Πρόκειται για εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για την ιαπωνική οικονομία αλλά και για τις διεθνείς αγορές.

Για χρόνια, τα εξαιρετικά χαμηλά ιαπωνικά επιτόκια λειτουργούσαν ως ένα είδος άγκυρας για το παγκόσμιο κόστος χρήματος. Η Ιαπωνία παρείχε φθηνό κεφάλαιο, ενώ ιαπωνικοί επενδυτές αναζητούσαν υψηλότερες αποδόσεις στο εξωτερικό.

Τώρα αυτή η σχέση αλλάζει.

Όσο οι αποδόσεις των ιαπωνικών ομολόγων ανεβαίνουν, τόσο αυξάνεται το κίνητρο για τους Ιάπωνες επενδυτές να διατηρούν μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων τους στην εγχώρια αγορά. Παράλληλα, το κόστος χρηματοδότησης σε γεν γίνεται υψηλότερο, περιορίζοντας σταδιακά την ελκυστικότητα του carry trade.

Όπως σχολίασε στρατηγικός αναλυτής της BNP Asset Management, στην Ιαπωνία δημιουργείται πλέον μια αίσθηση «παραίτησης» απέναντι στην άνοδο των επιτοκίων, καθώς το κόστος δανεισμού που επί χρόνια αποτελούσε σταθερό σημείο αναφοράς για τις παγκόσμιες αγορές κινείται πλέον αποφασιστικά υψηλότερα.

Στο 4,78% το αμερικανικό 10ετές

Στις ΗΠΑ, η απόδοση του 10ετούς Treasury έφθασε στο 4,78%, το υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2025.

Η εξέλιξη είναι ακόμη πιο σημαντική επειδή το αμερικανικό 10ετές αποτελεί σημείο αναφοράς για την αποτίμηση σχεδόν όλων των μεγάλων κατηγοριών επενδύσεων.

Όσο ανεβαίνει η απόδοσή του, τόσο αυξάνεται το «risk-free rate» που χρησιμοποιείται για την αποτίμηση μετοχών, ακινήτων, εταιρικών ομολόγων και άλλων assets.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αγορές κρατικών ομολόγων συνεχίζουν να δέχονται πιέσεις. Τα futures στα γαλλικά και γερμανικά ομόλογα υποχώρησαν περαιτέρω, μετά την άνοδο των αποδόσεων σε επίπεδα 15 ετών.

Πετρέλαιο και πληθωρισμός ο χειρότερος συνδυασμός

Ο νέος παράγοντας που επιβαρύνει την αγορά είναι η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή.

Το Brent ξεπέρασε τα $91 το βαρέλι στις ασιατικές συναλλαγές, καθώς οι νέες συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επανέφεραν στο προσκήνιο τον κίνδυνο διαταραχών στην ενεργειακή αγορά.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς φυσικού αερίου έκλεισε τη Δευτέρα σε υψηλό άνω των 3,5 ετών.

Αυτό δημιουργεί έναν ιδιαίτερα δυσμενή συνδυασμό για τις κεντρικές τράπεζες: η οικονομία αντιμετωπίζει υψηλότερο ενεργειακό κόστος ακριβώς τη στιγμή που ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος.

Έτσι, η άνοδος των τιμών ενέργειας δεν λειτουργεί απλώς ως πρόβλημα για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Περιορίζει και τη δυνατότητα των κεντρικών τραπεζών να μειώσουν τα επιτόκια.

Η αγορά αρχίζει να φοβάται νέες αυξήσεις επιτοκίων

Η πιο hawkish στάση του προέδρου της Fed, Kevin Warsh, έχει ήδη αλλάξει σημαντικά τις προσδοκίες των επενδυτών.

Η αγορά πλέον αποτιμά με πιθανότητα άνω του 50% μια αύξηση επιτοκίων στις ΗΠΑ μέσα στον Σεπτέμβριο, ενώ αντίστοιχες προσδοκίες για αυξήσεις έχουν ενισχυθεί και σε άλλες οικονομίες.

Οι αγορές προεξοφλούν αύξηση επιτοκίων στη Νέα Ζηλανδία, ενώ αυξημένες είναι οι πιθανότητες σύσφιξης τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ιαπωνία.

Το αποτέλεσμα είναι μια ταυτόχρονη άνοδος του κόστους χρήματος σε πολλές μεγάλες οικονομίες.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της σημερινής εικόνας.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η Fed

Όταν αυξάνονται οι αποδόσεις μόνο στις ΗΠΑ, η αγορά μπορεί να αντιμετωπίσει την εξέλιξη ως ένα αμερικανικό φαινόμενο.

Τώρα όμως η εικόνα είναι διαφορετική.

Η Ιαπωνία στο 3%, οι ΗΠΑ κοντά στο 4,8% και οι ευρωπαϊκές αποδόσεις σε υψηλά πολλών ετών δείχνουν ότι η αγορά απαιτεί υψηλότερη αποζημίωση για να διακρατήσει μακροπρόθεσμο κρατικό χρέος.

Και αυτό συμβαίνει την ίδια στιγμή που οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να χρειάζονται τεράστιες ποσότητες νέας χρηματοδότησης.

Η αυξημένη έκδοση ομολόγων, η γεωπολιτική αβεβαιότητα, ο πληθωρισμός και η πιο επιθετική στάση των κεντρικών τραπεζών συγκλίνουν έτσι σε έναν κοινό παράγοντα: υψηλότερο term premium και ακριβότερο μακροπρόθεσμο χρήμα.

Περιορισμένη στήριξη στο δολάριο

Παρά την άνοδο των αμερικανικών αποδόσεων, το δολάριο δεν έχει ενισχυθεί ιδιαίτερα.

Το ευρώ κινήθηκε γύρω από τα $1,1619, ενώ το γεν στα 159,76 ανά δολάριο.

Ο λόγος είναι ότι η άνοδος του κόστους δανεισμού είναι πλέον παγκόσμια. Δεν αποτελεί αποκλειστικό πλεονέκτημα των αμερικανικών assets.

Η αγορά βρίσκεται επομένως μπροστά σε ένα περιβάλλον όπου οι αποδόσεις ανεβαίνουν παντού, το πετρέλαιο ανεβαίνει και οι κεντρικές τράπεζες γίνονται πιο επιθετικές.

Αυτό είναι ιδιαίτερα αρνητικό για τις μετοχές υψηλών αποτιμήσεων και γενικότερα για assets που στηρίζονται στην υπόθεση ότι το κόστος χρήματος θα υποχωρήσει.

Και η Κίνα δέχεται πιέσεις

Στο Χονγκ Κονγκ, η μετοχή της Shein υποχώρησε περίπου 8%, πέφτοντας κάτω από την τιμή διάθεσης, σε μια ιδιαίτερα αδύναμη χρηματιστηριακή πρεμιέρα.

Η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις αλλαγές σε δασμούς και φορολογικές επιβαρύνσεις στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, οι οποίες πλήττουν ένα βασικό πλεονέκτημα του επιχειρηματικού της μοντέλου: τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές.

Το βασικό μήνυμα από τις αγορές στην έναρξη του Σεπτεμβρίου είναι πλέον ξεκάθαρο: η εποχή του φθηνού χρήματος δοκιμάζεται ταυτόχρονα σε όλα τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά κέντρα. Και αν το πετρέλαιο παραμείνει πάνω από τα $90, η πίεση στα ομόλογα μπορεί να μετατραπεί πολύ γρήγορα σε ευρύτερη πίεση για τις μετοχές.