Η Citi αποδίδει το αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, στη δυσαρέσκεια των πολιτών για το αυξημένο κόστος διαβίωσης, αλλά και στις ανησυχίες που αναπτύσσονται γύρω από την επέκταση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.

Οι τιμές καταναλωτή στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 30% από την περίοδο πριν από την πανδημία, με τον μέσο ετήσιο ρυθμό ανόδου να διαμορφώνεται περίπου στο 4%. Το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης συνδέεται με το πληθωριστικό κύμα της πανδημίας, ενώ πρόσθετες πιέσεις στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών έχουν ασκήσει οι δασμοί και η σύγκρουση με το Ιράν.

Παράλληλα, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν αυξηθεί σε όλες τις πολιτικές ομάδες, αν και οι προσδοκίες των Ρεπουμπλικανών παραμένουν χαμηλότερες από τα επίπεδα που καταγράφονταν όταν ανέλαβε την προεδρία ο Donald Trump.

Οι αντιδράσεις για την τεχνητή νοημοσύνη ενισχύουν τον κίνδυνο τοπικών περιορισμών

Σύμφωνα με δημοσκόπηση της Wall Street Journal, την οποία επικαλείται η Citi, λιγότερο από το 30% των Αμερικανών υποστηρίζει ότι η ανάπτυξη και η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν σήμερα με τον κατάλληλο ρυθμό.

Οι αντιδράσεις επικεντρώνονται κυρίως στην κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων, στην επιβάρυνση των ηλεκτρικών δικτύων, στην αύξηση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας και στις πιθανές απώλειες θέσεων εργασίας λόγω της αυτοματοποίησης.

Ενδεικτικό των πιέσεων είναι ότι από την κυκλοφορία του ChatGPT στα τέλη του 2022, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά στις πέντε αμερικανικές πολιτείες με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση κέντρων δεδομένων έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 20%, έναντι διάμεσης αύξησης 12% σε εθνικό επίπεδο. Οι Δημοκρατικοί επικράτησαν στις εκλογές για την ανάδειξη κυβερνήτη σε τρεις από αυτές τις πολιτείες: το Τέξας, το Οχάιο και τη Τζόρτζια.

Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει τους επενδυτές να επανεξετάσουν κατά πόσο η αυξανόμενη κοινωνική και πολιτική αντίδραση μπορεί να οδηγήσει σε αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο και σε επιβράδυνση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι σχετικές ανησυχίες προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα μεταβλητότητας στις αμερικανικές μετοχές, ιδιαίτερα σε εκείνες που συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη της συγκεκριμένης τεχνολογίας.

Η Citi, πάντως, εκτιμά ότι τα περιθώρια για ουσιαστική ανατροπή της ομοσπονδιακής οικονομικής πολιτικής είναι περιορισμένα. Οι Δημοκρατικοί δεν διαθέτουν ούτε τις απαιτούμενες πλειοψηφίες για να παρακάμψουν ένα προεδρικό βέτο ούτε τις 60 ψήφους στη Γερουσία που απαιτούνται για να ξεπεραστεί η διαδικαστική παρεμπόδιση νομοθετικών πρωτοβουλιών (filibuster). Παράλληλα, ο πρόεδρος διατηρεί ευρεία διακριτική ευχέρεια σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.

Αντίθετα, μεγαλύτερα περιθώρια παρέμβασης υπάρχουν σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο. Η Citi εντοπίζει τρεις βασικές δυνατότητες περιορισμού της ανάπτυξης των κέντρων δεδομένων:

Κατάργηση φορολογικών κινήτρων που παρέχονται στις επιχειρήσεις για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων.

Μετακύλιση μεγαλύτερου μέρους του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στους ίδιους τους διαχειριστές των κέντρων δεδομένων, μέσω ρυθμίσεων προστασίας των υπόλοιπων καταναλωτών.

Θέσπιση αυστηρότερων κανόνων χωροθέτησης, ώστε οι νέες εγκαταστάσεις να κατευθύνονται περισσότερο σε παλαιές βιομηχανικές εκτάσεις και λιγότερο σε αδόμητες περιοχές ή κοντά σε κατοικημένες ζώνες.

Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη παραμένουν στο επίκεντρο των αγορών

Για τη Citi, η βιωσιμότητα της επενδυτικής έκρηξης στην τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τις αγορές. Οι επιχειρήσεις επενδύουν στην τεχνολογία προκειμένου να αυξήσουν την παραγωγικότητα και την κερδοφορία τους, γεγονός που καθιστά την αξιοποίησή της κρίσιμο παράγοντα ανταγωνιστικότητας. Ταυτόχρονα, η μεγάλη αύξηση των σχετικών δαπανών αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης της αμερικανικής οικονομίας.

Η αυξανόμενη κοινωνική αντίδραση και οι ενδεχόμενες νέες ρυθμίσεις θα μπορούσαν, ωστόσο, να προκαλέσουν καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων για κέντρα δεδομένων και να επιβραδύνουν τον συνολικό ρυθμό των επενδύσεων.

Υπάρχει, όμως, και μια διαφορετική διάσταση. Η διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ενέργειας, η δυναμικότητα των δικτύων, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και άλλοι περιορισμοί ήδη δυσκολεύουν την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων. Επομένως, μια βραδύτερη ανάπτυξη των υποδομών θα μπορούσε να δώσει τον απαραίτητο χρόνο για την εξομάλυνση ορισμένων από αυτά τα προβλήματα.

Η βασική εκτίμηση της Citi είναι ότι οι νέοι κανονισμοί ενδέχεται να αλλάξουν τη γεωγραφική κατανομή, το κόστος και τον ρυθμό κατασκευής των υποδομών, χωρίς απαραίτητα να ανακόψουν τη συνολική επενδυτική τάση στην τεχνητή νοημοσύνη.

Στο εξής, οι επενδυτές θα παρακολουθούν στενά τόσο τις κεφαλαιουχικές δαπάνες των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας για την τεχνητή νοημοσύνη όσο και τις αποφάσεις των πολιτειακών αρχών. Το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί ιδιαίτερα σε τυχόν νέους κανόνες που θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος ή να καθυστερήσουν την υλοποίηση των σχεδιαζόμενων έργων.

Το συμπέρασμα της Citi είναι ότι το εκλογικό αποτέλεσμα αλλάζει το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα αναπτυχθούν οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ' ανάγκη ότι θα αλλάξει και η γενικότερη κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής των ΗΠΑ.