Στον πυρήνα της νέας αναταραχής βρίσκονται τρεις παράγοντες: οι υψηλότερες τιμές ενέργειας, τα ισχυρά στοιχεία για την αμερικανική οικονομία και η ενίσχυση των προσδοκιών ότι η Fed θα χρειαστεί να διατηρήσει για μεγαλύτερο διάστημα περιοριστική νομισματική πολιτική.

Πετρέλαιο και πληθωρισμός ξαναμπαίνουν στο κάδρο

Η πρώτη πίεση ήρθε από την αγορά πετρελαίου. Οι προσδοκίες για πρόοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ οι δηλώσεις της ιρανικής πλευράς σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ ενίσχυσαν τους φόβους για παρατεταμένη ενεργειακή αναστάτωση.

Το Brent ξεπέρασε εκ νέου τα 103 δολάρια το βαρέλι, επαναφέροντας στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέας πληθωριστικής πίεσης.

Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αγορά ομολόγων, καθώς οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να καθυστερήσουν την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και, κατ’ επέκταση, να περιορίσουν τα περιθώρια χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής.

Δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινούνται σε μεγάλο βαθμό παράλληλα με τις τιμές του πετρελαίου.

Η αμερικανική οικονομία δεν δείχνει να λυγίζει

Το δεύτερο πλήγμα για τα ομόλογα ήρθε από τα στοιχεία της S&P Global. Η προκαταρκτική έρευνα επιχειρηματικής δραστηριότητας έδειξε ότι η αμερικανική οικονομία αναπτύσσεται με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων πέντε και πλέον ετών, ενώ η δημιουργία θέσεων εργασίας βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών.

Το μήνυμα για τις αγορές ήταν σαφές: μέχρι στιγμής, τα υψηλότερα επιτόκια δεν φαίνεται να έχουν προκαλέσει την επιβράδυνση που θα απαιτούνταν ώστε να αποκλιμακωθούν οι πληθωριστικές πιέσεις.

Αυτό αυξάνει την αβεβαιότητα γύρω από την επόμενη φάση της νομισματικής πολιτικής και ενισχύει την απαίτηση των επενδυτών για υψηλότερες αποδόσεις στα κρατικά ομόλογα.

Νέα προειδοποίηση από τη Fed

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν και οι δηλώσεις αξιωματούχων της Fed. Η επισήμανση ότι ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% και δεν εμφανίζει σαφή πορεία επιστροφής σε αυτόν ενίσχυσε τις ανησυχίες ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα μπορεί να χρειαστεί να κρατήσει τα επιτόκια υψηλά για περισσότερο.

Το πρόβλημα για τις αγορές είναι ότι αυτή τη φορά οι πληθωριστικές πιέσεις δεν προέρχονται αποκλειστικά από την υπερβάλλουσα ζήτηση. Ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να διατηρήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα ακόμη και αν η οικονομική δραστηριότητα αρχίσει να επιβραδύνεται.

Έτσι δημιουργείται ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τα ομόλογα: ισχυρή οικονομία, αυξημένες τιμές ενέργειας και περιορισμένα περιθώρια για γρήγορη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.

Η αδύναμη δημοπρασία επιταχύνει το sell off

Η προσπάθεια του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να περιορίσει τις πιέσεις μέσω προγράμματος επαναγοράς ομολόγων ύψους 6 δισ. δολαρίων δεν κατάφερε να αλλάξει το κλίμα.

Ακολούθησε δημοπρασία νέων πενταετών αμερικανικών κρατικών τίτλων, η οποία προσέφερε ένα ακόμη αρνητικό μήνυμα. Η ζήτηση ήταν χαμηλότερη των προσδοκιών, οι τίτλοι διατέθηκαν με υψηλότερη απόδοση και οι βασικοί διαπραγματευτές χρειάστηκε να απορροφήσουν μεγαλύτερο μέρος της έκδοσης.

Η εξέλιξη ενίσχυσε την αίσθηση ότι η ζήτηση για αμερικανικό κρατικό χρέος δεν είναι αρκετά ισχυρή ώστε να απορροφήσει εύκολα τις υψηλές ανάγκες χρηματοδότησης.

Οι πιέσεις μεταφέρονται σε Ιαπωνία και Ευρώπη

Το sell off δεν περιορίστηκε στις ΗΠΑ. Στην Ιαπωνία η απόδοση του 10ετούς αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 1996, ενώ ανοδικές κινήσεις σημειώθηκαν και στις αγορές της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας.

Στην Ευρωζώνη οι πιέσεις υποχώρησαν την Πέμπτη, χωρίς όμως να εξαφανιστούν. Οι αποδόσεις παρέμειναν κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, καθώς η ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και οι υψηλές τιμές ενέργειας ενισχύουν τις προσδοκίες για πιο περιοριστική πολιτική από την ΕΚΤ.

Το γερμανικό 10ετές παρέμεινε περίπου στο 3,55%, κοντά στο υψηλό 17 ετών του 3,57%.

Γαλλία στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού κινδύνου

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εξακολουθούν να εμφανίζονται στα ομόλογα χωρών με υψηλότερο δημόσιο χρέος, με τη Γαλλία και την Ιταλία να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς κινήθηκε κοντά στο 4,66%, έχοντας προηγουμένως φτάσει σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν για περισσότερα από 18 χρόνια.

Παράλληλα, το spread μεταξύ γαλλικού και γερμανικού 10ετούς ξεπέρασε τις 110 μονάδες βάσης, στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα του 2012.

Η διεύρυνση της διαφοράς αποδόσεων αποτυπώνει την αυξημένη αποζημίωση που ζητούν οι επενδυτές για να διακρατήσουν γαλλικό χρέος έναντι του γερμανικού, καθώς οι δημοσιονομικές προκλήσεις της Γαλλίας συνδυάζονται με αυξημένη πολιτική αβεβαιότητα.

Και το ελληνικό 10ετές στο 4,30%

Η άνοδος των ευρωπαϊκών αποδόσεων έχει επηρεάσει και την ελληνική αγορά. Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς κινείται περίπου στο 4,30%, παραμένοντας σημαντικά υψηλότερα από τα επίπεδα στα οποία είχε βρεθεί τους προηγούμενους μήνες.

Το ευρύτερο περιβάλλον παραμένει απαιτητικό για τα κρατικά ομόλογα, καθώς οι επενδυτές καλούνται να τιμολογήσουν ταυτόχρονα την ανθεκτικότητα της οικονομίας, την ενεργειακή αβεβαιότητα, τον πληθωρισμό και την πιθανότητα παρατεταμένα περιοριστικής νομισματικής πολιτικής.

Οι αγορές προεξοφλούν πλέον περίπου 35 μονάδες βάσης αυξήσεων επιτοκίων από την ΕΚΤ έως το τέλος του έτους. Η αποτίμηση αυτή αντιστοιχεί ουσιαστικά σε μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, ενώ αφήνει ανοιχτό περίπου 40% πιθανότητας για μία δεύτερη κίνηση.

Για τις αγορές ομολόγων, το βασικό ζητούμενο πλέον είναι αν η άνοδος των αποδόσεων θα αρχίσει να λειτουργεί περιοριστικά στην οικονομική δραστηριότητα ή αν θα χρειαστεί ακόμη υψηλότερο κόστος χρήματος για να επανέλθει ο πληθωρισμός σε διατηρήσιμη πορεία αποκλιμάκωσης.