Η αλλαγή εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο μεταφοράς των Υπηρεσιών Δόμησης (ΥΔΟΜ) στο Ελληνικό Κτηματολόγιο και στη δημιουργία ενός νέου φορέα, του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ). Ο οργανισμός θα λειτουργεί μέσω ενός δικτύου 97 Κέντρων Δόμησης, στα οποία θα ενσωματωθούν οι σημερινές 183 πολεοδομικές υπηρεσίες.

Το σχέδιο παρουσιάστηκε στον πρωθυπουργό και αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στο έτος. Δεν περιορίζεται, όμως, σε μια απλή διοικητική μεταφορά αρμοδιοτήτων. Περιλαμβάνει καθολικό προληπτικό έλεγχο των οικοδομικών αδειών από ανεξάρτητους μηχανικούς, αυστηρότερη εποπτεία από τη διοίκηση, αλλαγές στις προϋποθέσεις προέγκρισης και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και τεχνητής νοημοσύνης.

Πρόκειται για μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν χρόνιες αδυναμίες του συστήματος, όπως οι ελλείψεις προσωπικού, οι μεγάλες αναμονές, οι διαφορετικές ερμηνείες της πολεοδομικής νομοθεσίας και τα περιθώρια τοπικών παρεμβάσεων. Οι τελευταίες έχουν επανέλθει έντονα στην επικαιρότητα μετά τις υποθέσεις διαφθοράς και παράνομων συναλλαγών που αποκαλύφθηκαν σε πολεοδομίες της Αττικής, της Χαλκιδικής και της Πιερίας.

Ωστόσο, το εγχείρημα συνοδεύεται από σημαντικές απαιτήσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδότηση. Οι ανάγκες για την πλήρη λειτουργία του νέου μηχανισμού υπολογίζονται σε 1.056 μηχανικούς, ενώ μόνο το σκέλος της έκδοσης οικοδομικών αδειών θα κοστίζει περίπου 32 εκατ. ευρώ ετησίως. Τα αντίστοιχα έσοδα από τα παράβολα εκτιμώνται μόλις σε 1,5-2 εκατ. ευρώ.

Ένα νέο δίκτυο 97 υπηρεσιών αντί για τις σημερινές πολεοδομίες

Η σημερινή διοικητική διάρθρωση παρουσιάζει μεγάλες ανισότητες. Από τους 332 δήμους της χώρας, μόνο οι 183 διαθέτουν δική τους Υπηρεσία Δόμησης. Οι υπόλοιποι 149 εξυπηρετούνται από πολεοδομίες γειτονικών ή άλλων δήμων, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των πολιτών και των μηχανικών.

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο από την περιορισμένη στελέχωση. Περίπου το 35% των υφιστάμενων ΥΔΟΜ λειτουργεί με έναν ή δύο μηχανικούς, ενώ 28 δήμοι με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων δεν διαθέτουν δική τους πολεοδομική υπηρεσία. Επιπλέον, στο 23% των υπηρεσιών ο χρόνος έκδοσης μιας οικοδομικής άδειας ξεπερνά τους έξι μήνες.

Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η ηλικιακή σύνθεση του προσωπικού. Το 46% των μηχανικών που απασχολούνται στον δημόσιο τομέα είναι άνω των 55 ετών, γεγονός που σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού βρίσκεται κοντά στη συνταξιοδότηση.

Απέναντι σε αυτή την εικόνα, η κυβερνητική πρόταση προβλέπει τη συγκρότηση 97 Κέντρων Δόμησης σε ολόκληρη τη χώρα. Από αυτά, τα 21 θα έχουν περιφερειακή εμβέλεια και τα υπόλοιπα 76 θα λειτουργούν σε τοπικό επίπεδο. Όλα θα υπάγονται σε ενιαία διοικητική εποπτεία, ενώ η κατανομή των υποθέσεων θα μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τον φόρτο εργασίας και τη διαθεσιμότητα μηχανικών.

Οι σημαντικότερες αλλαγές ανά περιοχή είναι οι εξής:

Αττική: Από τις 41 σημερινές ΥΔΟΜ προβλέπεται να δημιουργηθούν 18 Κέντρα Δόμησης, επτά Περιφερειακά και 11 Τοπικά.

Κεντρική Μακεδονία: Οι 28 υφιστάμενες υπηρεσίες θα αντικατασταθούν από 11 Κέντρα, δύο Περιφερειακά και εννέα Τοπικά.

Νότιο Αιγαίο: Προβλέπονται 14 Κέντρα, εκ των οποίων δύο Περιφερειακά και 12 Τοπικά.

Βόρειο Αιγαίο: Έξι Κέντρα Δόμησης.

Ιόνια Νησιά: Πέντε Κέντρα.

Κρήτη: Πέντε Κέντρα.

Θεσσαλία: Έξι Κέντρα.

Πελοπόννησος: Έξι Κέντρα.

Στερεά Ελλάδα: Έξι Κέντρα.

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: Έξι Κέντρα.

Δυτική Ελλάδα: Τέσσερα Κέντρα.

Ήπειρος και Δυτική Μακεδονία: Πέντε Κέντρα σε κάθε περιφέρεια.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στα νησιά, όπου η εποχική αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας και η δυσκολία στελέχωσης των υπηρεσιών δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις. Η δυνατότητα ανάθεσης φακέλων σε μηχανικούς από άλλες περιοχές εκτιμάται ότι μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις καθυστερήσεις, ιδίως σε προορισμούς με έντονη επενδυτική και κατασκευαστική δραστηριότητα.

Αξιοποίηση των κτηματολογικών γραφείων για τη στέγαση

Για να περιοριστεί το κόστος δημιουργίας του νέου δικτύου, η κυβέρνηση σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει σε μεγάλο βαθμό τις εγκαταστάσεις που διαθέτει ήδη το Ελληνικό Κτηματολόγιο. Σήμερα λειτουργεί ένα δίκτυο 78 σημείων εξυπηρέτησης, το οποίο μπορεί να αποτελέσει τη βάση για τη στέγαση των νέων υπηρεσιών.

Παράλληλα, εξετάζεται η μεταφορά των φυσικών αρχείων του Κτηματολογίου σε κεντρικές αποθηκευτικές εγκαταστάσεις στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο. Η συγκέντρωση των εγγράφων θα απελευθερώσει χώρους στα υφιστάμενα κτίρια, οι οποίοι θα μπορούν να διατεθούν για τη λειτουργία των Κέντρων Δόμησης.

Η επιδίωξη είναι να αποφευχθεί η ανάγκη κατασκευής ή μίσθωσης μεγάλου αριθμού νέων εγκαταστάσεων, αξιοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερο τις υποδομές που υπάρχουν ήδη.

Σε επίπεδο αρμοδιοτήτων, τα Περιφερειακά Κέντρα θα αναλαμβάνουν κυρίως τις προεγκρίσεις μεγάλων έργων, καθώς και υποθέσεις ακινήτων σε περιοχές ειδικού καθεστώτος προστασίας. Τα Τοπικά Κέντρα θα έχουν, μεταξύ άλλων, την ευθύνη έκδοσης βεβαιώσεων όρων δόμησης.

Η κεντρική εποπτεία θα ασκείται από την Κεντρική Διεύθυνση Δόμησης του ΕΟΚΕΔ, ενώ οι δήμοι θα εξακολουθήσουν να έχουν την ευθύνη του πολεοδομικού σχεδιασμού. Οι έλεγχοι αυθαιρέτων προβλέπεται να ενταχθούν σε επόμενη φάση της μεταρρύθμισης.

Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει αρχικά πιλοτική λειτουργία τον Απρίλιο του 2027, με τη συμμετοχή 20 μηχανικών από τη Λάρισα και τα Τρίκαλα. Η επιλογή των δύο περιοχών αποσκοπεί στη δοκιμή του μοντέλου σε διαφορετικά αστικά και περιαστικά περιβάλλοντα. Εφόσον η προετοιμασία εξελιχθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πλήρης εφαρμογή σε πανελλαδικό επίπεδο τοποθετείται στον Οκτώβριο του 2027.

Το χρονοδιάγραμμα θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς προϋποθέτει την ολοκλήρωση των ψηφιακών συστημάτων, τη στελέχωση των υπηρεσιών και την εξασφάλιση των απαραίτητων οικονομικών πόρων.

Αλλάζει πλήρως ο τρόπος ελέγχου των οικοδομικών αδειών

Η μεταφορά των πολεοδομιών στον νέο οργανισμό συνοδεύεται από μια εξίσου σημαντική αλλαγή στη διαδικασία έκδοσης των οικοδομικών αδειών. Το σημερινό σύστημα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ευθύνη του ιδιώτη μηχανικού, χωρίς να προηγείται ουσιαστικός έλεγχος από τη διοίκηση για μεγάλο μέρος των φακέλων.

Από τις περίπου 34.000 οικοδομικές άδειες που εκδίδονται ετησίως, το 65% χορηγείται χωρίς προηγούμενη ουσιαστική εξέταση του συνόλου των στοιχείων. Για το υπόλοιπο 35%, ο έλεγχος επικεντρώνεται κυρίως στα τοπογραφικά διαγράμματα και στα διαγράμματα κάλυψης.

Η νέα προσέγγιση αντιστρέφει αυτή τη λογική. Κάθε οικοδομική άδεια θα περνά υποχρεωτικά από προληπτικό έλεγχο ανεξάρτητου ιδιώτη μηχανικού, πριν εκδοθεί και πριν ξεκινήσει η κατασκευή.

Η διαδικασία θα έχει ως εξής: μετά την υποβολή των μελετών, των εγκρίσεων και των απαραίτητων δικαιολογητικών, ο φάκελος θα ανατίθεται σε μηχανικό που θα επιλέγεται με ηλεκτρονική κλήρωση από ειδικό μητρώο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος. Εφόσον ο έλεγχος ολοκληρωθεί θετικά, θα ακολουθεί η ψηφιακή έκδοση της άδειας μέσω του συστήματος e-Άδειες, το οποίο θα εξακολουθήσει να λειτουργεί υπό την ευθύνη του ΤΕΕ.

Η διαδικασία δεν θα σταματά στον αρχικό έλεγχο. Η διοίκηση θα πραγματοποιεί επιπλέον δειγματοληπτικές επαληθεύσεις στο 30% των οικοδομικών αδειών, πριν από την έναρξη των εργασιών.

Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα σύστημα διπλής εποπτείας, στο οποίο ο ανεξάρτητος μηχανικός θα εξετάζει κάθε φάκελο και η διοίκηση θα διατηρεί τη δυνατότητα πρόσθετου ελέγχου σε σημαντικό μέρος των αδειών.

Προέγκριση από τα 1.000 τ.μ. και αυστηρότερο πλαίσιο στις προστατευόμενες περιοχές

Μια ακόμη ουσιαστική αλλαγή αφορά το όριο πάνω από το οποίο απαιτείται υποχρεωτική προέγκριση οικοδομικής άδειας. Το σημερινό όριο των 3.000 τετραγωνικών μέτρων προτείνεται να μειωθεί στα 1.000 τ.μ.

Σήμερα, για μια κατασκευή έως 3.000 τ.μ. μπορεί να εκδοθεί οικοδομική άδεια με βάση απλή βεβαίωση όρων δόμησης, με ευθύνη του ιδιώτη μηχανικού και χωρίς να προηγηθεί ενδιάμεσος έλεγχος από την υπηρεσία. Με τη νέα ρύθμιση, περισσότερα έργα θα υποχρεούνται να περάσουν από το στάδιο της προέγκρισης.

Επιπλέον, η υποχρέωση αυτή σχεδιάζεται να επεκταθεί σε ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές ειδικής προστασίας, ανεξάρτητα από το μέγεθος της κατασκευής.

Η βασική φιλοσοφία είναι να εντοπίζονται πιθανά προβλήματα πριν ξεκινήσει η οικοδομική δραστηριότητα, αντί να διαπιστώνονται εκ των υστέρων παραβάσεις που μπορεί να είναι δύσκολο ή ακόμη και αδύνατο να αποκατασταθούν.

Βέβαια, η καθιέρωση ελέγχου στο σύνολο των αδειών δημιουργεί και μια νέα πρόκληση: να μη μετατραπεί η αυξημένη εποπτεία σε πρόσθετη πηγή καθυστερήσεων. Για να λειτουργήσει το σύστημα, θα πρέπει να υπάρχει επαρκής αριθμός ελεγκτών, σαφής κατανομή ευθυνών και συγκεκριμένα χρονικά όρια για κάθε στάδιο.

Οι λεπτομέρειες της νέας διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων των αδειών, της δόμησης και των επικίνδυνων κτιρίων, θα ενταχθούν στο νομοσχέδιο για τη δημιουργία του ΕΟΚΕΔ. Μετά την ψήφισή του θα απαιτηθούν και οι αναγκαίες υπουργικές αποφάσεις, κοινές υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα για την εφαρμογή του.

Η υπερτοπική εξέταση των φακέλων αλλάζει τα δεδομένα

Το στοιχείο που διαφοροποιεί περισσότερο το νέο μοντέλο από το σημερινό είναι η κατάργηση στην πράξη της αποκλειστικής γεωγραφικής αρμοδιότητας κάθε πολεοδομίας για την εξέταση των οικοδομικών αδειών.

Μέχρι σήμερα, ένας φάκελος πρέπει να εξεταστεί από την ΥΔΟΜ στην περιοχή της οποίας βρίσκεται το ακίνητο. Αν η συγκεκριμένη υπηρεσία έχει ελάχιστους μηχανικούς ή μεγάλο αριθμό εκκρεμών υποθέσεων, η διαδικασία μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά, ακόμη κι αν κάποια άλλη πολεοδομία διαθέτει προσωπικό και μικρότερο φόρτο εργασίας.

Το νέο σύστημα επιδιώκει να αξιοποιήσει το σύνολο του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού σε πανελλαδικό επίπεδο. Οι αιτήσεις θα μπορούν να κατευθύνονται σε διαφορετικά Κέντρα Δόμησης, ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε υπηρεσίας και τον αριθμό των φακέλων που έχει ήδη αναλάβει.

Για παράδειγμα, μια οικοδομική άδεια στις Κυκλάδες δεν θα είναι υποχρεωτικό να εξεταστεί από την τοπική υπηρεσία. Θα μπορεί να ανατεθεί σε Κέντρο Δόμησης της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης ή της Θεσσαλίας, εφόσον οι μηχανικοί του έχουν πρόσβαση στα απαραίτητα στοιχεία και στις ισχύουσες πολεοδομικές διατάξεις της συγκεκριμένης περιοχής.

Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για νησιά όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη, όπου η έντονη οικοδομική δραστηριότητα μπορεί να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερο όγκο αιτήσεων από αυτόν που είναι σε θέση να εξυπηρετήσει το τοπικό προσωπικό.

Με την ανακατανομή των υποθέσεων, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να περιορίσει τις μεγάλες διαφορές στους χρόνους έκδοσης αδειών και να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα τους διαθέσιμους μηχανικούς, ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο υπηρετούν.

Εξετάζεται και η ανάθεση υποθέσεων εκτός της περιοχής κάθε Κέντρου

Πέρα από την ελεύθερη κατανομή των φακέλων, στο πλαίσιο της προετοιμασίας εξετάζεται και μια πιο προχωρημένη εκδοχή της υπερτοπικής λειτουργίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, συζητείται το ενδεχόμενο κάθε Κέντρο Δόμησης να μην ελέγχει άδειες που αφορούν ακίνητα της δικής του περιοχής, αλλά να αναλαμβάνει υποθέσεις από άλλες γεωγραφικές ενότητες.

Η πρόταση έχει ως βασικό στόχο να περιορίσει τις σχέσεις άμεσης εξάρτησης ανάμεσα στις υπηρεσίες, στους ελεγκτές και στους ενδιαφερομένους που δραστηριοποιούνται στην ίδια περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο εκτιμάται ότι θα περιοριστούν οι δυνατότητες τοπικών παρεμβάσεων και θα ενισχυθεί η αντικειμενικότητα της αδειοδοτικής διαδικασίας.

Για να εφαρμοστεί, όμως, απαιτείται πλήρης και αξιόπιστη ψηφιακή αποτύπωση των πολεοδομικών δεδομένων κάθε ακινήτου. Κανένας μηχανικός δεν θα μπορεί να ελέγξει αποτελεσματικά έναν φάκελο από άλλη περιοχή, εάν δεν έχει άμεση πρόσβαση στους όρους δόμησης, στις χρήσεις γης και στους περιορισμούς που ισχύουν στο συγκεκριμένο σημείο.

Ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης

Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα αναμένεται να διαδραματίσει ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης του ΤΕΕ. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε μία κοινή ψηφιακή υποδομή όλες οι κρίσιμες πληροφορίες που απαιτούνται για την εξέταση μιας οικοδομικής άδειας.

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι χρήσεις γης, οι όροι δόμησης, οι προϋποθέσεις αρτιότητας, οι χωροταξικοί και περιβαλλοντικοί περιορισμοί, καθώς και τα υπόλοιπα δεδομένα που επηρεάζουν τη δυνατότητα αξιοποίησης ενός ακινήτου.

Βασικό σημείο αναφοράς θα είναι ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), μέσω του οποίου θα ταυτοποιείται κάθε ακίνητο και θα συνδέεται με τις αντίστοιχες πληροφορίες.

Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η αξιοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες θα μπορούν να βοηθούν τους μηχανικούς στον εντοπισμό των ισχυόντων πολεοδομικών κανόνων, στον προσδιορισμό των απαιτούμενων δικαιολογητικών και στην επεξεργασία των στοιχείων που περιλαμβάνονται στους φακέλους.

Η τεχνολογία αναμένεται να λειτουργεί υποστηρικτικά, περιορίζοντας τον χρόνο αναζήτησης πληροφοριών και διευκολύνοντας την ομοιόμορφη εφαρμογή των κανόνων. Η επιτυχία της, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο τα διαθέσιμα δεδομένα θα είναι πλήρη, ενημερωμένα και αξιόπιστα.

Τέλος στις διαφορετικές ερμηνείες της πολεοδομικής νομοθεσίας

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του σημερινού συστήματος είναι ότι οι ίδιες πολεοδομικές διατάξεις δεν ερμηνεύονται πάντοτε με τον ίδιο τρόπο από όλες τις υπηρεσίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένας μηχανικός να μπορεί να αντιμετωπίσει διαφορετικές απαιτήσεις για παρόμοια υπόθεση, ανάλογα με την περιοχή στην οποία βρίσκεται το ακίνητο.

Οι αποκλίσεις αυτές οδηγούν συχνά στην αναζήτηση πρόσθετων δικαιολογητικών, σε επαναλαμβανόμενες διορθώσεις φακέλων και σε καθυστερήσεις που δημιουργούν αβεβαιότητα τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους επαγγελματίες του κλάδου.

Η υπαγωγή των υπηρεσιών σε έναν ενιαίο οργανισμό αποσκοπεί ακριβώς στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος. Η κεντρική εποπτεία και η χρήση κοινών ψηφιακών εργαλείων θα πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι ίδιοι κανόνες θα εφαρμόζονται με ενιαίο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα.

Για να επιτευχθεί αυτό, στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται η συστηματική κωδικοποίηση της πολεοδομικής νομοθεσίας και η απλούστευση του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις που ζητούν εδώ και χρόνια οι μηχανικοί, καθώς οι ασάφειες και οι αλληλεπικαλύψεις των διατάξεων αποτελούν βασική αιτία διαφορετικών ερμηνειών, ιδίως σε σύνθετα ζητήματα όπως η εκτός σχεδίου δόμηση.

Πάνω από 1.000 μηχανικοί και χρηματοδοτικό κενό 30 εκατ. ευρώ

Η στελέχωση του ΕΟΚΕΔ είναι ίσως η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία που θα πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση. Για τη λειτουργία των υπηρεσιών έκδοσης οικοδομικών αδειών υπολογίζεται ότι χρειάζονται 817 μηχανικοί και 80 διοικητικοί υπάλληλοι. Όταν ενταχθούν και οι αρμοδιότητες ελέγχου αυθαιρέτων, οι συνολικές ανάγκες σε μηχανικούς θα ανέλθουν σε 1.056.

Για την κάλυψη των θέσεων προβλέπεται ένας συνδυασμός μετακινήσεων και νέων προσλήψεων. Η αρχική προσπάθεια θα βασιστεί σε εθελοντικές μετατάξεις ή μετακινήσεις υπαλλήλων από δήμους και άλλους δημόσιους φορείς, καθώς και στην αξιοποίηση συμβασιούχων. Παράλληλα, σχεδιάζονται 200 νέες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ.

Εάν οι παραπάνω διαδικασίες δεν επαρκέσουν, εξετάζεται ως εναλλακτική λύση η υποχρεωτική απόσπαση έως 390 εργαζομένων. Στην περίπτωση αυτή θα λαμβάνεται υπόψη η απόσταση ανάμεσα στην παλιά και τη νέα θέση εργασίας, με βασικό κριτήριο να μην υπερβαίνει τα 10 χιλιόμετρα. Ως ακόμη μία δυνατότητα εξετάζεται η σύναψη προγραμματικής σύμβασης με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.

Εξίσου απαιτητικό είναι το οικονομικό σκέλος. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας των υπηρεσιών που θα αναλάβουν την έκδοση οικοδομικών αδειών υπολογίζεται σε 32 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 29,7 εκατ. ευρώ αφορούν τη μισθοδοσία, ενώ για την αρχική ανάπτυξη και λειτουργία του μηχανισμού απαιτούνται επιπλέον εφάπαξ δαπάνες 8,3 εκατ. ευρώ.

Στον αντίποδα, τα ετήσια έσοδα που αναλογούν στον νέο οργανισμό από τα παράβολα εκτιμώνται μόλις σε 1,5-2 εκατ. ευρώ. Προκύπτει επομένως ένα χρηματοδοτικό κενό περίπου 30 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο, το οποίο θα πρέπει να καλυφθεί από άλλους πόρους.

Το τελικό μοντέλο χρηματοδότησης βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία σε συνεργασία με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Σημειώνεται ότι οι παραπάνω υπολογισμοί αφορούν το σκέλος της έκδοσης οικοδομικών αδειών και δεν περιλαμβάνουν το πρόσθετο κόστος που θα προκύψει από την ενσωμάτωση των ελέγχων κατασκευών.

Το Κτηματολόγιο καλείται να διαχειριστεί μια δεύτερη μεγάλη μεταρρύθμιση

Πέρα από τη δημιουργία του νέου οργανισμού, υπάρχει και ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά τον ίδιο τον φορέα στον οποίο μεταφέρονται οι αρμοδιότητες. Το Ελληνικό Κτηματολόγιο καλείται να αναλάβει ένα εντελώς διαφορετικό και ιδιαίτερα απαιτητικό αντικείμενο, την ώρα που εξακολουθεί να έχει μπροστά του σημαντικές εκκρεμότητες.

Η ολοκλήρωση της κτηματογράφησης έως το τέλος του 2026 και η ομαλή λειτουργία των υφιστάμενων κτηματολογικών υπηρεσιών αποτελούν ήδη μεγάλες προκλήσεις. Η προσθήκη των πολεοδομιών συνεπάγεται νέες ανάγκες σε προσωπικό, υποδομές, τεχνογνωσία και χρηματοδότηση.

Το βασικό ζητούμενο, επομένως, είναι η μεταρρύθμιση να μην επιβαρύνει περαιτέρω έναν οργανισμό που βρίσκεται ήδη σε κρίσιμη φάση ολοκλήρωσης του έργου του. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την αλλαγή της διοικητικής δομής, αλλά κυρίως από το εάν θα εξασφαλιστούν εγκαίρως οι άνθρωποι, τα ψηφιακά εργαλεία και οι οικονομικοί πόροι που απαιτούνται.

Η φιλοδοξία είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο και περισσότερο αξιόπιστο σύστημα, στο οποίο οι οικοδομικές άδειες θα εξετάζονται με κοινούς κανόνες, χωρίς να εξαρτώνται από τις δυνατότητες ή τις ιδιαιτερότητες της κάθε τοπικής πολεοδομίας. Το δύσκολο μέρος, όμως, αρχίζει από τη στιγμή που ο σχεδιασμός θα πρέπει να μετατραπεί σε καθημερινή διοικητική λειτουργία.