Το 30% ως «ιδανική» κατανομή

Η Bank of America χρησιμοποιεί ως σημείο αναφοράς ένα μοντέλο στο οποίο ο χρυσός αντιπροσωπεύει περίπου 30% των συνολικών αποθεματικών μιας κεντρικής τράπεζας.

Σύμφωνα με την ανάλυση της BofA, σε αυτό το επίπεδο μεγιστοποιείται η αποτελεσματικότητα μιας μέσης κεντρικής τράπεζας ως προς τη σχέση κινδύνου και απόδοσης του χαρτοφυλακίου της.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι κεντρικές τράπεζες θα χρειάζονταν συνολικά περίπου 2.300 τόνους επιπλέον χρυσού για να προσεγγίσουν το συγκεκριμένο όριο, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε δύο χρόνια αγορών με τους πρόσφατους ρυθμούς.

Η εικόνα γίνεται πολύ πιο εντυπωσιακή εάν αφαιρεθούν οι κεντρικές τράπεζες που ήδη έχουν πάνω από 30% των αποθεματικών τους σε χρυσό.

Για τις υπόλοιπες, η BofA υπολογίζει το δυνητικό έλλειμμα σε περίπου 20.333 τόνους.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μετά το ισχυρό κύμα αγορών των τελευταίων ετών, η διαδικασία ανακατανομής των συναλλαγματικών αποθεμάτων προς τον χρυσό βρίσκεται πιθανότατα μόνο στα πρώτα στάδια.

Η Κίνα έχει το μεγαλύτερο περιθώριο

Η Κίνα εμφανίζεται ως η χώρα με το μεγαλύτερο δυνητικό περιθώριο αγορών μεταξύ των μεγάλων κεντρικών τραπεζών που βρίσκονται κάτω από το όριο του 30%.

Η BofA εκτιμά ότι η Κίνα θα μπορούσε να χρειαστεί περίπου 5.628 τόνους επιπλέον χρυσού για να φθάσει στο συγκεκριμένο επίπεδο.

Ακολουθούν η Ιαπωνία με 1.866 τόνους και η Ελβετία με 1.192 τόνους, ενώ Ταϊβάν, Νότια Κορέα, Σαουδική Αραβία και Σιγκαπούρη θα μπορούσαν να χρειαστούν περισσότερους από 700 τόνους η καθεμία.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν πρόβλεψη ότι οι συγκεκριμένες χώρες θα αγοράσουν πράγματι αυτές τις ποσότητες. Δείχνουν, όμως, το θεωρητικό περιθώριο αύξησης των τοποθετήσεων εφόσον συνεχιστεί η διαδικασία διαφοροποίησης των αποθεματικών.

Οι αγορές των κεντρικών τραπεζών άλλαξαν την αγορά χρυσού

Η στροφή των κεντρικών τραπεζών προς τον χρυσό έχει αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της αγοράς από το 2022 και μετά.

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και την πρωτοφανή χρήση οικονομικών κυρώσεων και δεσμεύσεων συναλλαγματικών αποθεμάτων, πολλές κεντρικές τράπεζες άρχισαν να αντιμετωπίζουν τον χρυσό ως ένα μέσο μείωσης του γεωπολιτικού και συναλλαγματικού κινδύνου.

Οι αγορές ξεπέρασαν τους 1.000 τόνους ετησίως, ενώ το 2024 καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ καθαρών αγορών περίπου 1.092 τόνων. Το 2026 οι αγορές συνεχίζονται, αν και με πιο αργό ρυθμό. Τον Ιούλιο οι κεντρικές τράπεζες αγόρασαν καθαρά 23 τόνους, με την Κίνα να προσθέτει 20 τόνους και την Πολωνία 8 τόνους.

Το World Gold Council εκτιμά ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν συγκεντρώσει περίπου 38.600 τόνους χρυσού και ότι το μέταλλο αντιπροσωπεύει πλέον περίπου 29% των παγκόσμιων κατανεμημένων συναλλαγματικών αποθεματικών.

Η Κίνα συνεχίζει να αυξάνει τα αποθέματά της

Η συμπεριφορά της Κίνας είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αγορά.

Η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας πραγματοποίησε τον Ιούλιο την 21η συνεχόμενη μηνιαία αγορά χρυσού, προσθέτοντας 20 τόνους στα αποθέματά της.

Η τάση αυτή δείχνει ότι το Πεκίνο συνεχίζει να διαφοροποιεί τα αποθεματικά του, ακόμη και μετά την τεράστια άνοδο της τιμής του χρυσού.

Και αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο για τη μακροπρόθεσμη αγορά: οι κεντρικές τράπεζες δεν λειτουργούν όπως οι βραχυπρόθεσμοι επενδυτές. Δεν αγοράζουν χρυσό επειδή περιμένουν μια άνοδο τις επόμενες εβδομάδες. Τον εντάσσουν στη στρατηγική των αποθεματικών τους για πολλά χρόνια.

Η μεγάλη αλλαγή στα συναλλαγματικά αποθέματα

Η στροφή προς τον χρυσό εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαδικασία διαφοροποίησης των διεθνών αποθεματικών.

Στην έρευνα του World Gold Council για το 2026, το 89% των κεντρικών τραπεζών εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα χρυσού θα αυξηθούν τους επόμενους 12 μήνες, ενώ το 45% αναμένει αύξηση των δικών του αποθεμάτων. Παράλληλα, το 74% των ερωτηθέντων αναμένει ότι το ποσοστό του δολαρίου στα παγκόσμια αποθεματικά θα μειωθεί μέτρια ή σημαντικά τα επόμενα πέντε χρόνια.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το δολάριο θα χάσει τον ρόλο του ως κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα.

Σημαίνει όμως ότι οι κεντρικές τράπεζες θέλουν μεγαλύτερη διαφοροποίηση και λιγότερη εξάρτηση από ένα μόνο νόμισμα ή μια συγκεκριμένη αγορά κρατικών ομολόγων.

Και σε αυτή τη διαδικασία ο χρυσός βρίσκεται σε προνομιακή θέση.

Το μεγάλο bullish σενάριο για τον χρυσό

Εάν η εκτίμηση της Bank of America αποδειχθεί έστω και εν μέρει σωστή, η αγορά του χρυσού διαθέτει ένα τεράστιο δυνητικό «μαξιλάρι» ζήτησης.

Ακόμη και αν οι κεντρικές τράπεζες δεν φθάσουν ποτέ στο θεωρητικό επίπεδο των 30%, η σταδιακή αύξηση των τοποθετήσεών τους μπορεί να δημιουργεί σταθερή ζήτηση για πολλά χρόνια.

Και αυτό διαφοροποιεί τη σημερινή αγορά από αρκετούς προηγούμενους ανοδικούς κύκλους.

Ο χρυσός δεν στηρίζεται πλέον μόνο στην επενδυτική ζήτηση, στον πληθωρισμό ή στις προσδοκίες για τα επιτόκια. Διαθέτει έναν ακόμη ισχυρό και δομικό καταλύτη: τη σταδιακή αλλαγή της σύνθεσης των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεματικών.

Με απλά λόγια, οι κεντρικές τράπεζες έχουν ήδη αγοράσει τεράστιες ποσότητες χρυσού, αλλά σύμφωνα με την BofA μπορούν να αγοράσουν ακόμη πολύ περισσότερο.

Οι 20.000 τόνοι δεν είναι πρόβλεψη τιμής. Είναι, όμως, μια ένδειξη του μεγέθους της δυνητικής ζήτησης που θα μπορούσε να στηρίξει τον χρυσό για πολλά ακόμη χρόνια.

Και όσο συνεχίζεται η γεωπολιτική αβεβαιότητα, η διαφοροποίηση από το δολάριο και τα κρατικά ομόλογα και η αναζήτηση ασφαλών αποθεματικών, ο χρυσός παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους στρατηγικούς κερδισμένους της νέας εποχής.