Παράλληλα, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην αγορά, έχουν ήδη αντληθεί περίπου 1 δισ. βαρέλια από τα παγκόσμια αποθέματα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του Ορμούζ δεν θα αρκούσε από μόνη της για να επαναφέρει άμεσα την αγορά στα επίπεδα πριν από την κρίση.

Δύο χρόνια για την αποκατάσταση των αποθεμάτων

Σύμφωνα με τον Nasser, ακόμη και μετά την πλήρη αποκατάσταση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, η αγορά θα χρειαστεί σημαντικό χρονικό διάστημα ώστε να καλύψει τόσο την τρέχουσα ζήτηση όσο και τις ποσότητες που έχουν ήδη αφαιρεθεί από τα αποθέματα.

Με βάση τους υπολογισμούς που παρουσίασε, θα απαιτούνταν επιπλέον παραγωγή περίπου 2 εκατ. βαρελιών ημερησίως για 18 μήνες ώστε να αποκατασταθεί το χαμένο απόθεμα.

Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι, ωστόσο, μόνο το συνολικό ύψος των παγκόσμιων αποθεμάτων αλλά και το πόσο από αυτό μπορεί να διοχετευθεί άμεσα στην αγορά.

Ο Nasser εκτίμησε ότι περίπου 6 δισ. βαρέλια παραμένουν αποθηκευμένα διεθνώς, αλλά μόλις περίπου 10% αυτής της ποσότητας μπορεί ουσιαστικά να θεωρηθεί διαθέσιμο για άμεση χρήση.

«Το σύστημα βρίσκεται ήδη υπό πίεση», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα του επικεφαλής της Aramco.

Η εκτίμηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τις τιμές, καθώς περιορίζει το περιθώριο αντίδρασης της αγοράς σε μια νέα διαταραχή της προσφοράς.

Η παρέμβαση της G7

Οι προειδοποιήσεις του Nasser έρχονται λίγες ημέρες μετά την απόφαση των χωρών της G7 να προχωρήσουν στην απελευθέρωση έως 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου και ντίζελ από τα στρατηγικά αποθέματα.

Στόχος είναι να ενισχυθεί προσωρινά η διαθέσιμη προσφορά και να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.

Ωστόσο, η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε σχετικά μικρό μέρος των ποσοτήτων που έχουν χαθεί από την αγορά κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Με άλλα λόγια, τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρα» για την αντιμετώπιση μιας προσωρινής διαταραχής, δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα τη φυσιολογική παραγωγή και τις ομαλές εμπορικές ροές.

Το Ορμούζ παραμένει ο μεγαλύτερος κίνδυνος

Στο επίκεντρο της ενεργειακής κρίσης εξακολουθεί να βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG.

Οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν. Τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο σε περίπου 18,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ σε ορισμένες ημέρες ξεπέρασαν ακόμη και τα προπολεμικά επίπεδα.

Η Σαουδική Αραβία έχει αυξήσει τις αποστολές της τόσο μέσω της Ερυθράς Θάλασσας όσο και μέσω του Περσικού Κόλπου, αξιοποιώντας τις διαθέσιμες εναλλακτικές διαδρομές.

Η αύξηση των εξαγόμενων ποσοτήτων, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αγορά έχει επιστρέψει στην κανονικότητα.

Οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, τα αυξημένα ασφάλιστρα και η εκτόξευση του κόστους μεταφοράς εξακολουθούν να επιβαρύνουν την εφοδιαστική αλυσίδα.

Σε ορισμένες διαδρομές από τη Μέση Ανατολή προς την Ασία, το κόστος ναύλωσης πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων έχει εκτιναχθεί από περίπου 30.000 δολάρια σε έως και 1,2 εκατ. δολάρια ημερησίως, εξέλιξη που αποτυπώνει το μέγεθος της αναστάτωσης στην αγορά.

Η Aramco αναζητά εναλλακτικές διαδρομές

Η Saudi Aramco επιχειρεί από την πλευρά της να μειώσει την εξάρτησή της από τα Στενά του Ορμούζ, ενισχύοντας τη χρήση του αγωγού East-West της Σαουδικής Αραβίας και εξετάζοντας πρόσθετες διαδρομές για τις εξαγωγές της.

Ο Nasser υποστήριξε ότι η Σαουδική Αραβία είναι σε θέση να διαθέσει σχετικά γρήγορα στην αγορά το σύνολο της παραγωγικής της δυναμικότητας, η οποία ανέρχεται σε περίπου 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Το στοιχείο αυτό λειτουργεί ως σημαντικό «μαξιλάρι» για την παγκόσμια αγορά, δεν εξαλείφει όμως τον κίνδυνο που δημιουργεί η διατάραξη των θαλάσσιων μεταφορών.

Το πετρέλαιο παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια

Παρά την αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων από τη Μέση Ανατολή, η επίδραση στις τιμές παραμένει περιορισμένη.

Το Brent κινείται κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI γύρω από τα 91 δολάρια.

Οι αγορές βρίσκονται έτσι αντιμέτωπες με δύο αντίθετες δυνάμεις: από τη μία, την αύξηση των εξαγωγών και την προσπάθεια αξιοποίησης εναλλακτικών διαδρομών και, από την άλλη, τον κίνδυνο νέων επιθέσεων, διαταραχών στις μεταφορές και ζημιών σε ενεργειακές υποδομές.

Το βασικό μήνυμα της Aramco είναι ότι ακόμη και μια πλήρης επαναλειτουργία του Ορμούζ δεν θα σήμαινε άμεση επιστροφή της αγοράς στην προ κρίσης κατάσταση.

Η απώλεια περίπου 3 δισ. βαρελιών προσφοράς και η άντληση 1 δισ. βαρελιών από τα αποθέματα έχουν αφήσει την αγορά με πολύ μικρότερα περιθώρια ασφαλείας. Και όσο αυτά τα αποθέματα δεν αναπληρώνονται, οποιαδήποτε νέα διαταραχή μπορεί να μετατραπεί πολύ γρήγορα σε νέα πίεση στις τιμές του πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, στο κόστος ενέργειας παγκοσμίως.