|
Με
σαφές μήνυμα ότι οι έρευνες για την ηλεκτρική
διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου θα συνεχιστούν
κανονικά, ανεξάρτητα από τις τουρκικές
αντιδράσεις, απάντησαν διπλωματικές πηγές της
Αθήνας στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου
Εξωτερικών, με την οποία η Άγκυρα υποστήριξε ότι
ακύρωσε τις ελληνικές και κυπριακές
NAVTEX
για τις εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου
VB
Abeille
Marengo.
«Οι
εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου
VB
Abeille
Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε
ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε
περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας»,
ανέφεραν χαρακτηριστικά οι ελληνικές
διπλωματικές πηγές, προσθέτοντας ότι «το Διεθνές
Δίκαιο της Θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί
διαφορετικών ερμηνειών».
Η
τοποθέτηση της Αθήνας έρχεται μετά την τουρκική
ανακοίνωση της Παρασκευής 6 Νοεμβρίου, με την
οποία η Άγκυρα όχι μόνο αμφισβήτησε τις
αναγγελίες των δύο χωρών, αλλά αξίωσε ουσιαστικά
την υποβολή αιτήματος αδειοδότησης προς τις
τουρκικές αρχές για το τμήμα των ερευνών που
θεωρεί ότι εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα.
Η
τουρκική πλευρά επικαλείται τα εξωτερικά όρια
της υφαλοκρηπίδας που έχει γνωστοποιήσει
μονομερώς στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020, ενώ
οι διεκδικήσεις που προβάλλει στην Ανατολική
Μεσόγειο φθάνουν, σύμφωνα με τις ελληνικές
θέσεις, να επικαλύπτουν και θαλάσσιες περιοχές
που περιλαμβάνονται στην ελληνική ΑΟΖ βάσει της
συμφωνίας οριοθέτησης με την Αίγυπτο.
Με
την ανακοίνωσή της, η Άγκυρα επιχείρησε επίσης
να εμφανίσει ως μη εξουσιοδοτημένες τις
ελληνικές και κυπριακές NAVTEX,
υποστηρίζοντας ότι τις ακύρωσε. Παράλληλα,
διατύπωσε την απαίτηση να συντονίζονται με τις
τουρκικές αρχές οι δραστηριότητες που
πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές τις
οποίες η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στη
δικαιοδοσία της.
Η
τουρκική ανακοίνωση και η ελληνική απάντηση
αποτυπώνουν τη νέα αντιπαράθεση γύρω από τις
έρευνες για το καλώδιο, με την Αθήνα και τη
Λευκωσία να επιμένουν στην αρμοδιότητά τους να
εκδίδουν τις σχετικές αναγγελίες στις περιοχές
ευθύνης τους και την Άγκυρα να επαναφέρει τις
μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις της.
Τι
υποστηρίζει η Τουρκία
Στην ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου
Εξωτερικών αναφέρεται ότι πλοίο υπό γαλλική
σημαία επιχείρησε να πραγματοποιήσει θαλάσσιες
επιστημονικές έρευνες χωρίς άδεια, με σκοπό την
εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου, εντός της
υφαλοκρηπίδας που η Τουρκία θεωρεί ότι της
ανήκει. Ως βάση των ισχυρισμών της επικαλείται
τα εξωτερικά όρια που γνωστοποίησε στα Ηνωμένα
Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.
Το
τουρκικό ΥΠΕΞ χαρακτηρίζει τις αναγγελίες της
Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας «μη
εξουσιοδοτημένες» και υποστηρίζει ότι ακυρώθηκαν
από την Τουρκία. Προσθέτει, μάλιστα, ότι
για το τμήμα των δραστηριοτήτων του γαλλικού
πλοίου που θεωρεί ότι βρίσκεται εντός της δικής
της υφαλοκρηπίδας δεν έχει υποβληθεί αίτημα
άδειας προς τις τουρκικές αρχές, επικαλούμενο
τους εθιμικούς κανόνες του διεθνούς δικαίου της
θάλασσας.
Καταλήγει δε
επαναλαμβάνοντας ότι θα υπερασπιστεί τα
κυριαρχικά δικαιώματα που θεωρεί ότι απορρέουν
από το διεθνές δίκαιο, δηλώνοντας παράλληλα ότι
επιδιώκει στην περιοχή μια προσέγγιση που
βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον
συντονισμό.
Η ανταλλαγή NAVTEX και η
πορεία των ερευνών
Η αντιπαράθεση είχε
ξεκινήσει νωρίτερα την Παρασκευή, με την έκδοση
διαδοχικών NAVTEX από τις ελληνικές, τις
κυπριακές και τις τουρκικές αρχές. Η ελληνική
αναγγελία καλύπτει τη διαδρομή πόντισης του
καλωδίου έως και την κυπριακή ΑΟΖ, ενώ η
αντίστοιχη κυπριακή NAVTEX εντάσσεται στον
συντονισμό των δύο χωρών για την πραγματοποίηση
των εργασιών.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες
πληροφορίες, οι έρευνες στο τμήμα βόρεια της
Κρήτης, το οποίο περιλαμβάνει και διεθνή ύδατα,
έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ακόμη και μετά το
επεισόδιο της Κάσου. Το μεγαλύτερο μέρος των
εργασιών που απομένει αφορά πλέον την περιοχή
ανατολικά της Κάσου, έως τα όρια της κυπριακής
ΑΟΖ.
Στο πλαίσιο του στενού
συντονισμού Αθήνας και Λευκωσίας, είχε προηγηθεί
τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών
Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Κύπριο ομόλογό του
Κωνσταντίνο Κόμπο.
Λίγο αργότερα, η Τουρκία
εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας
την ελληνική αναγγελία και υποστηρίζοντας ότι
τμήμα της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός
της υφαλοκρηπίδας που έχει δηλώσει μονομερώς. Με
την κίνηση αυτή επανέφερε στο προσκήνιο την
επιστολή προς τον ΟΗΕ της 18ης Μαρτίου 2020
(A/74/757), ζητώντας παράλληλα να τεθούν οι
συγκεκριμένες δραστηριότητες υπό τον συντονισμό
των τουρκικών αρχών.
Η μονομερής γνωστοποίηση
συντεταγμένων στον ΟΗΕ, πάντως, δεν συνιστά από
μόνη της οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας ούτε
συνεπάγεται αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων
από την Ελλάδα ή την Κυπριακή Δημοκρατία.
Αντίστοιχα, ο ισχυρισμός της Άγκυρας ότι ακύρωσε
τις NAVTEX αποτελεί τη δική της θέση και δεν
σημαίνει αυτομάτως ότι οι αναγγελίες που
εξέδωσαν οι ελληνικές και κυπριακές αρχές παύουν
να ισχύουν.
Το
κρίσιμο πλέον στοιχείο είναι εάν οι έρευνες του
Abeille Marengo θα εξελιχθούν
σύμφωνα με τον προγραμματισμό της εταιρείας,
όπως διαμηνύει η Αθήνα, παρά τις τουρκικές
αντιδράσεις και την επιμονή της Άγκυρας να
διεκδικεί ρόλο αδειοδότησης στις συγκεκριμένες
θαλάσσιες περιοχές.
|
