Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πλέον η ελληνική αγορά δεν χρειάζεται να «πείσει» έναν διαχειριστή να την επιλέξει. Για τα passive funds, η έκθεση στις ελληνικές μετοχές προκύπτει από τη σύνθεση του δείκτη που παρακολουθούν.

BlackRock: Οι τέσσερις τράπεζες στις νέες θέσεις

Η πιο συγκεκριμένη εικόνα προκύπτει από το iShares STOXX Europe 600 UCITS ETF (DE) της BlackRock.

Στα στοιχεία της 18ης Σεπτεμβρίου εμφανίζονται ως νέες συμμετοχές:

Πρόκειται για μια από τις πρώτες άμεσες ενδείξεις ότι η αλλαγή της σύνθεσης των ευρωπαϊκών δεικτών μεταφράζεται ήδη σε πραγματικές θέσεις χαρτοφυλακίων.

Το στοιχείο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή ο STOXX Europe 600 αποτελεί έναν από τους βασικούς ευρωπαϊκούς δείκτες που παρακολουθούν μεγάλα passive προϊόντα.

Στον δείκτη εντάχθηκαν συνολικά εννέα ελληνικές εισηγμένες:

Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Πειραιώς, Alpha Bank, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Jumbo, Motor Oil, ΔΕΗ και Metlen.

Η υποχρέωση των funds που αναπαράγουν τον δείκτη να προσαρμόσουν τα χαρτοφυλάκιά τους εξηγεί και μέρος του εξαιρετικά υψηλού τζίρου που καταγράφηκε στη δημοπρασία της 18ης Σεπτεμβρίου.

Amundi: Ένα ETF άνω των 20 δισ. ευρώ

Σημαντικό είναι και το μέγεθος των κεφαλαίων που παρακολουθούν τον ίδιο δείκτη.

Το Amundi Core STOXX Europe 600 UCITS ETF διαθέτει ενεργητικό άνω των 20 δισ. ευρώ, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά προϊόντα που ακολουθούν τον STOXX Europe 600.

Στην ίδια κατηγορία βρίσκεται το Xtrackers STOXX Europe 600 UCITS ETF της DWS, με ενεργητικό περίπου 5 δισ. ευρώ, ενώ το BNP Paribas Easy STOXX Europe 600 UCITS ETF διαθέτει ενεργητικό άνω του 1 δισ. ευρώ.

Έκθεση στον δείκτη παρέχουν επίσης προϊόντα της Invesco και άλλων διεθνών διαχειριστών.

Ωστόσο, το μέγεθος αυτών των ETFs δεν σημαίνει ότι αντίστοιχα ποσά κατευθύνονται στην Ελλάδα. Το πραγματικό ύψος των ελληνικών εισροών εξαρτάται από τη στάθμιση των ελληνικών μετοχών στους δείκτες και από το αν το κάθε προϊόν χρησιμοποιεί φυσική ή συνθετική αναπαραγωγή.

Στα physical ETFs, η παρακολούθηση του δείκτη πραγματοποιείται μέσω πραγματικής κατοχής τίτλων. Στα synthetic προϊόντα, η έκθεση μπορεί να επιτευχθεί μέσω παραγώγων και επομένως δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη απευθείας αγορά ελληνικών μετοχών.

Vanguard: Η Ελλάδα περνά στο developed-market σύμπαν

Η δεύτερη μεγάλη δεξαμενή κεφαλαίων αφορά τους δείκτες της FTSE Russell, όπου ιδιαίτερη παρουσία έχει η Vanguard.

Το Vanguard FTSE Developed Europe UCITS ETF, το οποίο χρησιμοποιεί passive στρατηγική και φυσική αναπαραγωγή του δείκτη, είχε ενεργητικό περίπου 7,87 δισ. ευρώ.

Το Vanguard FTSE Developed Europe ex UK UCITS ETF είχε ενεργητικό περίπου 4,88 δισ. ευρώ, ενώ το αμερικανικό Vanguard FTSE Europe ETF (VGK) είχε στα τέλη Αυγούστου συνολικό ενεργητικό περίπου 39,1 δισ. δολάρια, εκ των οποίων περίπου 31 δισ. δολάρια στο ίδιο το ETF.

Η Ελλάδα περιλαμβάνεται πλέον στο επενδυτικό σύμπαν των αντίστοιχων developed-market benchmarks.

Και εδώ, όμως, απαιτείται προσοχή: το συνολικό ενεργητικό ενός ETF δεν αποτελεί εκτίμηση των χρημάτων που θα κατευθυνθούν στις ελληνικές μετοχές. Αποτυπώνει κυρίως το μέγεθος της διεθνούς επενδυτικής βάσης που πλέον έχει την Ελλάδα μέσα στο benchmark.

Δεν είναι μόνο οι τράπεζες και οι 9 του STOXX 600

Το μεγαλύτερο ίσως στοιχείο της μετάταξης είναι ότι η αλλαγή δεν περιορίζεται στις εννέα μετοχές του STOXX Europe 600.

Στον FTSE All-World, δέκα ελληνικές μετοχές εντάχθηκαν στην κατηγορία Mid Cap:

Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Πειραιώς, Allwyn, Cenergy, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΟΤΕ, ΔΕΗ και Viohalco.

Στην κατηγορία Small Cap πέρασαν άλλες 22 εισηγμένες:

Aegean, Aktor, ΔΑΑ, ΕΥΔΑΠ, Autohellas, AVAX, Bally's Intralot, Bank of Cyprus, CrediaBank, Ελλάκτωρ, ElvalHalcor, Euronext Athens, HELLENiQ Energy, ΑΔΜΗΕ Holding, Jumbo, Lamda Development, Motor Oil, Optima Bank, ΟΛΠ, Quest, Sarantis και Titan.

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το εύρος στην κατηγορία των micro caps, όπου περίπου 30 ελληνικές εισηγμένες εντάχθηκαν στον FTSE Developed Europe Micro Cap Index.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι Alter Ego Media, Alumil, Austriacard, Τράπεζα της Ελλάδος, BriQ, Dimand, Fourlis, Ideal, Intracom, ΚΡΙ-ΚΡΙ, Lavipharm, Noval, Premia, Profile, Qualco, Real Consulting, ΟΛΘ, Πλαστικά Θράκης και Trade Estates.

Το μικρότερο ETF, αλλά με ιδιαίτερη σημασία

Ενδεικτική της διεύρυνσης του επενδυτικού σύμπαντος είναι και η παρουσία του Vanguard FTSE Developed Europe Small-Cap UCITS ETF.

Το συγκεκριμένο προϊόν ξεκίνησε τον Μάιο του 2026, χρησιμοποιεί φυσική αναπαραγωγή και παρακολουθεί τον FTSE Developed Europe Small Cap Index. Πριν από το rebalancing το ενεργητικό του ανερχόταν περίπου στα 67,6 εκατ. ευρώ.

Το ποσό είναι υπερβολικά μικρό σε σχέση με τα μεγαθήρια των ευρωπαϊκών ETFs, όμως η σημασία του είναι διαφορετική: δείχνει ότι ακόμη και μικρότερες ελληνικές εισηγμένες εισέρχονται πλέον σε δείκτες που παρακολουθούνται από διεθνή passive προϊόντα.

Η μεγάλη αλλαγή είναι το επενδυτικό σύμπαν

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα από τα πρώτα στοιχεία μετά το rebalancing.

Η μετάταξη της Ελλάδας δεν σημαίνει ότι όλα τα funds που παρακολουθούν developed-market δείκτες θα αγοράσουν μαζικά ελληνικές μετοχές. Σημαίνει όμως ότι οι ελληνικές μετοχές βρίσκονται πλέον μέσα σε ένα πολύ μεγαλύτερο διεθνές επενδυτικό σύμπαν.

Για τα passive funds η διαδικασία είναι μηχανική: εφόσον η Ελλάδα και συγκεκριμένες ελληνικές μετοχές εντάσσονται στον δείκτη που παρακολουθούν, το χαρτοφυλάκιο πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες σταθμίσεις.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και τα institutional index mandates, για τα οποία δεν υπάρχει αντίστοιχη άμεση δημοσιοποίηση των συναλλαγών. Συνεπώς, η εικόνα που αποτυπώνεται σήμερα από τα ETFs δεν περιλαμβάνει το σύνολο των κεφαλαίων που επηρεάζονται από την αλλαγή.

Από τις εκτιμήσεις στις πραγματικές θέσεις

Η αγορά είχε προεξοφλήσει εδώ και μήνες ότι η μετάταξη της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές θα δημιουργούσε νέες ροές κεφαλαίων.

Το ενδιαφέρον πλέον περνά στο επόμενο στάδιο: πόσα από αυτά τα κεφάλαια θα μετατραπούν σε πραγματικές και διατηρήσιμες θέσεις ελληνικών μετοχών.

Η εμφάνιση των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στα holdings του iShares STOXX Europe 600 αποτελεί την πρώτη καθαρή ένδειξη. Η παρουσία ελληνικών εισηγμένων στους δείκτες της FTSE και η συμμετοχή τους σε προϊόντα Vanguard, Amundi, DWS/Xtrackers, Invesco και BNP Paribas διευρύνουν ακόμη περισσότερο τη βάση των δυνητικών επενδυτών.

Το rebalancing της 18ης Σεπτεμβρίου, επομένως, δεν ήταν απλώς μία ημέρα με εξαιρετικά υψηλό τζίρο στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Ήταν η πρώτη ημέρα κατά την οποία η αλλαγή κατηγορίας της ελληνικής αγοράς άρχισε να αποτυπώνεται έμπρακτα στα χαρτοφυλάκια διεθνών index funds.

Και αυτή είναι μόνο η αρχή της διαδικασίας.