Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσο η εμπορική αξιοποίηση της AI θα μπορέσει να δικαιολογήσει αυτή την επενδυτική έκρηξη.

Έσοδα 3,6 τρισ. δολαρίων έναντι απαιτήσεων 8,5 τρισ.

Η ανάλυση της Gartner αναδεικνύει ένα ιδιαίτερα μεγάλο χάσμα ανάμεσα στα έσοδα που μπορούν να παραχθούν από τις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και στις αποδόσεις που απαιτούνται για να θεωρηθούν βιώσιμες οι επενδύσεις στις σχετικές υποδομές.

Ειδικότερα, οι ιδιοκτήτες κέντρων δεδομένων που εξυπηρετούν εφαρμογές AI θα χρειαστεί να εξασφαλίσουν σωρευτικά έσοδα 8,5 τρισ. δολαρίων έως το 2030, ώστε να καλύψουν τις ανακοινωμένες επενδύσεις, το κόστος χρηματοδότησης και μια απόδοση 12% επί των κεφαλαίων που έχουν τοποθετήσει.

Οι πραγματικές δυνατότητες της αγοράς, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Gartner, απέχουν σημαντικά από αυτόν τον στόχο. Τα έσοδα από επιχειρηματικές και καταναλωτικές εφαρμογές AI που μπορούν να συνδεθούν με τη δραστηριότητα των συγκεκριμένων κέντρων δεδομένων υπολογίζεται ότι θα φτάσουν συνολικά μόλις τα 3,6 τρισ. δολάρια στην ίδια χρονική περίοδο.

Η διαφορά είναι ενδεικτική της πρόκλησης που αντιμετωπίζει ο κλάδος: η δημιουργία υπολογιστικής ισχύος προηγείται κατά πολύ της δυνατότητας μετατροπής της σε αντίστοιχες εμπορικές αποδόσεις.

Δεν καταλήγουν όλα τα έσοδα AI στους ιδιοκτήτες των υποδομών

Ένα επιπλέον πρόβλημα προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο είναι οργανωμένη η αγορά. Πολλές επιχειρήσεις που αναπτύσσουν και εμπορεύονται εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης δεν διαθέτουν δικά τους μεγάλα κέντρα δεδομένων, αλλά χρησιμοποιούν υποδομές τρίτων ή λειτουργούν με επιχειρηματικά μοντέλα που απαιτούν περιορισμένες ιδιόκτητες επενδύσεις.

Ως αποτέλεσμα, η αύξηση των εσόδων από τις εφαρμογές AI δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη ενίσχυση των εσόδων για τις εταιρείες που έχουν αναλάβει το μεγαλύτερο κόστος κατασκευής των υποδομών.

Η Gartner εκτιμά ότι λιγότερο από το 50% των συνολικών εσόδων που θα δημιουργήσει η αγορά AI θα κατευθυνθεί στους παρόχους που διαθέτουν σημαντικές υπολογιστικές εγκαταστάσεις. Η συγκεκριμένη παράμετρος δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την απόσβεση των επενδύσεων, ειδικά για εταιρείες που έχουν βασίσει την ανάπτυξή τους σε υψηλό δανεισμό και συνεχή επέκταση της δυναμικότητάς τους.

Παράλληλα, οι υποδομές AI αντιμετωπίζουν έναν πρόσθετο κίνδυνο: την ταχύτατη τεχνολογική απαξίωση. Οι νέες γενιές επεξεργαστών και ημιαγωγών μπορούν να καταστήσουν λιγότερο ανταγωνιστικό τον υπάρχοντα εξοπλισμό μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας τη διάρκεια της οικονομικής ζωής των επενδύσεων.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η αδυναμία επίτευξης των αναμενόμενων αποδόσεων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές λογιστικές απομειώσεις. Η Gartner προειδοποιεί ότι, εάν συνεχιστεί η σημερινή πορεία των επενδύσεων, η αξία των περιουσιακών στοιχείων που ενδέχεται να εκτεθούν σε κίνδυνο απαξίωσης μπορεί να ξεπεράσει τα 4 τρισ. δολάρια έως το 2032.

Με βάση το συγκεκριμένο σενάριο, η απόδοση 12% επί του επενδεδυμένου κεφαλαίου δεν αναμένεται να επιτευχθεί πριν από το τέλος του 2032.

Στο επίκεντρο οι εξειδικευμένοι πάροχοι neocloud

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν στους λεγόμενους παρόχους neocloud. Πρόκειται για εξειδικευμένες εταιρείες που διαθέτουν υπηρεσίες cloud με υποδομές σχεδιασμένες κυρίως για τις αυξημένες υπολογιστικές ανάγκες των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.

Σε αντίθεση με τους μεγάλους ομίλους cloud, οι οποίοι έχουν πολλαπλές δραστηριότητες και διαφορετικές πηγές εσόδων, οι neoclouds εξαρτώνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ AI. Αυτό τους καθιστά περισσότερο ευάλωτους σε μια ενδεχόμενη επιβράδυνση της αγοράς ή σε μια περίοδο κατά την οποία οι πελάτες τους θα περιορίσουν τις δαπάνες τους.

Οι προοπτικές ανάπτυξης του συγκεκριμένου τμήματος της αγοράς παραμένουν πάντως ισχυρές. Οι παγκόσμιες δαπάνες για υπηρεσίες Infrastructure as a Service (IaaS) με υποδομές βελτιστοποιημένες για AI προβλέπεται να αυξηθούν από 66 δισ. δολάρια το 2027 σε 174 δισ. δολάρια το 2030.

Ωστόσο, η αύξηση αυτή ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να εξασφαλίσει την απόσβεση των σημερινών επενδύσεων πριν από την έλευση και την αντικατάσταση της τρέχουσας γενιάς ημιαγωγών AI.

Η Gartner εκτιμά ότι περισσότερο από το 80% των παρόχων neocloud θα έχει χάσει την επιχειρηματική του αυτονομία έως το τέλος του 2030. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην αυξανόμενη πίεση του κόστους, στις υψηλές κεφαλαιακές απαιτήσεις και στην περιορισμένη διαφοροποίηση των επιχειρηματικών μοντέλων τους.

Η προειδοποίηση δεν αφορά απαραίτητα την υποχώρηση της ίδιας της Τεχνητής Νοημοσύνης ή τη μείωση της ζήτησης για τις υπηρεσίες της. Αναδεικνύει, όμως, τον κίνδυνο η ταχύτητα με την οποία κατασκευάζονται οι νέες υποδομές να ξεπεράσει τη δυνατότητα της αγοράς να τις αξιοποιήσει με ικανοποιητική οικονομική απόδοση. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντική αναδιάρθρωση του κλάδου, με εξαγορές, συγχωνεύσεις και αποχωρήσεις εταιρειών που δεν θα μπορέσουν να αντέξουν το υψηλό κόστος.