Επιπλέον, δεν υπάρχει ενιαία αυτόματη ενημέρωση μέσω e-mail ή SMS για όλα τα διαθέσιμα μέτρα που ενδεχομένως αφορούν κάθε πολίτη.

«Ανακαινίζω – Νοικιάζω»: Επιδότηση έως 8.100 ευρώ

Ένα από τα βασικά ενεργά εργαλεία είναι το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», το οποίο απευθύνεται σε ιδιοκτήτες ή επικαρπωτές κενών κατοικιών που προτίθενται να τις ανακαινίσουν και στη συνέχεια να τις διαθέσουν σε μακροχρόνια μίσθωση.

Η επιδότηση καλύπτει το 60% των δαπανών για εργασίες και υλικά, με επιλέξιμο προϋπολογισμό έως 13.500 ευρώ και ανώτατη ενίσχυση 8.100 ευρώ.

Το ακίνητο θα πρέπει να έχει επιφάνεια έως 100 τ.μ. και να εμφανιζόταν ως κενό στο Ε2 των τριών προηγούμενων ετών. Ο δικαιούχος πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον το 50% της πλήρους κυριότητας ή της επικαρπίας.

Παράλληλα, ισχύουν εισοδηματικό όριο οικογενειακού φορολογητέου εισοδήματος έως 40.000 ευρώ και συνολική αξία ακίνητης περιουσίας έως 300.000 ευρώ.

Οι δαπάνες πρέπει να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, ενώ μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης απαιτείται η σύναψη ηλεκτρονικού μισθωτηρίου για μακροχρόνια μίσθωση.

«Ανακαίνιση κατοικίας»: Έως 36.000 ευρώ επιδότηση

Σημαντικά ευρύτερο είναι το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση κατοικίας», το οποίο απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και αφορά παλαιές κατοικίες, είτε αυτές χρησιμοποιούνται ήδη είτε παραμένουν κλειστές.

Βασική προϋπόθεση είναι η οικοδομική άδεια του ακινήτου να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, ενώ η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 120 τ.μ. και η ενεργειακή κατηγορία πρέπει να είναι Γ ή χαμηλότερη.

Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δυνατότητα ένταξης κατοικιών έως 150 τ.μ., εφόσον προορίζονται για ιδιοκατοίκηση.

Το ποσοστό επιχορήγησης κυμαίνεται από 70% έως 95%, ανάλογα με το εισόδημα και τα κοινωνικά ή γεωγραφικά κριτήρια. Η συνολική ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως τις 36.000 ευρώ, με ανώτατο όριο 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Οι παρεμβάσεις χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο κατηγορίες: εργασίες ανακαίνισης, οι οποίες πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 60%-80% του επιλέξιμου προϋπολογισμού, και ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις που καλύπτουν το υπόλοιπο 20%-40%.

Το πρόγραμμα, ωστόσο, συνοδεύεται από σημαντικές δεσμεύσεις. Η χρήση της κατοικίας πρέπει να διατηρηθεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ δεν επιτρέπεται η βραχυχρόνια μίσθωση. Σε περίπτωση εκμίσθωσης προβλέπεται σταθερό μίσθωμα για τα πρώτα τρία χρόνια.

Επίσης, η μεταβίβαση του ακινήτου δεν επιτρέπεται χωρίς την επιστροφή της επιχορήγησης.

Ποια προγράμματα δεν δέχονται πλέον νέες αιτήσεις

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα πρόγραμμα που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και σε ένα πρόγραμμα που παραμένει ανοικτό για νέες αιτήσεις.

Το «Σπίτι μου ΙΙ», για παράδειγμα, συνεχίζει να υλοποιείται ως προς τα ήδη εγκεκριμένα δάνεια, όμως η περίοδος υποβολής νέων αιτήσεων έχει ολοκληρωθεί.

Αντίστοιχα, το «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου», που προέβλεπε άτοκα δάνεια από 5.000 έως 25.000 ευρώ για ενεργειακές παρεμβάσεις, δεν δέχεται πλέον νέους ενδιαφερόμενους.

Σε φάση υλοποίησης βρίσκονται επίσης προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ 2025», το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για νέους», το «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα» και το «Φωτοβολταϊκά στη στέγη».

Το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα προγράμματα εμφανίζονται ως ενεργά ή σε εξέλιξη δεν σημαίνει ότι μπορούν να υποβληθούν νέες αιτήσεις από ενδιαφερόμενους που δεν είχαν ενταχθεί στις προηγούμενες φάσεις.

Τα μέτρα για ενοικιαστές

Δεν είναι όμως μόνο οι ιδιοκτήτες που μπορούν να επωφεληθούν από τα στεγαστικά μέτρα.

Το Επίδομα Στέγασης απευθύνεται σε νοικοκυριά που μισθώνουν την κύρια κατοικία τους και κυμαίνεται από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού και την πλήρωση των προβλεπόμενων κριτηρίων.

Παράλληλα, εφαρμόζεται σε μόνιμη βάση η επιστροφή ενός ενοικίου για κύρια ή και φοιτητική κατοικία, υπό συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Εδώ ιδιαίτερη σημασία έχει η ορθή καταχώριση των στοιχείων: το ηλεκτρονικό μισθωτήριο, το ποσό του ενοικίου που καταβλήθηκε και ο τραπεζικός λογαριασμός πρέπει να έχουν δηλωθεί σωστά.

Ειδικές ενισχύσεις για εργαζόμενους στην Περιφέρεια

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων που υπηρετούν εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.

Εκπαιδευτικοί, γιατροί, νοσηλευτές και άλλο υγειονομικό προσωπικό που υπηρετούν στην Περιφέρεια μπορούν, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να λαμβάνουν ετήσια οικονομική ενίσχυση που αντιστοιχεί σε δύο δωδέκατα του ετήσιου μισθώματος της κύριας κατοικίας τους.

Στα μόνιμα στεγαστικά μέτρα περιλαμβάνονται ακόμη το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, καθώς και το επίδομα στεγαστικής συνδρομής για ανασφάλιστους υπερήλικες άνω των 67 ετών που μισθώνουν κύρια κατοικία.

Το δύσκολο κομμάτι είναι να βρει κανείς το σωστό πρόγραμμα

Η πληθώρα των διαθέσιμων εργαλείων δημιουργεί ένα παράδοξο: οι παρεμβάσεις για τη στέγη έχουν αυξηθεί σημαντικά, όμως για τον πολίτη η εικόνα παραμένει κατακερματισμένη.

Άλλο πρόγραμμα αφορά την ανακαίνιση ενός κλειστού ακινήτου, άλλο την ενεργειακή αναβάθμιση, άλλο την αγορά πρώτης κατοικίας και άλλο την ενίσχυση του ενοικιαστή.

Παράλληλα, αρκετά προγράμματα που εμφανίζονται ως «ενεργά» αφορούν αποκλειστικά την ολοκλήρωση ήδη εγκεκριμένων αιτήσεων και δεν είναι ανοικτά σε νέους δικαιούχους.

Έτσι, πριν από οποιαδήποτε κίνηση, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να εξετάζει όχι μόνο εάν πληροί τα εισοδηματικά ή οικογενειακά κριτήρια, αλλά και εάν το συγκεκριμένο ακίνητο πληροί τις τεχνικές, ενεργειακές, πολεοδομικές και χρονικές προϋποθέσεις του προγράμματος.

Σε μια αγορά όπου η στεγαστική πολιτική αποκτά ολοένα μεγαλύτερο βάρος, η γνώση του σωστού προγράμματος μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με την ίδια την ύπαρξη της επιδότησης.