Αναμονή έως 120 λεπτά

Στη Φρανκφούρτη, ο μέγιστος χρόνος αναμονής έφτασε τον Ιούλιο τα 120 λεπτά, έναντι 60 λεπτών τον ίδιο μήνα του 2025.

Στο αεροδρόμιο του Μονάχου, η μεγαλύτερη αναμονή αυξήθηκε από τα 31 στα 60 λεπτά, ενώ στο Άμστερνταμ η επιβάρυνση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, με τον μέγιστο χρόνο αναμονής να αυξάνεται από τα 80 στα 120 λεπτά.

Τα στοιχεία της Qsensor καταγράφουν στιγμιότυπα από διαφορετικές ώρες της ημέρας, βασιζόμενα τόσο σε αναφορές επιβατών όσο και σε δημόσια διαθέσιμα δεδομένα. Και στα τρία μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια καταγράφονται αισθητά μεγαλύτερες ουρές κατά τις ώρες αιχμής.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς πρόκειται για τρεις από τους σημαντικότερους αεροπορικούς κόμβους της Ευρώπης, μέσω των οποίων διέρχονται εκατομμύρια επιβάτες κάθε χρόνο.

Στο επίκεντρο το νέο EES

Οι καθυστερήσεις συνδέονται με την εφαρμογή του Entry/Exit System (EES) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Απρίλιο.

Το σύστημα αφορά ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά την πρώτη είσοδό τους στον χώρο Σένγκεν, οι ταξιδιώτες καλούνται να καταχωρίσουν ηλεκτρονικά τα προσωπικά τους στοιχεία, φωτογραφία και δακτυλικά αποτυπώματα.

Ο στόχος του EES είναι η ενίσχυση της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σύστημα καταγράφει ηλεκτρονικά τις εισόδους και εξόδους, διευκολύνει τον εντοπισμό όσων υπερβαίνουν τη νόμιμη διάρκεια παραμονής και ενισχύει τις δυνατότητες εντοπισμού ατόμων που καταζητούνται για εγκληματικές πράξεις.

Ωστόσο, η εφαρμογή του έχει αναδείξει σημαντικές πρακτικές δυσκολίες. Τεχνικά προβλήματα, ελλείψεις εξοπλισμού και κυρίως η ανάγκη να ολοκληρώνεται μέρος της διαδικασίας επιτόπου έχουν αυξήσει τον χρόνο που απαιτείται για τον έλεγχο των ταξιδιωτών.

Οι αεροπορικές προειδοποιούν για συμφόρηση

Οι αεροπορικές εταιρείες είχαν προειδοποιήσει ήδη πριν από την κορύφωση της θερινής περιόδου ότι το νέο σύστημα θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στα αεροδρόμια.

Η Ryanair, μάλιστα, έχει ασκήσει έντονη κριτική στον σχεδιασμό του EES. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Μάικλ Ο’Λίρι, έχει χαρακτηρίσει το σύστημα «κακοσχεδιασμένο», υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία θα έπρεπε σε μεγαλύτερο βαθμό να πραγματοποιείται ηλεκτρονικά πριν από την άφιξη του ταξιδιώτη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εταιρεία έχει εντοπίσει σημαντικές ουρές σε περίπου 15 αεροδρόμια.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα εμφανές στους επιβάτες που υποβάλλονται σε χειροκίνητο έλεγχο, καθώς οι αυτοματοποιημένες λωρίδες εξυπηρετούν κυρίως πολίτες της ΕΕ, οι οποίοι δεν χρειάζεται να ακολουθήσουν την ίδια διαδικασία καταχώρισης.

Αυξάνεται το άγχος των ταξιδιωτών

Η αύξηση των χρόνων αναμονής δημιουργεί παράλληλα μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τους ταξιδιώτες, ιδιαίτερα για όσους προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Βόρεια Αμερική.

Ο Όλιβερ Μάξφιλντ, ιδρυτής της Qsensor, σημειώνει ότι η αύξηση των χρόνων αναμονής έχει ενισχύσει το άγχος των ταξιδιωτών σχετικά με το πόσο χρόνο θα χρειαστούν για να περάσουν τους συνοριακούς ελέγχους.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ταλαιπωρία. Σε μεγάλα αεροπορικά hubs, μια αναμονή 60, 90 ή 120 λεπτών μπορεί να οδηγήσει σε χαμένες ανταποκρίσεις, αλλαγές δρομολογίων και σημαντικές λειτουργικές επιβαρύνσεις για τις αεροπορικές εταιρείες.

Προσωρινές εξαιρέσεις για να περιοριστούν οι ουρές

Μπροστά στην πίεση της θερινής περιόδου, ορισμένα αεροδρόμια έχουν προχωρήσει προσωρινά σε περιορισμό συγκεκριμένων διαδικασιών του EES.

Σε περιόδους αιχμής έχουν, για παράδειγμα, περιοριστεί ή ανασταλεί προσωρινά ορισμένες διαδικασίες συλλογής βιομετρικών στοιχείων, προκειμένου να επιταχυνθεί η ροή των επιβατών.

Η ευελιξία αυτή, όμως, δεν είναι δεδομένο ότι θα συνεχιστεί μετά το καλοκαίρι. Οκτώ κράτη-μέλη της ΕΕ, μαζί με την Ελβετία, έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρατείνει τις σχετικές εξαιρέσεις.

Η Κομισιόν βρίσκεται σε επαφή με τα κράτη-μέλη που αντιμετωπίζουν προβλήματα, εξετάζοντας εάν και σε ποιο βαθμό μπορούν να διατηρηθούν οι προσωρινές παρεκκλίσεις.

Η Κομισιόν υπερασπίζεται το σύστημα

Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η διαδικασία εγγραφής στο EES διαρκεί κατά μέσο όρο περίπου 70 δευτερόλεπτα και ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η επίδρασή της στους ταξιδιώτες εκτός ΕΕ είναι περιορισμένη.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το σύστημα έχει ήδη καταγράψει περίπου 160 εκατομμύρια εισόδους και εξόδους, υποστηρίζοντας ότι τα οφέλη του για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων είναι σημαντικά.

Η αντιπαράθεση, επομένως, δεν αφορά τόσο τον στόχο του συστήματος όσο τον τρόπο εφαρμογής του και το κατά πόσο οι υφιστάμενες υποδομές μπορούν να ανταποκριθούν στον τεράστιο όγκο ταξιδιωτών κατά τις περιόδους αιχμής.

Οι αεροπορικές ζητούν πρακτικές λύσεις

Ο διευθύνων σύμβουλος της British Airways, Σον Ντόιλ, έχει αναγνωρίσει ότι το EES έχει δημιουργήσει «σημεία έντασης» σε ορισμένα αεροδρόμια, χωρίς όμως να έχει προκαλέσει μέχρι σήμερα σοβαρή συνολική διαταραχή στη λειτουργία της εταιρείας.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της easyJet, Κέντον Τζάρβις, έχει καλέσει τα αεροδρόμια να αξιοποιήσουν όλες τις διαθέσιμες ευελιξίες ώστε να περιοριστούν οι ουρές και να μην εγκλωβίζονται οι επιβάτες για ώρες στους συνοριακούς ελέγχους.

Το βασικό στοίχημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πλέον σαφές: να συνδυάσει την αυξημένη ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων με μια διαδικασία που δεν θα μετατρέπεται σε νέο μεγάλο σημείο συμφόρησης για τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια.

Και το πρόβλημα θα γίνει ακόμη πιο κρίσιμο εάν οι σημερινές καθυστερήσεις αποδειχθούν μόνιμο χαρακτηριστικό του EES και όχι απλώς μια μεταβατική δυσκολία της πρώτης περιόδου εφαρμογής.