Μάλιστα, τοποθετεί χρονικά το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κρίσης περίπου σε τρία χρόνια, συν ή πλην δύο χρόνια.

Η δημοσιονομική αριθμητική που προβληματίζει

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Dalio, τα έσοδα της αμερικανικής κυβέρνησης αναμένεται να ανέλθουν φέτος περίπου στα 5,5 τρισ. δολάρια, ενώ οι δαπάνες θα φτάσουν τα 7,5 τρισ. δολάρια.

Το αποτέλεσμα είναι ένα δημοσιονομικό έλλειμμα περίπου 2 τρισ. δολαρίων.

Την ίδια στιγμή, οι δαπάνες για τόκους πλησιάζουν το 1 τρισ. δολάρια, ενώ περίπου 10 τρισ. δολάρια χρέους θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν.

Για τον Dalio, ο συνδυασμός αυτών των μεγεθών αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή. Όσο αυξάνονται το συνολικό χρέος και οι τόκοι που πρέπει να καταβάλλονται, τόσο περισσότερα αμερικανικά ομόλογα θα πρέπει να απορροφά η αγορά.

Εάν η ζήτηση από τους επενδυτές δεν επαρκεί, το αμερικανικό Δημόσιο θα πρέπει είτε να προσφέρει υψηλότερες αποδόσεις για να προσελκύσει κεφάλαια είτε να στηριχθεί περισσότερο στη Federal Reserve μέσω αγορών κρατικού χρέους.

Η δεύτερη επιλογή, σύμφωνα με τον Dalio, εγκυμονεί μεγαλύτερους κινδύνους για την αξία του δολαρίου και τον πληθωρισμό, καθώς η δημιουργία χρήματος για τη χρηματοδότηση του χρέους μπορεί να οδηγήσει σε υποτίμηση του νομίσματος και απώλεια αγοραστικής δύναμης.

Το έλλειμμα πρέπει να μειωθεί στο 3% του ΑΕΠ

Η λύση, κατά τον ιδρυτή της Bridgewater, είναι η σημαντική δημοσιονομική προσαρμογή.

Ο Dalio θεωρεί ότι το αμερικανικό έλλειμμα θα πρέπει να μειωθεί περίπου στο 3% του ΑΕΠ, από περίπου 6% σήμερα.

Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται ένας συνδυασμός περιορισμού των κρατικών δαπανών, αύξησης των φορολογικών εσόδων και χαμηλότερων επιτοκίων.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά αποκλειστικά τις ΗΠΑ. Ο Dalio βλέπει αντίστοιχες δημοσιονομικές πιέσεις σε μεγάλες οικονομίες όπως η Βρετανία, η Κίνα και η Ιαπωνία, όπου τα υψηλά επίπεδα χρέους συνδυάζονται με αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης.

Η συγκυρία στις αγορές ομολόγων ενισχύει τις ανησυχίες του. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων αμερικανικών τίτλων έχουν κινηθεί σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ενώ η Ιαπωνία, ένας από τους μεγαλύτερους ξένους κατόχους αμερικανικού χρέους, έχει προχωρήσει σε πωλήσεις αμερικανικών τίτλων για τη στήριξη του γεν.

Παράλληλα, οι προσπάθειες του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να περιορίσει τις πιέσεις μέσω αυξημένων επαναγορών μακροπρόθεσμου χρέους έχουν μέχρι στιγμής προσφέρει περισσότερο προσωρινή παρά μόνιμη ανακούφιση.

Γιατί προτιμά τον χρυσό

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Dalio προτιμά assets που δεν αποτελούν υποχρέωση μιας κυβέρνησης ή ενός εκδότη κρατικού νομίσματος.

Ο χρυσός βρίσκεται στην κορυφή των επιλογών του. Η πρόταση για συμμετοχή της τάξης του 10%-15% στο χαρτοφυλάκιο αντανακλά την άποψη ότι το πολύτιμο μέταλλο μπορεί να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα απέναντι σε δημοσιονομικούς κινδύνους, πληθωρισμό και πιθανή υποτίμηση νομισμάτων.

Η άνοδος του χρυσού ενισχύει ήδη αυτή την επενδυτική λογική, καθώς το πολύτιμο μέταλλο έχει κινηθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αντανακλώντας μεταξύ άλλων τις ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά, τη γεωπολιτική αβεβαιότητα και τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων.

«Λίγο» Bitcoin

Το Bitcoin αποτελεί τη δεύτερη επιλογή του Dalio, αλλά με σαφώς μικρότερη βαρύτητα.

Η λογική είναι παρόμοια με αυτή του χρυσού: πρόκειται για ένα περιουσιακό στοιχείο που δεν εκδίδεται από κάποια κυβέρνηση και, επομένως, δεν εξαρτάται άμεσα από τη δημοσιονομική κατάσταση μιας χώρας.

Ωστόσο, ο Dalio δεν προτείνει μεγάλη έκθεση στο κρυπτονόμισμα. Η αναφορά του σε «λίγο» Bitcoin υπογραμμίζει ότι το βλέπει κυρίως ως συμπληρωματικό στοιχείο διαφοροποίησης και όχι ως υποκατάστατο του χρυσού ή των παραδοσιακών επενδύσεων.

Το μεγάλο στοίχημα για τα ομόλογα

Η προειδοποίηση του Dalio έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αγορά κρατικών ομολόγων βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα δύσκολο μείγμα παραγόντων: υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα, αυξανόμενες ανάγκες αναχρηματοδότησης, υψηλό κόστος τόκων και αβεβαιότητα για την πορεία των επιτοκίων.

Το πρόβλημα είναι ότι η αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο. Υψηλότερες αποδόσεις σημαίνουν ακριβότερη χρηματοδότηση για το Δημόσιο, γεγονός που αυξάνει τις δαπάνες για τόκους και, με τη σειρά του, τις ανάγκες νέου δανεισμού.

Για τον Dalio, αυτό είναι το σημείο στο οποίο η αγορά μπορεί να αρχίσει να αμφισβητεί τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής πορείας.

Το βασικό του μήνυμα, επομένως, δεν είναι απλώς μια πρόβλεψη για την πορεία του χρυσού ή του Bitcoin. Είναι μια προειδοποίηση ότι η εποχή κατά την οποία οι μεγάλες οικονομίες μπορούσαν να συσσωρεύουν ολοένα μεγαλύτερο χρέος χωρίς σοβαρές συνέπειες για τις αγορές ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος της.

Γι’ αυτό και η στρατηγική που προτείνει είναι ξεκάθαρη: λιγότερη εξάρτηση από τα κρατικά ομόλογα, μεγαλύτερη διαφοροποίηση και σημαντική θέση στον χρυσό, με μικρότερη συμπληρωματική έκθεση στο Bitcoin.