Μέχρι τότε, η κυβέρνηση καλείται να κινηθεί μέσα σε ένα περιορισμένο δημοσιονομικό πλαίσιο.

Από τα 30-40 εκατ. ευρώ σε πακέτο άνω των 100 εκατ.

Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ένα σχετικά περιορισμένο κονδύλι της τάξης των 30-40 εκατ. ευρώ για το τρίτο πακέτο στήριξης του 2026.

Το ποσό αυτό, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, μπορεί να φτάσει περίπου στα 100 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις που έχουν προαναγγελθεί για το πετρέλαιο θέρμανσης και το ντίζελ δημιουργούν προϋποθέσεις για ακόμη μεγαλύτερη δημοσιονομική δαπάνη.

Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο μέχρι και την ώρα των ανακοινώσεων.

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της ορισμένα εργαλεία για να αυξήσει το περιθώριο κινήσεων: ανακατανομή υφιστάμενων δαπανών, αξιοποίηση του αποθεματικού του κρατικού προϋπολογισμού για έκτακτες και επείγουσες ανάγκες, αλλά και αυξημένα φορολογικά έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Το ζητούμενο είναι να υπάρξει στήριξη χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική εικόνα της χώρας.

Ντίζελ: Παράταση της επιδότησης των 10 λεπτών

Στον πυρήνα του πακέτου βρίσκεται η παράταση της επιδότησης στο ντίζελ.

Η παρέμβαση των 10 λεπτών ανά λίτρο έχει ήδη εφαρμοστεί και ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνέχισή της, ώστε να περιοριστεί η επιβάρυνση για επαγγελματίες και καταναλωτές.

Η προηγούμενη παράταση, μόνο για τον Σεπτέμβριο, είχε εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος περίπου 30 εκατ. ευρώ.

Η συνέχιση του μέτρου αυξάνει αντίστοιχα το κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ στήριξης της κατανάλωσης και τήρησης των δημοσιονομικών στόχων.

Πετρέλαιο θέρμανσης: Διπλή παρέμβαση

Μεγαλύτερη είναι η παρέμβαση που σχεδιάζεται για το πετρέλαιο θέρμανσης.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει δύο διαφορετικά μέτρα.

Το πρώτο αφορά την τιμή στην αντλία, με επιδότηση στην οποία αναμένεται να συμμετάσχουν και τα διυλιστήρια, ώστε η αρχική τιμή διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου να διαμορφωθεί κάτω από το 1,75 ευρώ ανά λίτρο.

Το δεύτερο αφορά την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης.

Η οριζόντια αύξηση αναμένεται να αφορά περίπου 1,17 εκατ. δικαιούχους που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια και καυσόξυλα.

Η δημοσιονομική διάσταση της παρέμβασης είναι σημαντική. Το κόστος του επιδόματος θέρμανσης για την περίοδο Οκτωβρίου 2025 - Μαρτίου 2026 είχε υπολογιστεί περίπου στα 270 εκατ. ευρώ, με τη δαπάνη να κατανέμεται σε δύο οικονομικά έτη.

Παράλληλα, εξετάζεται η επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε ολόκληρη την αλυσίδα διακίνησης καυσίμων, προκειμένου να περιοριστούν οι αυξήσεις που δεν οφείλονται αποκλειστικά στη διεθνή τιμή του πετρελαίου.

Το μεγάλο στοίχημα είναι η βενζίνη

Η πιο δύσκολη εξίσωση αφορά τη βενζίνη.

Σε αυτή την αγορά τα περιθώρια άμεσης κρατικής παρέμβασης είναι μικρότερα, ενώ το ύψος του ειδικού φόρου κατανάλωσης αποτελεί σημαντικό μέρος της τελικής τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής.

Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα επιδιώκει να ανοίξει η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, ώστε να καταστεί δυνατή μια προσωρινή μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα.

Η βενζίνη βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς εκεί υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο παρέμβασης στον ΕΦΚ και, συνεπώς, μεγαλύτερη δυνατότητα η μείωση του φόρου να περάσει στην τελική τιμή της αντλίας.

Η ελληνική πρόταση αναμένεται να τεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τον πρωθυπουργό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Οκτωβρίου.

Το δύσκολο δημοσιονομικό στοίχημα

Η κυβέρνηση βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη ισορροπία.

Από τη μία, η ενεργειακή ακρίβεια δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο κόστος της μετακίνησης ή της θέρμανσης. Υπάρχει ο κίνδυνος να μεταφερθεί σε μεταφορές, τρόφιμα, υπηρεσίες και συνολικά στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, δημιουργώντας νέο πληθωριστικό κύμα.

Από την άλλη, οι παρεμβάσεις έχουν άμεσο δημοσιονομικό κόστος και πρέπει να παραμείνουν συμβατές με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.

Στο Eurogroup της Παρασκευής συζητήθηκε το ενδεχόμενο κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης στην ενεργειακή ακρίβεια. Παράλληλα, όμως, επισημάνθηκε ότι τα εθνικά μέτρα θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και συμβατά με το δημοσιονομικό πλαίσιο.

Αυτό είναι και το κλειδί για την Ελλάδα.

Το οικονομικό επιτελείο έχει πλέον να διαχειριστεί όχι μόνο το ύψος της κρατικής στήριξης, αλλά και τη διάρκειά της. Ένα προσωρινό μέτρο μπορεί να λειτουργήσει ως «γέφυρα» μέχρι να αποκλιμακωθούν οι διεθνείς τιμές ενέργειας. Μια μόνιμη επιδότηση, αντίθετα, δημιουργεί πολύ μεγαλύτερη πίεση στα δημόσια οικονομικά.

Το μεγάλο στοίχημα είναι επομένως διπλό: να περιοριστεί το σοκ στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις χωρίς η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης να μετατραπεί σε νέο δημοσιονομικό πρόβλημα.