Την ίδια στιγμή, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη έχουν ήδη κινηθεί σημαντικά υψηλότερα, αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού σοκ για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η γεωπολιτική εξίσωση του ευρωπαϊκού LNG

Η προειδοποίηση του επικεφαλής της Metlen έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δυνατότητα εξασφάλισης επαρκών φορτίων LNG.

Μια παρατεταμένη ένταση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να περιορίσει τις διαθέσιμες ποσότητες ή να αυξήσει περαιτέρω το κόστος μεταφοράς και ασφάλισης, ενώ η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία διατηρεί την πίεση στις ευρωπαϊκές ενεργειακές αγορές.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει μόνο έναν κίνδυνο ανόδου της τιμής του φυσικού αερίου. Η αύξηση του κόστους του LNG μεταφέρεται στην ηλεκτροπαραγωγή και, τελικά, στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, επηρεάζοντας την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Για τον κ. Μυτιληναίο, επομένως, η εξέλιξη των επόμενων μηνών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το εάν θα υπάρξει γεωπολιτική αποκλιμάκωση.

Το γάλλιο και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Metlen

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι αναφορές του κ. Μυτιληναίου στην αγορά γαλλίου, όπου η Metlen επιχειρεί να αποκτήσει ακόμη ισχυρότερη στρατηγική θέση.

Το βασικό πλεονέκτημα της εταιρείας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το χαμηλό και ανταγωνιστικό κόστος παραγωγής. Αυτό, όπως υποστήριξε, επιτρέπει στη Metlen να παραμένει ανταγωνιστική απέναντι στην Κίνα ακόμη και σε ένα σενάριο κατά το οποίο το Πεκίνο επιστρέψει δυναμικά στην παγκόσμια αγορά γαλλίου.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα μικρή αλλά στρατηγικής σημασίας αγορά. Η παγκόσμια κατανάλωση γαλλίου υπολογίζεται περίπου στους 1.000 τόνους ετησίως, ενώ η Κίνα ελέγχει σχεδόν το σύνολο της παγκόσμιας παραγωγής.

Οι περιορισμοί που επέβαλε το Πεκίνο το 2023 είχαν ως αποτέλεσμα να αποσυρθούν σημαντικές ποσότητες από τη διεθνή αγορά, προκαλώντας έντονη άνοδο των τιμών και αναδεικνύοντας παράλληλα τον κίνδυνο που δημιουργεί η υπερβολική εξάρτηση από έναν και μόνο παραγωγό.

Κρίσιμη πρώτη ύλη για ημιαγωγούς και άμυνα

Η σημασία του γαλλίου υπερβαίνει κατά πολύ το μέγεθος της αγοράς του.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση το έχει εντάξει στον κατάλογο των 34 κρίσιμων πρώτων υλών, καθώς χρησιμοποιείται σε εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας, μεταξύ άλλων στους ημιαγωγούς, στην αμυντική βιομηχανία και σε τεχνολογίες που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση.

Αυτό εξηγεί και το αυξανόμενο ενδιαφέρον κυβερνήσεων και επιχειρήσεων για τη δημιουργία εναλλακτικών πηγών παραγωγής εκτός Κίνας.

Σύμφωνα με τον κ. Μυτιληναίο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένες να στηρίξουν επενδύσεις στις κρίσιμες πρώτες ύλες, ενώ στην Ευρώπη η διαδικασία παραμένει πιο σύνθετη και λιγότερο άμεση.

Η ευρωπαϊκή πρόκληση της στρατηγικής αυτονομίας

Το γάλλιο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του ευρύτερου προβλήματος που αντιμετωπίζει η Ευρώπη: η μετάβαση σε μια οικονομία υψηλής τεχνολογίας και χαμηλών εκπομπών δεν μπορεί να στηρίζεται σε αλυσίδες εφοδιασμού που ελέγχονται σε μεγάλο βαθμό από τρίτες χώρες.

Για τον λόγο αυτό, ο κ. Μυτιληναίος υπογράμμισε την ανάγκη για πιο ουσιαστικές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, με στόχο την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης και τη δημιουργία εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού.

Για τη Metlen, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια ιδιαίτερη ευκαιρία. Η δυνατότητα παραγωγής γαλλίου με ανταγωνιστικό κόστος, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ανάγκη της Δύσης να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα, προσδίδει στο μέταλλο στρατηγική αξία πολύ μεγαλύτερη από το μικρό μέγεθος της αγοράς του.

Δύο διαφορετικά μέτωπα, μία κοινή πρόκληση

Οι δύο βασικές αναφορές του Ευάγγελου Μυτιληναίου, στην ενέργεια και στο γάλλιο, καταλήγουν ουσιαστικά στο ίδιο συμπέρασμα.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάγκη να περιορίσει τις εξαρτήσεις της από εξωτερικούς προμηθευτές, είτε πρόκειται για φυσικό αέριο και LNG είτε για κρίσιμες πρώτες ύλες.

Στην ενέργεια, το ζητούμενο είναι η εξασφάλιση επαρκών και ανταγωνιστικών προμηθειών ώστε να μην επαναληφθούν οι ακραίες συνθήκες της ενεργειακής κρίσης. Στις πρώτες ύλες, στόχος είναι η δημιουργία παραγωγικής βάσης που θα μπορεί να στηρίξει την ευρωπαϊκή βιομηχανία, την άμυνα και την τεχνολογική μετάβαση.

Και στις δύο περιπτώσεις, η γεωπολιτική εξελίσσεται πλέον σε καθοριστικό παράγοντα για την οικονομία και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.

Για τη Metlen, αυτή η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ταυτόχρονα ρίσκα και ευκαιρίες: η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης αποτελεί απειλή για το κόστος, ενώ η ανάγκη για παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών εκτός Κίνας μπορεί να εξελιχθεί σε σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.