Παραμονή στην πρωθυπουργία και σενάρια νέων εκλογών

Ο Νετανιάχου αναμένεται να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η διαδικασία ενδέχεται να παραταθεί, με το ενδεχόμενο νέων εκλογών την επόμενη χρονιά να παραμένει ανοιχτό.

Παρά τους περιορισμούς που συνοδεύουν μια υπηρεσιακή κυβέρνηση, οι αρμοδιότητές της δεν παύουν να περιλαμβάνουν κρίσιμες αποφάσεις για την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική, ακόμη και σε σχέση με τον πόλεμο κατά του Ιράν.

Μιλώντας σε υποστηρικτές του Λικούντ μετά τις 3 τα ξημερώματα, ο Νετανιάχου ζήτησε τον σχηματισμό «μιας ισχυρής, δεξιάς εθνικής κυβέρνησης». Παράλληλα, επικαλέστηκε τις στρατιωτικές επιτυχίες του Ισραήλ και αναφέρθηκε στην προοπτική νέας κοινής στρατιωτικής δράσης με τις ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Όπως υποστήριξε, το Ισραήλ και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχουν μπροστά τους μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» να εξαλείψουν οριστικά την ιρανική απειλή.

Ο Τραμπ, ο οποίος είχε καλέσει τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους να διατηρήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία ώστε οι δύο ηγέτες να μπορέσουν «να τελειώσουν τη δουλειά» στο Ιράν, χαρακτήρισε την εκλογική επίδοση του Ισραηλινού πρωθυπουργού πολύ καλή. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η δική του δημόσια στήριξη συνέβαλε σημαντικά στο αποτέλεσμα.

Η προειδοποίηση της αντιπολίτευσης για την ασφάλεια

Ο Γκάντι Άιζενκοτ αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός, προειδοποιώντας, ωστόσο, για τον κίνδυνο να χρησιμοποιηθούν ζητήματα εθνικής ασφάλειας για πολιτικούς σκοπούς.

Απευθυνόμενος στους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας και της δημόσιας διοίκησης, τόνισε ότι ο Νετανιάχου δεν διαθέτει νέα λαϊκή εντολή ούτε την εμπιστοσύνη που απαιτείται για τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης, καλώντας τους να αντισταθούν σε ενδεχόμενες πιέσεις.

Η πολιτική αβεβαιότητα αποτυπώθηκε και στις χρηματοπιστωτικές αγορές του Ισραήλ. Το σέκελ υποχώρησε περίπου 1,6%, στα 3,10 ανά δολάριο, ενώ οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες του Τελ Αβίβ κατέγραψαν πτώση άνω του 3%.

Η δεξιά μετατόπιση της ισραηλινής κοινωνίας

Το εκλογικό αποτέλεσμα αναδεικνύει τη μακροχρόνια μετατόπιση της ισραηλινής πολιτικής σκηνής προς τα δεξιά, ιδιαίτερα μεταξύ των Εβραίων ψηφοφόρων. Η κεντροαριστερά, η οποία είχε διαδραματίσει κυρίαρχο ρόλο κατά τα πρώτα χρόνια της ιστορίας του Ισραήλ, έχει πλέον περιορισμένη επιρροή.

Παράλληλα, η απόρριψη της προοπτικής δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους έχει γίνει κοινό σημείο αναφοράς για σχεδόν όλα τα εβραϊκά κόμματα, παρά τις σημαντικές διαφορές τους σε άλλα ζητήματα.

Η συμμετοχή στις εκλογές έφθασε το 77,7%, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών και πλέον. Ιδιαίτερα αυξημένη ήταν η συμμετοχή των Αράβων Ισραηλινών, οι οποίοι αποτελούν περισσότερο από το ένα πέμπτο του πληθυσμού.

Για πολλούς από αυτούς, κίνητρο αποτέλεσε η αντίδραση στις πολιτικές και τις δηλώσεις στελεχών της κυβέρνησης Νετανιάχου, τις οποίες θεωρούν ρατσιστικές. Στον κυβερνητικό συνασπισμό συμμετέχουν, άλλωστε, πολιτικοί με καταδίκες που σχετίζονται με υποκίνηση φυλετικού μίσους κατά των Αράβων.

Στα γραφεία του Κοινού Ψηφοδελτίου, της συμμαχίας αραβικών κομμάτων, οι υποστηρικτές του ξέσπασαν σε χειροκροτήματα μετά τη δημοσιοποίηση των exit polls. Ο υποψήφιος Φάτεν Γκάτας δήλωσε ότι η συμμαχία απορρίπτει την κατοχή και τον ρατσισμό και θα συνεχίσει να διεκδικεί πολιτικό ρόλο στο Ισραήλ.

Το δίλημμα της αντιπολίτευσης και ο ρόλος των αραβικών κομμάτων

Η προηγούμενη προσπάθεια απομάκρυνσης του Νετανιάχου από την εξουσία είχε βασιστεί σε έναν ετερόκλητο συνασπισμό, ο οποίος περιλάμβανε και μικρό αραβικό κόμμα. Η χαμηλότερη από την αναμενόμενη επίδοση του Άιζενκοτ σημαίνει ότι η αντιπολίτευση ενδέχεται πλέον να χρειαστεί την υποστήριξη του Κοινού Ψηφοδελτίου για να διεκδικήσει τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σημαντική πολιτική δοκιμασία, καθώς οι περισσότεροι Εβραίοι πολιτικοί ηγέτες στο Ισραήλ έχουν αποφύγει διαχρονικά τις επίσημες κυβερνητικές συμμαχίες με αραβικά κόμματα.

Στέλεχος της Κοινής Λίστας δήλωσε, πάντως, ότι η συμμαχία θα μπορούσε να στηρίξει μια εναλλακτική κυβέρνηση με στόχο την απομάκρυνση του Νετανιάχου, χωρίς να συμμετάσχει σε αυτήν.

Ο επικεφαλής της Κοινής Λίστας, Γιούσεφ Τζαμπαρίν, απέκλεισε επί του παρόντος τη συμμετοχή σε κυβερνητικό συνασπισμό, επικαλούμενος κυρίως τον πόλεμο στη Γάζα, την κατάσταση στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, την επέκταση των οικισμών και τα περιστατικά βίας από εποίκους.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι η συμμαχία θα μπορούσε να προσφέρει κοινοβουλευτική στήριξη σε μια εναλλακτική κυβέρνηση, χωρίς να αναλάβει υπουργικές θέσεις.

Το αποτέλεσμα αφήνει έτσι ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης περιόδου πολιτικής αβεβαιότητας, με τον Νετανιάχου να παραμένει στην πρωθυπουργία σε υπηρεσιακή βάση και την αντιπολίτευση να καλείται να ξεπεράσει σημαντικές πολιτικές διαφωνίες για να συγκροτήσει βιώσιμη εναλλακτική λύση.