Από το Instagram στην παράνομη πλατφόρμα

Το μοντέλο είναι σχετικά απλό. Ένας influencer αναλαμβάνει, έναντι αμοιβής, να προωθήσει μέσω των προσωπικών του λογαριασμών μια παράνομη στοιχηματική ή παικτική πλατφόρμα.

Η προβολή μπορεί να γίνει μέσω ενός story, ενός post, ενός βίντεο ή ενός συνδέσμου που οδηγεί απευθείας στον παράνομο ιστότοπο. Για πρόσωπα με μεγάλη απήχηση, οι αμοιβές μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλές, φτάνοντας ακόμη και σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

Το κρίσιμο πλέον είναι ότι οι ελεγκτικές αρχές διαθέτουν τα εργαλεία για να ακολουθήσουν αυτή τη διαδρομή αντίστροφα: από το περιεχόμενο του influencer μέχρι την πλατφόρμα που βρίσκεται πίσω από αυτό.

Η ΕΕΕΠ έχει θέσει σε λειτουργία ειδική πλατφόρμα για τον εντοπισμό παράνομων ιστοτόπων. Στο σύστημα συγκεντρώνονται καταγγελίες πολιτών, αναφορές άλλων φορέων, αλλά και αποτελέσματα αυτοματοποιημένων αναζητήσεων στο διαδίκτυο.

Η διαδικασία υποστηρίζεται από ειδικούς αλγόριθμους που αξιολογούν τους κινδύνους και βοηθούν στον εντοπισμό ύποπτης δραστηριότητας.

18 influencers, 3,6 εκατ. ακόλουθοι

Το νέο πλαίσιο δεν έχει συμπληρώσει ακόμη τρεις μήνες εφαρμογής και ήδη οι έρευνες έχουν οδηγήσει σε 18 influencers, με συνολικά περίπου 3,6 εκατομμύρια ακολούθους.

Οι αριθμοί αφορούν συνολικούς λογαριασμούς και όχι κατ’ ανάγκη 18 διαφορετικά πρόσωπα, ενώ οι σχετικές υποθέσεις βρίσκονται ήδη στη Δικαιοσύνη και στην προανακριτική διαδικασία.

Σύμφωνα με όσα ανέφεραν αρμόδιοι αξιωματούχοι, τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί θεωρούνται ιδιαίτερα ισχυρά και υπάρχει αισιοδοξία ότι οι υποθέσεις θα προχωρήσουν και στα επόμενα στάδια της δικαστικής διαδικασίας.

Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τρεις ιδιαίτερα γνωστοί τράπερ, δύο μοντέλα που επιχείρησαν να κάνουν τηλεοπτική καριέρα, αλλά και πρόσωπα που δραστηριοποιούνται ως δημιουργοί περιεχομένου ή επιδιώκουν τηλεοπτική παρουσία.

Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις, λογαριασμός με περίπου 623.000 followers στο Instagram φέρεται να είχε προωθήσει 11 μη αδειοδοτημένες ιστοσελίδες, οι οποίες συνδέονται με οκτώ παράνομους παρόχους.

Πρόστιμο έως 50.000 ευρώ ανά παράβαση

Το οικονομικό ρίσκο για τους influencers είναι πλέον σημαντικό.

Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση, προβλέπονται μεταξύ άλλων διοικητικά πρόστιμα από 5.000 έως 50.000 ευρώ για κάθε παράβαση.

Και εδώ βρίσκεται ένα κρίσιμο σημείο: η κάθε παράβαση μπορεί να αφορά ξεχωριστή πράξη προώθησης. Με άλλα λόγια, ένα μεγάλο πλήθος αναρτήσεων δεν συνεπάγεται μία ενιαία επιβάρυνση, αλλά μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλές διοικητικές κυρώσεις.

Το δεύτερο «χτύπημα» αφορά τον παίκτη

Η παρέμβαση της ΕΕΕΠ, όμως, δεν σταματά στον influencer.

Μόλις εντοπιστεί η παράνομη πλατφόρμα και ο πάροχος ενταχθεί στη μαύρη λίστα της ΕΕΕΠ, ενεργοποιείται ένας ακόμη μηχανισμός, αυτή τη φορά με άμεση επίπτωση στις συναλλαγές των χρηστών.

Οι τράπεζες και τα ιδρύματα πληρωμών υποχρεούνται να διακόπτουν τις οικονομικές συναλλαγές προς και από τον συγκεκριμένο πάροχο.

Ο «κόφτης» αφορά τόσο τις καταθέσεις που πραγματοποιεί ο παίκτης για να συμμετάσχει στα παιχνίδια όσο και τις πληρωμές και αναλήψεις που πραγματοποιούνται από την πλατφόρμα προς τον ίδιο.

Έτσι μπορεί να προκύψει ένα ιδιαίτερα δυσάρεστο παράδοξο: ο χρήστης να βλέπει στον λογαριασμό του στην παράνομη πλατφόρμα ότι διαθέτει χρήματα, αλλά να μην μπορεί να τα μεταφέρει στον τραπεζικό του λογαριασμό.

Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα χρήματα χάνονται οριστικά. Σημαίνει όμως ότι η πρόσβαση σε αυτά μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη, ενώ ο ίδιος ο παίκτης έχει συμμετάσχει σε μια μη νόμιμη δραστηριότητα, γεγονός που περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

1,8 δισ. ευρώ ο παράνομος τζόγος

Η έκταση του προβλήματος εξηγεί και γιατί η μάχη μεταφέρεται πλέον τόσο έντονα στο διαδίκτυο και στα social media.

Μόνο το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί, ο παράνομος τζόγος στην Ελλάδα αντιστοιχούσε σε περίπου 1,8 δισ. ευρώ, με περίπου 900.000 διαφορετικούς παίκτες να συμμετέχουν.

Πρόκειται για σχεδόν έναν στους δέκα κατοίκους της χώρας, ενώ η μέση ετήσια δαπάνη υπολογίζεται περίπου στα 2.000 ευρώ ανά παίκτη.

Η διείσδυση των social media μπορεί να πολλαπλασιάσει το αποτύπωμα αυτής της αγοράς. Ένας λογαριασμός με εκατοντάδες χιλιάδες ακολούθους μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να διοχετεύσει χιλιάδες δυνητικούς χρήστες σε μια πλατφόρμα.

Το πρόβλημα με το «κυνηγητό» των παράνομων sites

Υπάρχει, ωστόσο, ένα ακόμη πρόβλημα που κάνει την καταπολέμηση του παράνομου διαδικτυακού τζόγου ιδιαίτερα δύσκολη.

Οι παράνομοι πάροχοι έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν διαδικτυακή διεύθυνση, να δημιουργούν νέους ιστοτόπους και να επανεμφανίζονται με διαφορετικό όνομα όταν μια πλατφόρμα μπλοκάρεται.

Έτσι, η αντιμετώπιση του φαινομένου εξελίσσεται σε ένα διαρκές παιχνίδι «γάτας και ποντικιού» μεταξύ των ελεγκτικών μηχανισμών και των παράνομων δικτύων.

Η ταχύτητα, επομένως, με την οποία οι Αρχές μπορούν να εντοπίζουν μια νέα διεύθυνση και να τη συνδέουν με έναν ήδη γνωστό παράνομο πάροχο αποκτά καθοριστική σημασία.

14.977 διαδικτυακές διευθύνσεις στη μαύρη λίστα

Η κλίμακα της προσπάθειας αποτυπώνεται και στον αριθμό των διευθύνσεων που έχουν ήδη καταχωριστεί.

Στη μαύρη λίστα της ΕΕΕΠ περιλαμβάνονται πλέον 14.977 διαδικτυακές διευθύνσεις, οι οποίες προστέθηκαν μετά την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου τον περασμένο Ιούνιο.

Ο αριθμός δείχνει ότι η παράνομη αγορά δεν περιορίζεται σε μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες ιστοτόπους. Πρόκειται για ένα δυναμικό οικοσύστημα, το οποίο ανανεώνει συνεχώς τα σημεία πρόσβασης και αξιοποιεί τη δύναμη των social media για να προσεγγίζει νέους παίκτες.

Και κάπου εδώ επιστρέφουμε στο αρχικό «φαινόμενο της πεταλούδας».

Ένα story μπορεί να φαίνεται ασήμαντο. Μπορεί όμως να οδηγήσει σε έναν παράνομο ιστότοπο, από εκεί σε μια κατάθεση χρημάτων και τελικά σε έναν λογαριασμό του οποίου οι συναλλαγές μπλοκάρονται.

Στον ψηφιακό τζόγο, η απόσταση ανάμεσα σε ένα κλικ και σε μια σημαντική οικονομική συνέπεια μπορεί να είναι πολύ μικρότερη απ' όσο φαίνεται.