Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική διάσταση της εγχώριας παραγωγής. Όπως σημείωσε, η δυνατότητα μιας χώρας να παράγει περισσότερα διεθνώς εμπορεύσιμα αγαθά και να εξαρτάται λιγότερο από εισαγωγές αποτελεί πλέον κρίσιμο στοιχείο της εθνικής της ισχύος.

Στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και η αμυντική θωράκιση της Ελλάδας συνδέονται άμεσα με την πρόσβαση σε ενέργεια, κρίσιμες πρώτες ύλες και νέες τεχνολογίες. Ο κ. Τασούλας εκτίμησε ότι η χώρα έχει μπροστά της την ευκαιρία για ένα νέο βιομηχανικό άλμα, ανάλογο με εκείνο που σημειώθηκε στις μεταπολεμικές δεκαετίες, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η εγχώρια παραγωγή πρέπει να γίνει ξανά συστατικό του πατριωτισμού».

Παράλληλα, ανέδειξε ως βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της βιομηχανίας τη σταθερότητα του θεσμικού πλαισίου, την αύξηση των επενδύσεων και την καλύτερη διασύνδεση της παραγωγής με την εκπαίδευση και την έρευνα. Όπως υπογράμμισε, η βιομηχανική δραστηριότητα δεν προσφέρει μόνο οικονομική ανάπτυξη, αλλά δημιουργεί μακροχρόνια αξία, ποιοτικές θέσεις εργασίας και ισχυρότερους δεσμούς κοινωνικής συνοχής.

Στασινόπουλος: Η παραγωγική οικονομία πρέπει να γίνει εθνική προτεραιότητα

Την ανάγκη αλλαγής των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων της χώρας με σαφή προσανατολισμό στην παραγωγή έθεσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραγωγής και του Διοικητικού Συμβουλίου της Viohalco, Μιχάλης Στασινόπουλος.

Όπως ανέφερε, σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, τεχνολογικών αλλαγών και εντεινόμενου διεθνούς ανταγωνισμού, η παραγωγική ικανότητα δεν αποτελεί απλώς έναν οικονομικό δείκτη. Καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ανθεκτικότητα μιας χώρας, τη θέση της στη διεθνή οικονομία και, τελικά, τη γεωπολιτική της επιρροή.

Η επιστροφή της βιομηχανικής πολιτικής στην ατζέντα των δυτικών οικονομιών αντανακλά, σύμφωνα με τον ίδιο, την αναγνώριση των συνεπειών της προηγούμενης περιόδου αποβιομηχάνισης. Η μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων στην Ασία, με κυρίαρχο προορισμό την Κίνα, δημιούργησε εξαρτήσεις που σήμερα αναδεικνύονται ως σημαντική αδυναμία για την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ελλάδα δεν έμεινε ανεπηρέαστη από αυτή την πορεία, καθώς εξακολουθεί να εμφανίζει υστέρηση τόσο στην παραγωγικότητα όσο και στο μέγεθος της βιομηχανικής της βάσης σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ο κ. Στασινόπουλος υποστήριξε ότι οι χώρες με ισχυρή μεταποίηση διαθέτουν μεγαλύτερες δυνατότητες να αντιμετωπίζουν εξωτερικούς κραδασμούς, να διατηρούν υψηλότερα εισοδήματα και να ανταγωνίζονται αποτελεσματικότερα στις διεθνείς αγορές. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την ελληνική οικονομική κρίση, κατά την οποία οι εξωστρεφείς παραγωγικές επιχειρήσεις αποδείχθηκαν πιο ανθεκτικές και συνέβαλαν στη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η παραγωγικότητα. Η δημιουργία σύγχρονων βιομηχανικών μονάδων, με υψηλές επενδύσεις κεφαλαίου και προηγμένο εξοπλισμό, μπορεί να αυξήσει σημαντικά την προστιθέμενη αξία που παράγεται ανά εργαζόμενο. Για τον λόγο αυτό, η βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος για νέες, εξωστρεφείς βιομηχανικές δραστηριότητες αποτελεί, κατά τον ίδιο, βασική προϋπόθεση για την αύξηση των εισοδημάτων και τη δημιουργία καλύτερων επαγγελματικών ευκαιριών, ιδιαίτερα για τους νέους.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στην εμπειρία χωρών όπως η Πορτογαλία και η Βουλγαρία, οι οποίες έχουν ενισχύσει τη βιομηχανική τους παρουσία και έχουν βελτιώσει τη θέση τους στον διεθνή ανταγωνισμό.

Αναγνωρίζοντας την πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραγωγής αναφέρθηκε στη δημοσιονομική σταθερότητα, στην αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών. Επισήμανε, ωστόσο, ότι οι εξελίξεις αυτές δεν αρκούν από μόνες τους για να καλύψουν την απόσταση από τις πιο ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες.

«Για να πετύχουμε ουσιαστική σύγκλιση, πρέπει να προχωρήσουμε σε έναν γενναίο επαναπροσδιορισμό των εθνικών προτεραιοτήτων», ήταν το μήνυμά του, με την παραγωγική ανασυγκρότηση να αποτελεί κεντρικό στοιχείο μιας βιώσιμης αναπτυξιακής πορείας.

Παρά τις δυσκολίες, εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις δυνατότητες της ελληνικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι η χώρα διαθέτει τεχνογνωσία, ανθρώπινο δυναμικό και επιχειρήσεις που έχουν ήδη κατακτήσει ισχυρή θέση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Η αξιοποίηση αυτών των πλεονεκτημάτων, κατέληξε, προϋποθέτει στενότερη συνεργασία μεταξύ Πολιτείας και παραγωγικού τομέα.

Από τη μεταπολεμική ανάπτυξη στη σημερινή παραγωγική υστέρηση

Την ιστορική διαδρομή της ελληνικής βιομηχανίας παρουσίασε ο διευθυντής του ΜΙΕΤ και ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, Κώστας Κωστής, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές φάσεις της ανάπτυξής της.

Όπως εξήγησε, η σημαντικότερη περίοδος βιομηχανικής επέκτασης ξεκίνησε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Από το 1946-1947 διαμορφώθηκε ευρεία πολιτική συναίνεση γύρω από την ανάγκη ενίσχυσης της βιομηχανίας, η οποία θεωρούνταν βασικό μέσο για την αντιμετώπιση της φτώχειας και τον οικονομικό μετασχηματισμό της χώρας. Η χρηματοδότηση των παραγωγικών επιχειρήσεων βρέθηκε τότε ψηλά στις προτεραιότητες και δημιουργήθηκαν συνθήκες που ευνόησαν την ανάπτυξη της μεταποίησης.

Η εικόνα άρχισε να μεταβάλλεται από τη δεκαετία του 1970, όταν οι διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, οι εγχώριες πολιτικές επιλογές και οι δυσκολίες χρηματοδότησης επιβάρυναν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής παραγωγής.

Στη σημερινή κατάσταση και στις προοπτικές του κλάδου εστίασε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η παραγωγικότητα στη βιομηχανία είναι κατά 67% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ελληνικής οικονομίας, ενώ ο κλάδος εμφανίζει ισχυρή πολλαπλασιαστική επίδραση τόσο στην παραγωγή όσο και στην απασχόληση.

Παρά την αύξηση των βιομηχανικών εξαγωγών και την αντιστροφή της αρνητικής τάσης που χαρακτήριζε τις προηγούμενες δεκαετίες, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει μεγάλη. Το ζητούμενο, όπως ανέφερε, είναι η μετάβαση σε δραστηριότητες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Για να επιτευχθεί αυτό απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη αξιοποίηση της έρευνας και της τεχνολογίας, προσέλκυση και διατήρηση εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και ουσιαστικότερη συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.

Οι ελληνικές επιχειρήσεις που διεκδικούν διεθνή θέση

Η εικόνα της σύγχρονης ελληνικής μεταποίησης συμπληρώθηκε από τις εμπειρίες επιχειρήσεων που έχουν αναπτύξει δραστηριότητα πέρα από τα εγχώρια σύνορα, επενδύοντας στην τεχνολογία, την καινοτομία και την εξωστρέφεια.

Στο σχετικό πάνελ συμμετείχαν ο Ευάγγελος Γκιζελής, CEO του Gizelis Group, ο Αλέξανδρος Κατραούζος, διευθύνων σύμβουλος της Neotex και πρόεδρος του Συνδέσμου Χημικών Βιομηχανιών, η Ευγενία Κοίλιαρη, CEO της Sabo, η Τάνια Τζίκα, πρόεδρος της Elvial, και ο Αριστείδης Γεωργαντάς, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Sclavos.

Οι επιχειρηματικές διαδρομές που παρουσιάστηκαν ανέδειξαν ότι η ελληνική βιομηχανία δεν περιορίζεται στους μεγάλους και καθιερωμένους ομίλους. Υπάρχουν και μικρότερες ή μεσαίου μεγέθους παραγωγικές επιχειρήσεις που έχουν καταφέρει να αναπτύξουν τεχνογνωσία, να δημιουργήσουν ανταγωνιστικά προϊόντα και να διεκδικήσουν μερίδιο σε διεθνείς αγορές.

Το κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι η Ελλάδα διαθέτει παραγωγικές δυνατότητες οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν ισχυρότερη βάση για την οικονομική της ανάπτυξη. Η πρόκληση πλέον είναι η δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου που θα μετατρέψει αυτές τις δυνατότητες σε νέες επενδύσεις, υψηλότερη παραγωγικότητα και μεγαλύτερη συμμετοχή της βιομηχανίας στο συνολικό οικονομικό προϊόν.