Η πρωτοβουλία αυτή ακολουθεί την πρόσφατη παρέμβαση του ENTSO-E, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι ο GSI αποτελεί το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κύπρου με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι καμία εναλλακτική πρόταση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την έγκριση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στην επιστολή τους, οι δύο υπουργοί τονίζουν ότι η εμπλοκή της European Investment Bank είναι καθοριστική, καθώς μπορεί να προσφέρει ανεξάρτητη αξιολόγηση για τον αντίκτυπο του έργου στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και στη λειτουργία των συστημάτων. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι το έργο έχει ήδη ενταχθεί στα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα των δύο χωρών και συνδέεται με τους ευρωπαϊκούς στόχους ενεργειακής μετάβασης.

Στην πράξη, μέσω της διαδικασίας αξιολόγησης, η ΕΤΕπ καλείται να επανεξετάσει τις οικονομικές και τεχνικές παραμέτρους του έργου και, εφόσον προχωρήσει η εμπλοκή της, να δώσει ένα ισχυρό σήμα αξιοπιστίας προς την αγορά. Μια τέτοια «ευρωπαϊκή σφραγίδα» θα μπορούσε να προσελκύσει νέους επενδυτές και να ενισχύσει τη χρηματοδοτική βάση του GSI, επαναφέροντάς τον ουσιαστικά σε τροχιά υλοποίησης.

Η επιστολή αυτή αποτελεί την πρώτη θετική εξέλιξη εδώ και μήνες για το έργο, το οποίο είχε προκαλέσει ένταση στις σχέσεις Ελλάδας–Κύπρου το προηγούμενο διάστημα, κυρίως λόγω των επιφυλάξεων της κυπριακής πλευράς για τη βιωσιμότητά του. Παράλληλα, παραμένει καθοριστικός παράγοντας η στάση της Turkey, η οποία αμφισβητεί έργα στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τη δική της συναίνεση.

Σε εκκρεμότητα εξακολουθούν να βρίσκονται σημαντικά ζητήματα, όπως η καταβολή των συμφωνημένων πληρωμών από τη Λευκωσία προς τον ADMIE, καθώς και κρίσιμες ρυθμιστικές εγκρίσεις για την ανάκτηση δαπανών και τη σύμβαση παραχώρησης προς την εταιρεία υλοποίησης του έργου.

Λόγω αυτών των καθυστερήσεων, δεν έχει ακόμη δοθεί η τελική εντολή έναρξης εργασιών προς τη Nexans, που έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου. Σύμφωνα με τον ανάδοχο, η καθυστέρηση μεταθέτει το χρονοδιάγραμμα κατά περίπου έναν χρόνο από τη στιγμή έκδοσης της σχετικής εντολής, καθιστώντας αναγκαίο τον συνολικό επαναπρογραμματισμό του έργου.

Συνολικά, η εμπλοκή της European Investment Bank ενδέχεται να αποτελέσει σημείο καμπής, υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεπεραστούν τόσο οι γεωπολιτικές όσο και οι χρηματοδοτικές εκκρεμότητες που εξακολουθούν να βαραίνουν το έργο.