Ο διεθνής οργανισμός καταθέτει μια σειρά από προτάσεις που αφορούν τόσο τη λειτουργία του κράτους όσο και τη σχέση της Δημόσιας Διοίκησης με τις επιχειρήσεις. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου, ψηφιακού και αποτελεσματικού μοντέλου διακυβέρνησης.

Οι 10 βασικές προτάσεις του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα είναι οι εξής:

1. Δημιουργία συστήματος αξιολόγησης κινδύνων για μεταρρυθμίσεις

Ο ΟΟΣΑ προτείνει την ανάπτυξη ενός μηχανισμού που θα αξιολογεί έγκαιρα τους κινδύνους καθυστερήσεων ή αποτυχίας στην υλοποίηση σημαντικών έργων και μεταρρυθμίσεων.

Το σύστημα θα αξιοποιεί ιστορικά δεδομένα από προηγούμενες δράσεις, εντοπίζοντας μοτίβα που συνδέονται με καθυστερήσεις, διοικητικά εμπόδια ή προβλήματα εφαρμογής.

Με αυτόν τον τρόπο, η Γενική Γραμματεία Συντονισμού της Κυβέρνησης θα μπορεί να εστιάζει στους τομείς όπου εμφανίζονται προβλήματα και να παρεμβαίνει πριν δημιουργηθούν σοβαρές αποκλίσεις.

Ο ΟΟΣΑ χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη μεταρρύθμιση αδειοδοτήσεων επιχειρήσεων στο Ισραήλ, όπου η μετάβαση σε ένα σύστημα βασισμένο στον κίνδυνο περιόρισε σημαντικά τη γραφειοκρατία και μείωσε το κόστος συμμόρφωσης για δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις.

Η μεταρρύθμιση αντικατέστησε ένα αργό και κατακερματισμένο μοντέλο αδειοδοτήσεων με ένα σύστημα ταχύτερων διαδικασιών, αυτόματων εγκρίσεων σε περίπτωση καθυστέρησης των αρχών και μεγαλύτερης ευθύνης για τις ίδιες τις επιχειρήσεις.

2. Αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δημόσια Διοίκηση

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της έκθεσης. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η χρήση AI μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την αποτελεσματικότητα του κράτους, εφόσον συνοδευτεί από ισχυρό πλαίσιο διακυβέρνησης δεδομένων.

Η κυβέρνηση θα πρέπει να αναπτύξει μια ενιαία στρατηγική για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης σε όλα τα υπουργεία και τους δημόσιους οργανισμούς, με σαφείς στόχους και κανόνες εποπτείας.

Παράλληλα, απαιτείται η δημιουργία αξιόπιστων βάσεων δεδομένων, καθώς η ποιότητα των αποτελεσμάτων των συστημάτων AI εξαρτάται άμεσα από την ποιότητα των πληροφοριών που χρησιμοποιούν.

Ο ΟΟΣΑ προτείνει επίσης μηχανισμούς ελέγχου ώστε τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης να είναι διαφανή, ελέγξιμα και απαλλαγμένα από στρεβλώσεις.

Ως παράδειγμα αναφέρεται η Ισπανία, όπου η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό πιθανών περιπτώσεων απάτης σε προγράμματα επιχορηγήσεων και κρατικών ενισχύσεων.

3. Ενιαία και πολυετής παρακολούθηση του κυβερνητικού έργου

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο στη δημιουργία συστημάτων παρακολούθησης, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν προβλήματα κατακερματισμού των δεδομένων.

Τα στοιχεία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό οργανωμένα ανά υπουργείο, χωρίς επαρκή οριζόντια σύνδεση μεταξύ διαφορετικών πολιτικών.

Η πρόταση είναι η δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, το οποίο θα επιτρέπει την παρακολούθηση σύνθετων μεταρρυθμίσεων που απαιτούν συνεργασία πολλών υπουργείων.

Ο ΟΟΣΑ προτείνει επίσης τη χρήση διεθνών ταξινομήσεων, όπως η COFOG, ώστε οι δημόσιες πολιτικές να μπορούν να συγκρίνονται αποτελεσματικότερα με άλλες χώρες.

4. Πρόσβαση των υπουργείων στα εργαλεία παρακολούθησης

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, τα υπουργεία πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη συμμετοχή στη διαδικασία παρακολούθησης των έργων τους.

Η δημιουργία μιας κουλτούρας αξιολόγησης απαιτεί όχι μόνο νέα ψηφιακά εργαλεία αλλά και ενίσχυση των δεξιοτήτων των στελεχών της Δημόσιας Διοίκησης.

Η πρόσβαση των υπουργείων στα συστήματα παρακολούθησης θα επιτρέψει καλύτερη διαχείριση των στόχων, ταχύτερο εντοπισμό προβλημάτων και πιο αποτελεσματική χάραξη πολιτικής.

5. Ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων των υπουργείων

Ο ΟΟΣΑ θεωρεί απαραίτητη τη μεταφορά μεγαλύτερων δυνατοτήτων διαχείρισης έργων στα ίδια τα υπουργεία.

Για να γίνει αυτό απαιτείται εκπαίδευση σε θέματα διαχείρισης μεταρρυθμίσεων, ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων και δημιουργία εσωτερικών μονάδων συντονισμού.

Ως παράδειγμα παρουσιάζεται η Ιρλανδία, η οποία εφαρμόζει πολυετές πρόγραμμα μεταρρύθμισης της δημόσιας υπηρεσίας με σαφείς στόχους, υπεύθυνους έργων και μηχανισμούς τακτικής αξιολόγησης.

6. Καλύτερη αξιοποίηση δεδομένων και οπτικοποίηση αποτελεσμάτων

Ο ΟΟΣΑ προτείνει τη δημιουργία προηγμένων εργαλείων απεικόνισης δεδομένων, όπως πίνακες ελέγχου (dashboards), που θα επιτρέπουν την άμεση εικόνα της πορείας των μεταρρυθμίσεων.

Τα εργαλεία αυτά θα βοηθήσουν τόσο την κυβέρνηση όσο και τα υπουργεία να εντοπίζουν καθυστερήσεις και να λαμβάνουν ταχύτερες αποφάσεις.

Ως διεθνές παράδειγμα αναφέρεται η Αυστραλία, όπου αντίστοιχα dashboards χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση κυβερνητικών στόχων σε τομείς όπως η υγεία και η εκπαίδευση.

7. Μεταφορά περισσότερων αρμοδιοτήτων παρακολούθησης στα υπουργεία

Ο ΟΟΣΑ προτείνει σταδιακή αποκέντρωση της διαδικασίας παρακολούθησης, ώστε τα υπουργεία να έχουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη διαχείριση των δικών τους στόχων.

Η αλλαγή αυτή θα απαιτήσει εκπαίδευση, ανάπτυξη τεχνογνωσίας και δημιουργία κοινών προτύπων αναφοράς.

Στόχος είναι η Γενική Γραμματεία Συντονισμού να επικεντρώνεται περισσότερο στον στρατηγικό σχεδιασμό και λιγότερο στην καθημερινή παρακολούθηση.

8. Μακροπρόθεσμη στρατηγική για τα δεδομένα

Ο διεθνής οργανισμός υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συνολική στρατηγική δεδομένων που θα υποστηρίζει τον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών σε βάθος χρόνου.

Η καλύτερη σύνδεση των δεδομένων θα επιτρέψει την κατανόηση σύνθετων προβλημάτων και τη δημιουργία πιο αποτελεσματικών παρεμβάσεων.

9. Ανάπτυξη δεικτών που μετρούν πραγματικά αποτελέσματα

Ο ΟΟΣΑ προτείνει τη μετάβαση από δείκτες που καταγράφουν απλώς την υλοποίηση δράσεων σε δείκτες που μετρούν τον πραγματικό αντίκτυπο των πολιτικών.

Η αξιολόγηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο αν ολοκληρώθηκε ένα έργο, αλλά στο κατά πόσο βελτίωσε την οικονομία, τις υπηρεσίες προς τους πολίτες ή την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

10. Καλύτερη ενημέρωση των πολιτών για το κυβερνητικό έργο

Τέλος, ο ΟΟΣΑ προτείνει βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνίας μέσω σύγχρονων εργαλείων παρουσίασης δεδομένων.

Η δημοσιοποίηση στοιχείων για την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη Δημόσια Διοίκηση.

Συνολικά, η έκθεση του ΟΟΣΑ καταλήγει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντικά βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, όμως η επόμενη φάση απαιτεί βαθύτερες αλλαγές: καλύτερη αξιοποίηση δεδομένων, χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ισχυρότερο συντονισμό και μετάβαση σε ένα μοντέλο διοίκησης που θα βασίζεται περισσότερο στα αποτελέσματα και λιγότερο στις διαδικασίες.