Η προειδοποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι πέντε μεγαλύτεροι αμερικανικοί hyperscalers – Amazon, Alphabet, Microsoft, Meta Platforms και Oracle – ετοιμάζονται να πραγματοποιήσουν συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους 800 δισ. δολαρίων φέτος, ενώ το 2027 το ποσό αναμένεται να φθάσει ή και να ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια. Μεγάλο μέρος της αύξησης των επενδύσεων από το 2023 και μετά συνδέεται με την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, όπως κέντρα δεδομένων, διακομιστές και εξοπλισμό δικτύωσης.

Ωστόσο, το ύψος των εσόδων που απαιτείται για να δικαιολογηθούν αυτές οι δαπάνες είναι εξαιρετικά υψηλό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Capital Economics, τα ετήσια έσοδα από υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης προς εξωτερικούς πελάτες θα πρέπει να φθάσουν τα 1,7 έως 1,9 τρισ. δολάρια έως το 2030, από περίπου 150 έως 200 δισ. δολάρια σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αυξηθούν κατά περίπου 9 έως 12 φορές μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια.

Η Capital Economics εντοπίζει τρεις βασικές πηγές από τις οποίες θα μπορούσε να προέλθει αυτή η αύξηση των εσόδων: τα οφέλη παραγωγικότητας, μέσω των οποίων οι πάροχοι AI θα μπορούσαν να αποσπάσουν μέρος της πρόσθετης οικονομικής αξίας που δημιουργείται, την υποκατάσταση υφιστάμενων εταιρειών λογισμικού και επιχειρηματικών υπηρεσιών, καθώς και την εξοικονόμηση δαπανών μέσω της μείωσης του κόστους εργασίας.

Ωστόσο, για να επιτευχθούν οι απαιτούμενες αποδόσεις, θα χρειαστούν πολύ μεγαλύτερες βελτιώσεις στην παραγωγικότητα και σημαντικότερη μεταφορά εισοδήματος από την εργασία προς το κεφάλαιο σε σχέση με όσα προβλέπει σήμερα ο οίκος.

Πέρα από το ζήτημα της ζήτησης και των εσόδων, υπάρχουν και σημαντικοί φυσικοί περιορισμοί που ενδέχεται να επιβραδύνουν την επέκταση των υποδομών. Οι ελλείψεις προηγμένων ημιαγωγών και ηλεκτρικής ενέργειας, σε συνδυασμό με τις αυξανόμενες αντιδράσεις απέναντι στην κατασκευή νέων data centers λόγω της κατανάλωσης γης, ενέργειας και νερού, θα μπορούσαν να προκαλέσουν καθυστερήσεις στα επενδυτικά σχέδια.

Η Capital Economics επισημαίνει επίσης ότι η πολιτική πίεση ενδέχεται να ενταθεί μετά τις εκλογικές επιτυχίες των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, οδηγώντας σε αυστηρότερους πολεοδομικούς και αδειοδοτικούς περιορισμούς, ιδιαίτερα σε επίπεδο πολιτειών.

Μια επιβράδυνση των επενδύσεων θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη, κυρίως στις ΗΠΑ και στις μεγάλες ασιατικές οικονομίες που εξάγουν τεχνολογικό εξοπλισμό. Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν προσθέσει πρόσφατα περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο ρυθμό αύξησης του αμερικανικού ΑΕΠ. Η συμβολή αυτή θα μπορούσε σε μεγάλο βαθμό να εξαφανιστεί το επόμενο έτος, καθώς θα επιβραδύνεται ο ρυθμός αύξησης των δαπανών. Μια πραγματική μείωση των επενδύσεων στην AI κατά 10% το 2028 θα μπορούσε να αφαιρέσει επιπλέον 0,1 ποσοστιαία μονάδα από την ανάπτυξη των ΗΠΑ.

Μεγαλύτερη έκθεση αντιμετωπίζουν η Ταϊβάν και η Νότια Κορέα, λόγω της εξάρτησής τους από τη μεταποίηση και τις εξαγωγές προϊόντων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Η Capital Economics εκτιμά ότι η εξασθένηση της ώθησης από τη ζήτηση για προϊόντα AI θα μπορούσε να περιορίσει τον ετήσιο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ κατά περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες στην Ταϊβάν και μία ποσοστιαία μονάδα στη Νότια Κορέα το επόμενο έτος, σε σχέση με τους πρόσφατους ρυθμούς ανάπτυξης. Οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερες το 2028, φθάνοντας τις 5,5 ποσοστιαίες μονάδες στην Ταϊβάν και τις 1,5 μονάδες στη Νότια Κορέα.

Η έκθεση προειδοποιεί επίσης ότι οι απογοητευτικές αποδόσεις των επενδύσεων θα μπορούσαν να προκαλέσουν ευρύτερες επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς οι hyperscalers στρέφονται όλο και περισσότερο σε εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης. Αρχικά, οι επενδύσεις στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης χρηματοδοτούνταν κυρίως από τις ίδιες τις ταμειακές ροές των εταιρειών. Ωστόσο, πλέον αποκτούν μεγαλύτερη σημασία οι εκδόσεις ομολόγων, οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου, οι μισθώσεις και η ιδιωτική πιστωτική χρηματοδότηση.

Επομένως, μια επιδείνωση των εσόδων θα μπορούσε να εκθέσει τους δανειστές και άλλους επενδυτές σε σημαντικές ζημιές, ενδεχομένως οδηγώντας σε αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες.

Η Capital Economics εκτιμά ότι οι κίνδυνοι θα παραμείνουν σχετικά περιορισμένοι εάν η επενδυτική έκρηξη αρχίσει να υποχωρεί σύντομα. Τα υφιστάμενα ομόλογα των hyperscalers ανέρχονται σε περίπου 500 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 6% της συνολικής αγοράς εταιρικών ομολόγων μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων στις ΗΠΑ, ύψους 8,3 τρισ. δολαρίων. Ωστόσο, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών επενδύσεων, με αυξανόμενη εξάρτηση από τον δανεισμό, θα μπορούσε να δημιουργήσει πολύ μεγαλύτερες χρηματοοικονομικές ευπάθειες.

Παρά τους κινδύνους, ο οίκος δεν προβλέπει απότομη κατάρρευση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη ούτε μια σοβαρή οικονομική ύφεση. Οι υφιστάμενες υποδομές, οι ανάγκες αντικατάστασης εξοπλισμού και η συνέχιση των επενδύσεων θα εξακολουθήσουν να στηρίζουν την ευρύτερη υιοθέτηση της AI, ακόμη και εάν οι δαπάνες για τις φυσικές υποδομές μετριαστούν. Παράλληλα, το λογισμικό και οι εφαρμογές που συνδέονται με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να αποδειχθούν πιο ανθεκτικά από τις επενδύσεις σε GPU, διακομιστές και εξοπλισμό δικτύωσης.

Η βασική εκτίμηση της Capital Economics είναι ότι η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγηθεί τελικά σε έναν πιο βιώσιμο ρυθμό ανάπτυξης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εξαντλείται η οικονομική δυναμική της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με τον οίκο, είναι ότι μια παρατεταμένη περίοδος υπερβολικών επενδύσεων θα μπορούσε να αποκαλύψει σημαντικές οικονομικές και χρηματοοικονομικές ανισορροπίες, εάν οι αυξήσεις στην παραγωγικότητα και τα έσοδα που απαιτούνται για να δικαιολογηθεί το σημερινό ύψος των δαπανών δεν υλοποιηθούν.