Η απόφαση που επανέφερε το θέμα στο προσκήνιο

Αφορμή αποτέλεσε πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία εξέτασε υπόθεση μεταφοράς 240.000 ευρώ από κοινό οικογενειακό λογαριασμό σε νέο κοινό λογαριασμό ενός εκ των τέκνων και της συζύγου του.

Στον αρχικό λογαριασμό συμμετείχαν ως συνδικαιούχοι οι δύο γονείς και τα δύο παιδιά. Ωστόσο, η φορολογική διοίκηση διαπίστωσε ότι ο γιος δεν είχε αποδείξει πως συνέβαλε στη δημιουργία του υπολοίπου του λογαριασμού, ενώ τα χρήματα που μεταφέρθηκαν βρέθηκαν ουσιαστικά υπό τον έλεγχο του ίδιου και της συζύγου του.

Ως αποτέλεσμα, η συναλλαγή χαρακτηρίστηκε άτυπη δωρεά και η προσφυγή του φορολογούμενου απορρίφθηκε.

Η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει μια βασική αρχή της φορολογικής νομοθεσίας: η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν συνεπάγεται αυτομάτως δικαίωμα κυριότητας επί του συνόλου των χρημάτων που βρίσκονται στον λογαριασμό. Η φορολογική διοίκηση εξετάζει ποιος κατέθεσε τα χρήματα και ποιος τελικά ωφελείται από αυτά.

Πότε μια μεταφορά χρημάτων θεωρείται δωρεά

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, όταν ένας συνδικαιούχος που δεν έχει συμμετάσχει στη δημιουργία του υπολοίπου προχωρά σε ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων για δική του χρήση, η πράξη μπορεί να θεωρηθεί δωρεά.

Η διάταξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η φορολογική διοίκηση έχει εντείνει τους ελέγχους σε γονικές παροχές και δωρεές, εξετάζοντας αναλυτικά την προέλευση και τη διαδρομή των κεφαλαίων.

Εντατικοί έλεγχοι από την ΑΑΔΕ

Στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπονται συνολικά 1.080 έλεγχοι σε υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών.

Βασικός στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις καταστρατήγησης των διατάξεων που προβλέπουν αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για συγγενείς πρώτης κατηγορίας.

Οι δηλώσεις υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myProperty και διασταυρώνονται με τα στοιχεία που αποστέλλουν τα τραπεζικά ιδρύματα.

Εφόσον η συναλλαγή δεν επιβεβαιώνεται από την τράπεζα ή δεν υπάρχουν επαρκή δικαιολογητικά, η φορολογική διοίκηση μπορεί να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο και να επιβάλει φόρο από το πρώτο ευρώ.

Οι πέντε βασικές φορολογικές παγίδες

Πότε ισχύει το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Το αφορολόγητο εφαρμόζεται μόνο για μεταβιβάσεις μεταξύ:

Γονέων και παιδιών

Συζύγων

Παππούδων και γιαγιάδων προς εγγόνια

Εγγονιών προς παππούδες και γιαγιάδες

Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι:

✓ Η μεταφορά να γίνει μέσω τραπεζικού συστήματος.

✓ Να υποβληθεί η σχετική δήλωση.

✓ Να μπορεί να αποδειχθεί η προέλευση των χρημάτων.

Φορολογικοί συντελεστές όταν χάνεται το αφορολόγητο

Τι εξετάζει πλέον η Εφορία

Οι φορολογικές αρχές δεν περιορίζονται πλέον μόνο στο ποιος εμφανίζεται ως δικαιούχος ενός λογαριασμού.

Εξετάζουν κυρίως:

Ποιος κατέθεσε τα χρήματα.

Ποια είναι η προέλευσή τους.

Ποιος έχει πραγματικό έλεγχο των κεφαλαίων.

Ποιος ωφελείται τελικά από τη μεταφορά.

Αν υπάρχουν αλληλουχίες μεταβιβάσεων μεταξύ συγγενών.

Συμπέρασμα

Η ύπαρξη κοινού τραπεζικού λογαριασμού δεν αρκεί από μόνη της για να προστατεύσει μια μεταφορά χρημάτων από φορολογικό έλεγχο. Η ΑΑΔΕ εξετάζει πλέον την πραγματική οικονομική ουσία κάθε συναλλαγής και όχι μόνο τη νομική μορφή της.

Για τον λόγο αυτό, η τεκμηρίωση της προέλευσης των κεφαλαίων, η χρήση τραπεζικών συναλλαγών και η τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε οι οικογενειακές μεταβιβάσεις χρημάτων να μην μετατραπούν σε δυσάρεστη φορολογική έκπληξη.