Οι τελευταίες κινήσεις της Εθνικής Τράπεζας, της Alpha Bank και της Τράπεζας Πειραιώς δείχνουν ότι ο κλάδος του real estate εξελίσσεται σε έναν από τους βασικούς άξονες ανάπτυξης των ελληνικών τραπεζών για τα επόμενα χρόνια.

Η μεγάλη κίνηση της Εθνικής Τράπεζας

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία της Εθνικής Τράπεζας για την εξαγορά χαρτοφυλακίου εμπορικών ακινήτων αξίας περίπου 400 εκατ. ευρώ από την Dromeus Capital.

Το χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει κυρίως σύγχρονα κτίρια γραφείων και εμπορικά ακίνητα, ενώ παράλληλα οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μακροχρόνια στρατηγική συνεργασία, μέσω της οποίας η Dromeus θα αναλάβει υπηρεσίες διαχείρισης ακινήτων και επενδυτικών συμβουλών.

Για την Εθνική, η συγκεκριμένη κίνηση έχει διπλή σημασία. Από τη μία ενισχύει σημαντικά την παρουσία της στον χώρο των επενδυτικών ακινήτων και από την άλλη δημιουργεί μια νέα δραστηριότητα με υψηλές προοπτικές επαναλαμβανόμενων εσόδων μέσω προμηθειών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της διοίκησης, η επένδυση αναμένεται να αποδώσει περισσότερο από 17% ήδη από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας, ενώ η απόδοση του επενδεδυμένου κεφαλαίου μπορεί να ξεπεράσει το 20% μέσα στην επόμενη τριετία.

Η συμφωνία αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά σημαντικών επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει η τράπεζα τα τελευταία χρόνια, όπως η απόκτηση δεκάδων ακινήτων από την Prodea, αλλά και του ιστορικού κτιρίου του Χρηματιστηρίου Αθηνών στη Σοφοκλέους.

Alpha Bank: Χτίζει χαρτοφυλάκιο αξίας 1 δισ. ευρώ

Ακόμη πιο επιθετική εμφανίζεται η Alpha Bank.

Η διοίκηση έχει θέσει ως στόχο τη δημιουργία χαρτοφυλακίου επενδυτικών ακινήτων συνολικής αξίας περίπου 1 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Ήδη το χαρτοφυλάκιο προσεγγίζει τα 500 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει:

σύγχρονα κτίρια γραφείων,

logistics centers,

εμβληματικά εμπορικά ακίνητα,

ακίνητα υψηλής προβολής στο κέντρο της Αθήνας.

Ξεχωρίζει η εξαγορά του ιστορικού Μινιόν από τη Dimand, αλλά και η απόκτηση των κτιρίων στην οδό Ερμού όπου στεγάζονται τα καταστήματα Adidas και Zara.

Παράλληλα, η Alpha αξιοποιεί και σημαντικά ακίνητα που ήδη διαθέτει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρώην συγκρότημα της Εμπορικής Τράπεζας στις οδούς Σοφοκλέους και Αιόλου, το οποίο θα μετατραπεί σε μονάδα φιλοξενίας μέσω επένδυσης που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 50 εκατ. ευρώ.

Στην αγορά και τα ακίνητα από τα "κόκκινα" δάνεια

Η Alpha ενεργοποιεί παράλληλα και ένα νέο μοντέλο αξιοποίησης των ακινήτων που απέκτησε μέσω μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Μέσω της Alpha Real Estate Services δημιουργήθηκαν ήδη 13 εταιρείες ειδικού σκοπού (SPVs), στις οποίες έχουν μεταφερθεί περίπου 10.000 ακίνητα.

Η αρχή γίνεται με την πώληση οργανωμένου χαρτοφυλακίου 52 κατοικιών στην Αττική, ενώ στόχος είναι να ακολουθήσουν αντίστοιχες συναλλαγές τα επόμενα χρόνια.

Το συνολικό χαρτοφυλάκιο REOs της Alpha αποτιμάται περίπου στα 300 εκατ. ευρώ και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δεξαμενές ακινήτων της ελληνικής αγοράς.

Η Πειραιώς συγκεντρώνει όλες τις δραστηριότητες κάτω από μία εταιρεία

Αναδιάρθρωση πραγματοποιεί και η Τράπεζα Πειραιώς.

Ο όμιλος προχωρά στη συγχώνευση έξι θυγατρικών εταιρειών ακινήτων, δημιουργώντας μία ενιαία δομή διαχείρισης real estate, με στόχο:

απλούστευση της εταιρικής δομής,

καλύτερη αξιοποίηση του χαρτοφυλακίου,

οικονομίες κλίμακας,

μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση επενδύσεων.

Την ίδια στιγμή συνεχίζεται η αξιοποίηση των REOs, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη συμφωνία με την Premia Properties για χαρτοφυλάκιο 34 ακινήτων αξίας περίπου 49 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η Πειραιώς προχωρά και στην ολοκλήρωση των νέων κεντρικών γραφείων της στο ιστορικό κτίριο της πρώην Εθνικής Ασφαλιστικής στη συμβολή των οδών Σταδίου και Κοραή, συγκεντρώνοντας εκεί σημαντικό μέρος των υπηρεσιών της.

Οι τράπεζες επενδύουν πλέον σε έναν διαφορετικό τραπεζικό μοντέλο

Οι κινήσεις αυτές αποκαλύπτουν μια βαθύτερη αλλαγή στο επιχειρηματικό μοντέλο των ελληνικών τραπεζών.

Για δεκαετίες ο ρόλος τους περιοριζόταν στη χρηματοδότηση της αγοράς ακινήτων. Σήμερα όμως επιδιώκουν να συμμετέχουν άμεσα στις αποδόσεις της αγοράς, αποκτώντας εισοδηματικά ακίνητα και δημιουργώντας χαρτοφυλάκια που παράγουν σταθερές ταμειακές ροές.

Παράλληλα, αξιοποιούν με πιο οργανωμένο τρόπο τα ακίνητα που απέκτησαν από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, μετατρέποντας ένα παλαιότερο «πρόβλημα» των ισολογισμών τους σε επενδυτική ευκαιρία.

Η επιλογή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο όπου οι αποδόσεις των ακινήτων παραμένουν ελκυστικές, η ζήτηση για σύγχρονα γραφεία, logistics και ξενοδοχειακά ακίνητα ενισχύεται και οι τράπεζες αναζητούν νέες πηγές οργανικής κερδοφορίας πέρα από τα καθαρά έσοδα από τόκους.

GFF View: Μια νέα εποχή για τις ελληνικές τράπεζες

Η στροφή αυτή δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί προσωρινή.

Όλα δείχνουν ότι οι ελληνικές τράπεζες επιδιώκουν να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένους διαχειριστές κεφαλαίων και περιουσιακών στοιχείων, ακολουθώντας το μοντέλο αρκετών μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων.

Το real estate αποκτά πλέον στρατηγικό χαρακτήρα στους ισολογισμούς τους και είναι πιθανό τα επόμενα χρόνια να δούμε ακόμη περισσότερες εξαγορές εισοδηματικών ακινήτων, συνεργασίες με επενδυτικά funds και αξιοποίηση των μεγάλων χαρτοφυλακίων που δημιουργήθηκαν την προηγούμενη δεκαετία μέσω των "κόκκινων" δανείων.

Με άλλα λόγια, οι ελληνικές τράπεζες δεν χρηματοδοτούν πλέον μόνο την αγορά ακινήτων. Επενδύουν οι ίδιες σε αυτήν, φιλοδοξώντας να αποτελέσουν έναν από τους σημαντικότερους θεσμικούς παίκτες του ελληνικού real estate την επόμενη δεκαετία.