Τι δείχνει το διάγραμμα;

Το trailing P/E βασίζεται στα πραγματικά κέρδη των τελευταίων δώδεκα μηνών, ενώ το forward P/E υπολογίζεται με βάση τις εκτιμήσεις των αναλυτών για τα κέρδη των επόμενων δώδεκα μηνών.

Όταν το trailing P/E βρίσκεται πολύ υψηλότερα από το forward P/E, η αγορά ουσιαστικά προεξοφλεί ότι τα εταιρικά κέρδη θα αυξηθούν σημαντικά στο μέλλον. Με άλλα λόγια, οι επενδυτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν υψηλές αποτιμήσεις σήμερα, επειδή πιστεύουν ότι οι μελλοντικές επιδόσεις των επιχειρήσεων θα δικαιολογήσουν αυτές τις τιμές.

Στην παρούσα συγκυρία, η διαφορά αυτή βρίσκεται σε επίπεδα που ιστορικά εμφανίζονται εξαιρετικά σπάνια.

Πότε έχει συμβεί ξανά;

Το διάγραμμα δείχνει ότι αντίστοιχα μεγάλα ανοίγματα μεταξύ των δύο δεικτών καταγράφηκαν κυρίως σε περιόδους έντονων χρηματιστηριακών εξελίξεων.

Η πρώτη ήταν κατά την Dot Com Bubble στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν οι αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών είχαν εκτοξευθεί σε επίπεδα που αποδείχθηκαν μη βιώσιμα. Τότε, οι προσδοκίες για την ανάπτυξη των κερδών αποδείχθηκαν υπερβολικά αισιόδοξες και η αγορά ακολούθησε μία πολυετή διορθωτική πορεία.

Η δεύτερη χαρακτηριστική περίπτωση εμφανίστηκε το 2022, αλλά για διαφορετικό λόγο. Εκείνη την περίοδο το χάσμα διευρύνθηκε επειδή τα εταιρικά κέρδη υποχώρησαν απότομα λόγω του υψηλού πληθωρισμού, της επιθετικής ανόδου των επιτοκίων και της επιβράδυνσης της οικονομίας, ενώ οι επενδυτές συνέχιζαν να προεξοφλούν ανάκαμψη των κερδών τα επόμενα χρόνια.

Σήμερα η αγορά επιστρέφει σε αντίστοιχα επίπεδα spread, χωρίς όμως να βρίσκεται ούτε σε βαθιά ύφεση ούτε σε κατάρρευση των εταιρικών αποτελεσμάτων.

Γιατί έχει σημασία σήμερα;

Η σημερινή εικόνα δείχνει ότι οι επενδυτές έχουν ενσωματώσει στις αποτιμήσεις τους ένα αρκετά αισιόδοξο σενάριο για την πορεία των εταιρικών κερδών.

Οι προσδοκίες αυτές βασίζονται σε αρκετούς παράγοντες:

στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας,

στη σημαντική ώθηση από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη,

στην προσδοκία για σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων τα επόμενα χρόνια,

αλλά και στη διατήρηση υψηλών περιθωρίων κερδοφορίας από τις μεγάλες εισηγμένες.

Με απλά λόγια, το χαμηλότερο forward P/E υποδηλώνει ότι οι αναλυτές περιμένουν αρκετά υψηλότερα κέρδη τους επόμενους δώδεκα μήνες σε σχέση με αυτά που έχουν ήδη καταγραφεί.

Υπάρχει λόγος ανησυχίας;

Όχι απαραίτητα. Ένα μεγάλο spread μεταξύ trailing και forward P/E δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη επικείμενης διόρθωσης.

Ωστόσο, δείχνει ότι οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει ένα ιδιαίτερα θετικό σενάριο. Αυτό σημαίνει ότι όσο υψηλότερες είναι οι προσδοκίες, τόσο μικρότερο είναι το περιθώριο για απογοητεύσεις.

Εάν οι εταιρείες επιβεβαιώσουν τις προβλέψεις με ισχυρή αύξηση κερδών, οι σημερινές αποτιμήσεις μπορεί να αποδειχθούν δικαιολογημένες. Αν όμως τα αποτελέσματα υπολείπονται των εκτιμήσεων ή η οικονομία επιβραδυνθεί περισσότερο από το αναμενόμενο, τότε οι υψηλές αποτιμήσεις ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις.

Το βασικό συμπέρασμα

Το διάγραμμα της FactSet υπενθυμίζει ότι ο S&P 500 βρίσκεται σήμερα σε μία περίοδο όπου η αγορά στηρίζεται περισσότερο στις μελλοντικές προσδοκίες παρά στα ήδη καταγεγραμμένα εταιρικά κέρδη.

Το γεγονός ότι η διαφορά μεταξύ trailing και forward P/E βρίσκεται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 25 ετών δεν σημαίνει ότι επίκειται απαραίτητα μία μεγάλη διόρθωση. Σημαίνει όμως ότι οι επενδυτές έχουν ήδη προεξοφλήσει σημαντική βελτίωση της κερδοφορίας των αμερικανικών επιχειρήσεων.

Οι επόμενες ανακοινώσεις αποτελεσμάτων θα αποτελέσουν ίσως τον σημαντικότερο καταλύτη για να φανεί εάν αυτές οι αισιόδοξες προσδοκίες θα επιβεβαιωθούν ή αν η αγορά θα χρειαστεί να επαναπροσδιορίσει τις αποτιμήσεις της. Σε περιόδους τόσο υψηλών αποτιμήσεων, η εξέλιξη των εταιρικών κερδών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία από ό,τι η ίδια η πορεία των επιτοκίων ή των μακροοικονομικών στοιχείων.