Το νέο άλμα των τιμών αυξάνει πλέον το ενδιαφέρον για το εάν θα υπάρξει και νέα κίνηση νομισματικής σύσφιγξης τους επόμενους μήνες.

Η ενέργεια οδηγεί το νέο κύμα πληθωρισμού

Η μεγάλη εικόνα στην Ευρωζώνη δείχνει ότι η ενέργεια αποτελεί και πάλι τον βασικό παράγοντα πίεσης.

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών ενέργειας εκτινάχθηκε στο 18,8% τον Σεπτέμβριο, από 14,3% τον Αύγουστο.

Ακολούθησαν:

Υπηρεσίες: 3,2% από 3,0%

Τρόφιμα, αλκοολούχα ποτά και καπνός: 1,4% από 1,1%

Μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά: 1,1% από 1,2%

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το νέο πληθωριστικό κύμα εξακολουθεί να έχει στον πυρήνα του την ενέργεια, ενώ οι υπηρεσίες και τα τρόφιμα παρουσιάζουν επίσης μεγαλύτερες αυξήσεις.

Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές ενέργειας, τροφίμων, αλκοόλ και καπνού, αυξήθηκε στο 2,5% από 2,4%, γεγονός που αποτελεί επιπλέον ένδειξη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην ενέργεια.

Ελλάδα: Από το 3,7% στο 5,1% σε έναν μήνα

Η ελληνική περίπτωση ξεχωρίζει ιδιαίτερα.

Ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε έναν μήνα, από 3,7% τον Αύγουστο στο 5,1% τον Σεπτέμβριο.

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η Ελλάδα ξεκινά ήδη από υψηλότερο επίπεδο τιμών σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η επίσημη ελληνική μέτρηση του πληθωρισμού για τον Σεπτέμβριο αναμένεται από την ΕΛΣΤΑΤ στις 9 Οκτωβρίου, ενώ η προκαταρκτική εναρμονισμένη μέτρηση της Eurostat έχει ήδη δώσει την εικόνα της έντονης επιτάχυνσης.

Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία ανεβάζουν ταχύτητα

Η επιτάχυνση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα.

Στη Γερμανία, ο πληθωρισμός έφθασε στο 3,3%, στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών.

Στη Γαλλία, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,4% από 2,6%, ενώ στην Ιταλία έφθασε στο 4,1% από 3,2%.

Στην Ισπανία, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 5,0% από 4,6%.

Έτσι, οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις, γεγονός που δυσκολεύει το έργο της ΕΚΤ.

Η ΕΚΤ βρίσκεται ξανά μπροστά σε δίλημμα

Η κεντρική τράπεζα έχει ήδη κινηθεί επιθετικά.

Στις 10 Σεπτεμβρίου αύξησε κατά 25 μονάδες βάσης και τα τρία βασικά επιτόκια, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται πλέον στο 2,50%, το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65% και το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%.

Το βασικό ερώτημα είναι πλέον εάν η νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού θα οδηγήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων ή εάν η ΕΚΤ θα επιλέξει να περιμένει για να αξιολογήσει την επίδραση των προηγούμενων κινήσεων.

Η συνεδρίαση του Οκτωβρίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία, ενώ οι επικαιροποιημένες προβλέψεις του Δεκεμβρίου θα προσφέρουν πιθανότατα ακόμη περισσότερα στοιχεία για την πορεία του πληθωρισμού και της οικονομίας.

Lagarde: Μετρημένη αντίδραση

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Christine Lagarde έχει κρατήσει προσεκτική στάση απέναντι στη νέα πληθωριστική έξαρση.

Σε πρόσφατες δηλώσεις της τόνισε ότι μια «μετρημένη αντίδραση» παραμένει κατάλληλη, καθώς μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις επικίνδυνων δευτερογενών επιπτώσεων στους μισθούς και στις τιμές.

Η ΕΚΤ ανησυχεί κυρίως για το ενδεχόμενο η αρχική ενεργειακή ανατίμηση να περάσει σταδιακά στις υπόλοιπες τιμές της οικονομίας.

Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τη Lagarde, αυτός ο μηχανισμός δεν έχει δημιουργήσει ένα νέο κύμα πληθωρισμού μισθών και υπηρεσιών. Αυτό αφήνει στην ΕΚΤ περιθώριο να κινηθεί σταδιακά αντί να προχωρήσει σε απότομη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.

Οι προβλέψεις της ΕΚΤ ήδη δείχνουν υψηλότερο πληθωρισμό

Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ του Σεπτεμβρίου είχαν ήδη ενσωματώσει σημαντικά υψηλότερο πληθωρισμό.

Η κεντρική τράπεζα προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3,0% για το 2026, 2,5% για το 2027 και 2,1% για το 2028. Για τον πληθωρισμό χωρίς ενέργεια και τρόφιμα προβλέπει 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028.

Παράλληλα, η ΕΚΤ εκτιμά ότι η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι αναμενόταν, γεγονός που της επιτρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού.

Το νέο μεγάλο στοίχημα για την ΕΚΤ

Η απότομη άνοδος του πληθωρισμού δημιουργεί ένα δύσκολο ισοζύγιο.

Από τη μία πλευρά, οι τιμές αυξάνονται με ρυθμούς πολύ υψηλότερους από τον στόχο του 2%. Από την άλλη, μεγάλο μέρος της νέας πληθωριστικής πίεσης προέρχεται από την ενέργεια, έναν παράγοντα που η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να αντιμετωπίσει άμεσα.

Η ΕΚΤ καλείται επομένως να αποφασίσει εάν η νέα άνοδος είναι ένα προσωρινό ενεργειακό σοκ ή εάν υπάρχει κίνδυνος να μετατραπεί σε πιο επίμονο πληθωριστικό πρόβλημα.

Για την Ελλάδα, το ζήτημα είναι ακόμη πιο κρίσιμο.

Με τον πληθωρισμό στο 5,1%, η απόσταση από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ είναι πλέον ιδιαίτερα μεγάλη. Εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας συνεχίσουν να μεταδίδονται σε υπηρεσίες, τρόφιμα και μισθούς, η πίεση για αυστηρότερη νομισματική πολιτική θα ενταθεί.

Το επόμενο διάστημα, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το εάν ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει από το σημερινό υψηλό επίπεδο.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα επιστρέψει προς το 2% και εάν η ΕΚΤ θα χρειαστεί να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια για να διασφαλίσει αυτή την πορεία.