Σε διεθνές επίπεδο, το ποσοστό των εργαζομένων που απασχολούνται σε θέσεις με υψηλή έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη κυμαίνεται από περίπου 16% σε ορισμένες περιοχές έως πάνω από 70% σε άλλες.

Στην Ελλάδα, η εικόνα παρουσιάζει σημαντικές περιφερειακές διαφοροποιήσεις. Η χαμηλότερη έκθεση καταγράφεται στην Κεντρική Μακεδονία με περίπου 30%, ενώ το υψηλότερο ποσοστό εντοπίζεται στην Αττική, όπου φτάνει το 60%.

Η διαφορά αυτή συνδέεται κυρίως με τη συγκέντρωση στην πρωτεύουσα επαγγελμάτων που σχετίζονται με υπηρεσίες υψηλής εξειδίκευσης, όπως η πληροφορική, τα χρηματοοικονομικά, η διοίκηση επιχειρήσεων και η εκπαίδευση.

Η Ελλάδα χαμηλά στην κατάταξη έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη

Παρά το υψηλό ποσοστό στην Αττική, συνολικά η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ με τη χαμηλότερη έκθεση στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης.

Η χώρα κατατάσσεται στην τέταρτη θέση από το τέλος μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ, ακολουθώντας τη Ρουμανία, τη Νότια Κορέα και την Κολομβία.

Στον αντίποδα, τις υψηλότερες θέσεις στην κατάταξη καταλαμβάνουν χώρες όπως το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελβετία, όπου η οικονομική δραστηριότητα βασίζεται περισσότερο σε κλάδους έντασης γνώσης και σε επαγγέλματα που μπορούν να αξιοποιήσουν άμεσα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Η χαμηλότερη έκθεση της Ελλάδας δεν σημαίνει απαραίτητα μικρότερο κίνδυνο ή μικρότερη επίδραση. Αντίθετα, αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τη διαφορετική παραγωγική δομή της χώρας, με μεγαλύτερη συμμετοχή κλάδων όπως ο τουρισμός, το εμπόριο, οι κατασκευές και υπηρεσίες χαμηλότερης ψηφιακής έντασης.

Ποιοι κλάδοι επηρεάζονται περισσότερο

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη καταγράφεται σε περιοχές όπου υπάρχει υψηλή συγκέντρωση εργαζομένων σε:

• τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών
• χρηματοοικονομικές υπηρεσίες
• εκπαίδευση
• επαγγέλματα που βασίζονται σε αναλυτικές, γνωστικές και μη επαναλαμβανόμενες εργασίες

Πρόκειται κυρίως για θέσεις εργασίας όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αυτοματοποιήσει τμήματα της παραγωγικής διαδικασίας, να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων ή να αυξήσει σημαντικά την παραγωγικότητα.

Ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ωστόσο ότι οι περιφερειακές διαφοροποιήσεις στην υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να ενισχύσουν τα ήδη υπάρχοντα χάσματα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, τόσο σε επίπεδο εισοδημάτων όσο και σε ευκαιρίες απασχόλησης.

Δεν οδηγεί απαραίτητα σε απώλεια θέσεων εργασίας

Παρά τους φόβους για μαζική αντικατάσταση εργαζομένων από μηχανές, τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν μια πιο σύνθετη εικόνα.

Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις τοπικές αγορές εργασίας μόλις τώρα αρχίζουν να γίνονται εμφανείς.

Μελέτη που αναφέρεται στην έκθεση δείχνει ότι, ενώ η συνολική απασχόληση συνεχίζει να αυξάνεται, οι εργαζόμενοι στα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας τους σε επαγγέλματα με υψηλή έκθεση στην παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη έχουν εμφανίσει μείωση της απασχόλησης σε σχέση με εργαζόμενους σε λιγότερο εκτεθειμένους κλάδους.

Ωστόσο, άλλη έρευνα που επικαλείται ο ΟΟΣΑ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης μέχρι στιγμής δεν έχει προκαλέσει μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας. Αντίθετα, συνδέεται με αύξηση της παραγωγικότητας και ενίσχυση της απασχόλησης σε ορισμένα επαγγέλματα υψηλής έκθεσης.

Η μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική αλλαγή, αλλά έναν παράγοντα που μπορεί να μεταμορφώσει συνολικά τη λειτουργία της οικονομίας.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, η πρόκληση είναι διπλή: αφενός να αξιοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη για την αύξηση της παραγωγικότητας και την αναβάθμιση των επιχειρήσεων, αφετέρου να αντιμετωπιστούν οι πιθανές επιπτώσεις σε επαγγέλματα που θα αλλάξουν χαρακτήρα.

Η μεγαλύτερη επίδραση πιθανότατα δεν θα αφορά μόνο την απώλεια θέσεων εργασίας, αλλά τη μεταμόρφωση του περιεχομένου της εργασίας. Επαγγέλματα που σήμερα θεωρούνται ασφαλή λόγω υψηλής εξειδίκευσης μπορεί να απαιτούν νέα εργαλεία, νέες δεξιότητες και συνεχή προσαρμογή.

Όπως επισημαίνει ο ΟΟΣΑ, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να έχει πολύ ευρύτερη επίδραση από προηγούμενες ψηφιακές τεχνολογίες, καθώς επηρεάζει όχι μόνο χειρωνακτικές ή επαναλαμβανόμενες εργασίες, αλλά και επαγγέλματα που βασίζονται στη γνώση, την ανάλυση και τη δημιουργικότητα.