυναίκες εκπροσωπούνται περισσότερο σε διοικητικές και γραφειακές θέσεις όπου υπάρχουν επαναλαμβανόμενες εργασίες βασισμένες στη γλώσσα, οι οποίες μπορούν ευκολότερα να αυτοματοποιηθούν ή να υποστηριχθούν από εφαρμογές γενετικής τεχνητής νοημοσύνης.

Οι νεότεροι εργαζόμενοι, από την πλευρά τους, βρίσκονται συχνότερα σε θέσεις εισαγωγικού επιπέδου, όπου ορισμένα καθήκοντα μπορούν να αυτοματοποιηθούν ταχύτερα.

Παρά ταύτα, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Ορισμένα επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην AI και μεγάλη συμμετοχή νέων αποφοίτων αναμένεται να εμφανίσουν ισχυρή ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αμερικανική αγορά εργασίας παραμένει αρκετά ανθεκτική ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν ακόμη να βελτιώνουν σημαντικά το εισόδημά τους αλλάζοντας εργοδότη. Η Gen Z βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της κινητικότητας, γεγονός που δείχνει ότι, παρά την επιβράδυνση των προσλήψεων, η αγορά εργασίας δεν έχει χάσει ακόμη τη δυναμική της.

Ταυτόχρονα, η πορεία του «premium» της αλλαγής εργασίας αποτελεί έναν δείκτη που αξίζει να παρακολουθείται στενά τους επόμενους μήνες. Εάν αρχίσει να υποχωρεί απότομα, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα από τα πρώτα σημάδια ότι η τεχνητή νοημοσύνη, η οικονομική επιβράδυνση ή και τα δύο μαζί αρχίζουν να περιορίζουν τη ζήτηση για εργαζομένους.