Ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος αυτών των επενδύσεων χρηματοδοτείται μέσω χρέους.

Και αυτό, σύμφωνα με τον Ντάλιο, είναι το σημείο που μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κύκλου.

Όσο αυξάνονται τα επιτόκια και οι αποδόσεις των ομολόγων, τόσο υψηλότερο γίνεται το κόστος χρηματοδότησης των επενδύσεων. Όταν το κόστος κεφαλαίου αυξάνεται αρκετά, οι υψηλές αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνολογίας γίνονται πολύ πιο δύσκολο να δικαιολογηθούν.

Ο ίδιος εκτιμά ότι η αγορά βρίσκεται λίγο πριν από αυτό το κρίσιμο σημείο.

Το παράδοξο: νέα υψηλά παρά το ακριβότερο χρήμα

Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η εικόνα στις αγορές μοιάζει να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Οι δείκτες S&P 500 και Nasdaq 100 έχουν βρεθεί σε ιστορικά υψηλά, καθώς οι επενδυτές εξακολουθούν να προεξοφλούν ισχυρή αύξηση των κερδών των τεχνολογικών εταιρειών και ιδιαίτερα όσων συνδέονται άμεσα με την τεχνητή νοημοσύνη.

Ταυτόχρονα, όμως, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σημαντικά σε διεθνές επίπεδο, ανεβάζοντας το κόστος χρήματος.

Έτσι δημιουργείται μια ολοένα μεγαλύτερη αντίθεση: από τη μία πλευρά οι επιχειρήσεις επενδύουν τεράστια ποσά για να χτίσουν την υποδομή της AI και από την άλλη οι χρηματοοικονομικές συνθήκες γίνονται λιγότερο ευνοϊκές.

Για τον Ντάλιο, το ζήτημα δεν είναι μόνο εάν η τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργήσει τελικά τεράστια κέρδη. Είναι και το πόσο κεφάλαιο χρειάζεται μέχρι να φτάσει σε αυτό το σημείο και με ποιο κόστος χρηματοδότησης.

Το μεγάλο στοίχημα των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων

Η έκρηξη των επενδύσεων στην AI έχει δημιουργήσει έναν επενδυτικό κύκλο χωρίς προηγούμενο.

Data centers, εξειδικευμένοι επεξεργαστές, ηλεκτρική ενέργεια, δίκτυα και υποδομές απαιτούν τεράστιες προκαταβολικές επενδύσεις, ενώ η απόδοση αυτών των κεφαλαίων θα πρέπει να έρθει σταδιακά τα επόμενα χρόνια.

Το μοντέλο λειτουργεί όσο οι αγορές πιστεύουν ότι η μελλοντική κερδοφορία θα είναι αρκετά υψηλή ώστε να δικαιολογήσει τις σημερινές επενδύσεις και αποτιμήσεις.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν αλλάξει αυτή η προσδοκία.

Μία άνοδος των επιτοκίων, μία επιβράδυνση των κερδών ή μία αμφιβολία για την απόδοση των επενδύσεων στην AI μπορεί να αυξήσει απότομα το κόστος κεφαλαίου και να συμπιέσει τους πολλαπλασιαστές αποτίμησης.

«Έχεις 1 δισ. δολάρια; Προσπάθησε να τα ξοδέψεις»

Ο Ντάλιο, ωστόσο, βλέπει έναν ακόμη μηχανισμό που μπορεί να επιταχύνει το σκάσιμο μιας φούσκας: την ανάγκη μετατροπής του πλούτου σε πραγματική ρευστότητα.

Όπως εξηγεί, μπορεί κάποιος να εμφανίζει περιουσία ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι διαθέτει ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε μετρητά.

Η περιουσία βρίσκεται σε μετοχές, ομόλογα, ακίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία.

Όταν, όμως, προκύψει ανάγκη για ρευστότητα —είτε λόγω φορολογικών υποχρεώσεων είτε λόγω κατανάλωσης είτε λόγω άλλων οικονομικών αναγκών— τα περιουσιακά στοιχεία πρέπει να πωληθούν.

Και εκεί, σύμφωνα με τον Ντάλιο, μπορεί να ξεκινήσει η αντίστροφη διαδικασία.

Από την άνοδο στην αναγκαστική πώληση

Το πρόβλημα με τις φούσκες είναι ότι όσο οι τιμές ανεβαίνουν, η αύξηση της περιουσίας δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι υπάρχει άφθονη ρευστότητα.

Όταν όμως πολλοί επενδυτές χρειαστούν ταυτόχρονα μετρητά, η κατάσταση μπορεί να αντιστραφεί.

Οι πωλήσεις πιέζουν τις τιμές, η αξία των χαρτοφυλακίων μειώνεται, αυξάνεται η ανάγκη για πρόσθετη ρευστότητα και μπορεί να ακολουθήσει ένας νέος γύρος πωλήσεων.

Αυτός είναι ο μηχανισμός που ο Ντάλιο φοβάται ότι μπορεί να μετατρέψει μια διόρθωση στην AI σε κάτι πολύ μεγαλύτερο.

Η AI δεν είναι το μόνο πρόβλημα

Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής δεν υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα δημιουργήσει πραγματική οικονομική αξία.

Η βασική του προειδοποίηση αφορά την τιμή που πληρώνουν σήμερα οι αγορές για αυτή τη μελλοντική αξία και τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτείται η μετάβαση.

Όταν οι επενδύσεις αυξάνονται εκθετικά, το χρέος διογκώνεται, τα επιτόκια παραμένουν υψηλά και οι αποτιμήσεις εξακολουθούν να ανεβαίνουν, η απόσταση ανάμεσα στην προσδοκία και την πραγματική οικονομική απόδοση γίνεται κρίσιμη.

Για τον Ντάλιο, λοιπόν, η AI μπορεί να είναι μια τεχνολογική επανάσταση, αλλά ταυτόχρονα να εξελίσσεται χρηματιστηριακά σε μια κλασική φούσκα.

Και το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσο θα μεγαλώσει η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά πόσο χρέος, πόσο ακριβό χρήμα και πόσο υψηλές αποτιμήσεις μπορεί να αντέξει η αγορά μέχρι να χρειαστεί να μετατρέψει τις προσδοκίες σε πραγματικά μετρητά.