Η άνοδος των τιμών ενέργειας μεταφράζεται σε υψηλότερο πληθωρισμό, ιδιαίτερα σε καύσιμα, τρόφιμα και λιπάσματα, ενώ παράλληλα πιέζει τα δημόσια οικονομικά μέσω αυξημένων επιδοτήσεων, υψηλότερου κόστους δανεισμού και μεγαλύτερων αμυντικών δαπανών. Η Fitch προειδοποιεί ότι ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος σε πολλές χώρες καθιστά δυσκολότερη την αντιμετώπιση νέων εξωτερικών σοκ, ειδικά σε οικονομίες με ήδη αυξημένα επίπεδα χρέους.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο οίκος εκτιμά ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα θα διευρυνθεί στο 3% του ΑΕΠ το 2026 από 2,7% το 2025, ενώ το δημόσιο χρέος θα αυξηθεί οριακά στο 54,4% του ΑΕΠ. Οι παράγοντες πίεσης περιλαμβάνουν χαμηλότερη ανάπτυξη, υψηλότερα επιτόκια και αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης.

Ευρώπη: επιβράδυνση αλλά όχι κρίση τύπου 2022

Για την Ευρώπη, η Fitch εκτιμά ότι οι επιπτώσεις του πολέμου θα είναι αισθητές μέσω χαμηλότερης ανάπτυξης και υψηλότερου πληθωρισμού, αλλά δεν θα φτάσουν την ένταση της ενεργειακής κρίσης του 2022–2023. Βασικός λόγος είναι ότι η σύγκρουση θεωρείται –στο βασικό σενάριο– περιορισμένης διάρκειας και ότι η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης έχει μειωθεί σε σχέση με το παρελθόν.

Η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη το 2026 τοποθετείται στο 0,9%, με στήριξη από τη δημοσιονομική πολιτική της Γερμανίας και τις ροές του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο βρίσκεται στο τελικό του στάδιο. Ωστόσο, ο δημοσιονομικός χώρος για νέα μέτρα στήριξης είναι περιορισμένος, ιδιαίτερα σε χώρες όπως το Βέλγιο, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Ανομοιογενής εικόνα και αυξημένοι κίνδυνοι

Η Fitch επισημαίνει ότι η εικόνα στην Ευρώπη θα είναι έντονα ανομοιογενής: ορισμένες οικονομίες, κυρίως στην πρώην περιφέρεια της Ευρωζώνης, εμφανίζουν ανθεκτικότητα στα δημόσια οικονομικά, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν πιο έντονες πιέσεις.

Η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων από τις αρχές του έτους επιβαρύνει περαιτέρω τη βιωσιμότητα του χρέους, ενώ οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και οι κοινωνικές εντάσεις αυξάνουν τη μεταβλητότητα στο μακροοικονομικό περιβάλλον.

Παρότι η κρίση στο Ιράν δεν αναμένεται να προκαλέσει άμεσες μαζικές υποβαθμίσεις, η Fitch προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο αρνητικές αξιολογήσεις, ειδικά για χώρες με περιορισμένο δημοσιονομικό περιθώριο και υψηλή έκθεση σε ενεργειακές πιέσεις.