Την ίδια στιγμή, οι αναλυτές βλέπουν μεγαλύτερη δυναμική στα έσοδα από προμήθειες και αμοιβές. Η ζήτηση για προϊόντα wealth management, ασφαλιστικές λύσεις και υπηρεσίες transaction banking αυξάνεται, προσφέροντας στις τράπεζες μια σημαντική δεύτερη πηγή ανάπτυξης πέρα από τις χορηγήσεις.

Υψηλότερες προβλέψεις για πιστωτικό κίνδυνο

Η θετική εικόνα δεν σημαίνει ότι απουσιάζουν οι κίνδυνοι. Αντιθέτως, η Scope εκτιμά ότι το κόστος πιστωτικού κινδύνου για το σύνολο του 2026 θα διαμορφωθεί πάνω από τις 50 μονάδες βάσης.

Οι τράπεζες αναμένεται να κινηθούν με μεγαλύτερη συντηρητικότητα στον σχηματισμό προβλέψεων, καθώς το γεωπολιτικό περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα αβέβαιο και οι μακροοικονομικές συνθήκες είναι λιγότερο προβλέψιμες. Ήδη η Πειραιώς έχει αυξήσει τον στόχο της για το κόστος πιστωτικού κινδύνου στις περίπου 60 μονάδες βάσης, από 50 μονάδες βάσης προηγουμένως.

Στην αναθεώρηση αυτή έχει συνυπολογιστεί και έκτακτη επιβάρυνση που συνδέεται με τον νόμο Κατσέλη και την αντιμετώπιση προστατευόμενων στεγαστικών δανειοληπτών.

Παρά την αύξηση των προβλέψεων, η γενικότερη εικόνα της ποιότητας του ενεργητικού παραμένει ισχυρή. Τα παλαιά προβληματικά ανοίγματα έχουν σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπιστεί μέσω πωλήσεων και τιτλοποιήσεων, ενώ οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων συνεχίζουν να κινούνται πτωτικά.

Η οικονομία συνεχίζει να τροφοδοτεί τη ζήτηση για δάνεια

Ένας από τους βασικότερους λόγους για την αισιοδοξία της Scope είναι η ισχυρή λειτουργική εικόνα της ελληνικής οικονομίας.

Η επιχειρηματική επενδυτική δραστηριότητα παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ο τουρισμός φαίνεται να κατευθύνεται προς ακόμη μία χρονιά-ρεκόρ, ενώ η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχει οδηγήσει τις δημόσιες επενδύσεις σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.

Παράλληλα, η ανεργία βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα πολλών ετών, γεγονός που στηρίζει την κατανάλωση και τη ζήτηση για τραπεζικές υπηρεσίες.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η δημοσιονομική πολιτική. Η κυβέρνηση αξιοποιεί τα δημοσιονομικά περιθώρια που έχουν δημιουργηθεί από τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων, προκειμένου να περιορίσει τις επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί περίπου 800 εκατ. ευρώ για τον συγκεκριμένο σκοπό.

Σε αυτό το περιβάλλον, η πιστωτική επέκταση εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης των τραπεζών.

Η Eurobank έχει ήδη αυξήσει τον στόχο της για την καθαρή αύξηση των δανείων σε τουλάχιστον 4,5 δισ. ευρώ, από 3,8 δισ. ευρώ προηγουμένως, ενώ Alpha Bank και Πειραιώς εκτιμούν ότι βρίσκονται σε τροχιά υπέρβασης των στόχων που είχαν θέσει για το έτος.

Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαιώνουν τη δυναμική αυτή. Τον Ιούνιο του 2026 οι χορηγήσεις προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 9,8% σε ετήσια βάση, με τη μεγαλύτερη ζήτηση να προέρχεται από κλάδους όπως οι υποδομές, η ενεργειακή μετάβαση, ο τουρισμός και η ναυτιλία.

Οι προμήθειες αποκτούν μεγαλύτερο βάρος

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της στρατηγικής των τραπεζών είναι η προσπάθεια να αυξήσουν τα έσοδα που δεν εξαρτώνται άμεσα από το ύψος των επιτοκίων.

Η Scope εκτιμά ότι τα έσοδα από προμήθειες και αμοιβές θα αντιστοιχούν περίπου στο 25% των βασικών εσόδων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών το 2026, έναντι 23% το 2025.

Η τάση αυτή συνδέεται με μια σειρά στρατηγικών κινήσεων.

Η Alpha Bank ενσωματώνει την AXIA σε μια ευρύτερη πλατφόρμα wholesale και investment banking και παράλληλα εμβαθύνει τη συνεργασία της με τη UniCredit. Η Εθνική Τράπεζα έχει προχωρήσει σε νέα συνεργασία bancassurance με την Allianz και σε συνεργασία στον τομέα των ακινήτων με τη Dromeus Capital.

Από την πλευρά τους, η Πειραιώς και η Eurobank έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στον ασφαλιστικό κλάδο μέσω των επενδύσεών τους στην Εθνική Ασφαλιστική και τη Eurolife αντίστοιχα.

Η Scope θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή θα συνεχιστεί, αν και το ποσοστό των εσόδων από προμήθειες παραμένει χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο περαιτέρω αύξησης.

NPE σε χαμηλά επίπεδα και ισχυρή κεφαλαιακή βάση

Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα όσον αφορά την ποιότητα του ενεργητικού.

Οι διοικήσεις των τραπεζών δεν εμφανίζουν ουσιαστικές ανησυχίες για την εξέλιξη των προβληματικών δανείων. Εξαιρέσεις υπάρχουν σε ορισμένες στεγαστικές θέσεις, ωστόσο το μεγαλύτερο μέρος των παλαιών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων έχει ήδη αντιμετωπιστεί μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων.

Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι δείκτες μικτών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στις τέσσερις συστημικές τράπεζες κυμάνθηκαν μεταξύ 2,2% και 3,6%, ενώ η περαιτέρω αποκλιμάκωση υποστηρίζεται από ικανοποιητικά επίπεδα κάλυψης.

Η δημιουργία κεφαλαίου, ωστόσο, έχει αρχίσει να επιβραδύνεται. Η ισχυρή κερδοφορία εξακολουθεί να δημιουργεί κεφάλαια, αλλά ταυτόχρονα η ταχεία πιστωτική επέκταση αυξάνει τα σταθμισμένα ως προς τον κίνδυνο στοιχεία ενεργητικού.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, επιπλέον πίεση προκαλεί και η κατανάλωση κεφαλαίου που συνδέεται με συμφωνίες εξαγορών και συγχωνεύσεων.

Η Πειραιώς βρίσκεται στη συγκεκριμένη συγκυρία σε πιο περιορισμένη θέση, μετά και την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής. Το κεφαλαιακό της απόθεμα ασφαλείας διαμορφώνεται περίπου στο 2,6%, ενώ οι άλλες τρεις συστημικές τράπεζες διαθέτουν σημαντικά υψηλότερα MDA buffers, μεταξύ 4,2% και 6,6%.

Θετική εξέλιξη αποτελεί, πάντως, η σταδιακή μείωση των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.

Οι DTC αντιστοιχούν σήμερα κατά μέσο όρο περίπου στο 40% του CET1 των τεσσάρων τραπεζών. Η Scope εκτιμά ότι το ποσοστό αυτό θα μειωθεί κάτω από το 20% και για τις τέσσερις τράπεζες το αργότερο μέχρι το 2030, βελτιώνοντας περαιτέρω την ποιότητα των κεφαλαίων τους.

Το μεγάλο στοίχημα της εταιρικής χρηματοδότησης

Παρά τη συνολικά θετική εικόνα, η Scope εντοπίζει έναν σημαντικό κίνδυνο στην ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται η εταιρική πίστη.

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών για την προσέλκυση μεγάλων επιχειρηματικών πελατών εντείνεται και υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγήσει σε πιο επιθετική τιμολόγηση και χαλάρωση των κριτηρίων χορήγησης.

Παράλληλα, μεγάλο μέρος της ζήτησης προέρχεται από έργα που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης, γεγονός που δημιουργεί μεγαλύτερη συγκέντρωση της πιστωτικής έκθεσης σε συγκεκριμένο αριθμό μεγάλων επιχειρήσεων.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επισημάνει τον συγκεκριμένο κίνδυνο, εκτιμώντας ότι οι συνολικές εκθέσεις των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών προς μεγάλες επιχειρήσεις αντιστοιχούν στο 122% του κεφαλαίου Tier 1, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση των διαθέσιμων μηχανισμών μετριασμού του κινδύνου.

Ενδείξεις συγκέντρωσης εμφανίστηκαν και στην πλευρά των καταθέσεων κατά το δεύτερο τρίμηνο. Η αύξηση των καταθέσεων πελατών κατά 4,8% σε τριμηνιαία βάση στις τέσσερις τράπεζες συνδέθηκε σε σημαντικό βαθμό με έναν περιορισμένο αριθμό μεγάλων εταιρικών συναλλαγών.

Το στοιχείο αυτό δεν αποτελεί άμεσα πρόβλημα, αλλά είναι ένας παράγοντας που οι τράπεζες και οι επόπτες θα πρέπει να παρακολουθούν στενά, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η πιστωτική επέκταση επιταχύνεται.

Ισορροπημένη η εικόνα για Εθνική και Alpha Bank

Για την Εθνική Τράπεζα και την Alpha Bank, η Scope διατηρεί Stable Outlooks.

Η αξιολόγηση αντανακλά την εκτίμηση ότι τα θετικά στοιχεία από τη βελτίωση των χρηματοοικονομικών μεγεθών των δύο τραπεζών εξισορροπούν προς το παρόν τους κινδύνους που προκύπτουν από την ταχεία αύξηση των χορηγήσεων και τη γενικότερη μακροοικονομική αβεβαιότητα.

Συνολικά, η εικόνα των ελληνικών τραπεζών παραμένει σαφώς ισχυρότερη σε σχέση με το παρελθόν. Η ποιότητα του ενεργητικού έχει βελτιωθεί θεαματικά, τα κεφάλαια έχουν ενισχυθεί, η κερδοφορία παραμένει υψηλή και η ζήτηση για νέα δάνεια είναι ισχυρή.

Το επόμενο μεγάλο στοίχημα, όμως, είναι διαφορετικό: να μπορέσουν οι τράπεζες να μετατρέψουν την ισχυρή πιστωτική ζήτηση σε διατηρήσιμη ανάπτυξη χωρίς να επαναφέρουν τους κινδύνους υπερβολικής συγκέντρωσης, επιθετικής τιμολόγησης ή χαλάρωσης των πιστοδοτικών κριτηρίων.

Παράλληλα, η αύξηση των εσόδων από προμήθειες, η ανάπτυξη του wealth management, το bancassurance και οι νέες δραστηριότητες επενδυτικής και εταιρικής τραπεζικής μπορούν να δημιουργήσουν μια πιο διαφοροποιημένη και ανθεκτική πηγή εσόδων.

Με άλλα λόγια, το ελληνικό banking story περνά σταδιακά από τη φάση της εξυγίανσης στη φάση της ανάπτυξης. Η πρόκληση πλέον δεν είναι απλώς η αύξηση των κερδών, αλλά η διατήρηση της ποιότητάς τους και η ανάπτυξη του ενεργητικού με τρόπο που να προστατεύει τα κεφάλαια και την ποιότητα του ισολογισμού.