Ελληνική Οικονομία

Σε αυξημένη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση πιθανών επιπτώσεων από την άνοδο των τιμών ενέργειας που προκαλεί η ένταση στη Μέση Ανατολή καλούν κορυφαίοι εκπρόσωποι του χρηματοοικονομικού και επιχειρηματικού κόσμου. Παράλληλα, τονίζουν την ανάγκη να συνεχιστεί με μεγαλύτερη ταχύτητα το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της κυβέρνησης. Τα συμπεράσματα αυτά κυριάρχησαν στο συνέδριο «Invest in Greece Summit», που διοργάνωσε το Money Review του ομίλου Καθημερινή σε συνεργασία με τη Νομική Βιβλιοθήκη. Κοινή εκτίμηση των συμμετεχόντων ήταν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε πολύ ισχυρότερη θέση σε σχέση με το παρελθόν της ώστε να διαχειριστεί νέες προκλήσεις και να συνεχίσει την αναπτυξιακή της πορεία.

Έτοιμη για παρεμβάσεις η κυβέρνηση

Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να παρέμβει για τη στήριξη της οικονομίας, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών εφόσον οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι το θεσμικό πλαίσιο μέτρων που δημιουργήθηκε το 2022 μετά την κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει διαθέσιμο και μπορεί να ενεργοποιηθεί εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το κατά πόσο θα ληφθούν νέα μέτρα θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης. Τόνισε ακόμη ότι η Ευρώπη έχει πλέον εισέλθει σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα αποτελεί μόνιμο χαρακτηριστικό, επισημαίνοντας ότι οι πολιτικές ηγεσίες οφείλουν να δίνουν συγκεκριμένες λύσεις με σαφή χρονοδιαγράμματα.

Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη ολοκλήρωσης της «Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων», προκειμένου να ενισχυθεί η επενδυτική δραστηριότητα στην Ευρώπη. Όπως εξήγησε, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να προχωρήσει ταχύτερα στην ενοποίηση των κεφαλαιαγορών της ώστε να αρθούν τα διασυνοριακά εμπόδια και να διοχετευθούν οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις σε παραγωγικές επενδύσεις. Στο ίδιο πλαίσιο υποστήριξε τη δημιουργία ισχυρότερων ευρωπαϊκών τραπεζών μέσω διασυνοριακών συγχωνεύσεων και ανέφερε ως παράδειγμα εξωστρέφειας τη συμμετοχή της Ελλάδας στο δίκτυο του Euronext.

Το έλλειμμα παραγωγικότητας της οικονομίας

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος εκτίμησε ότι η ελληνική οικονομία διαθέτει σχετική ανθεκτικότητα απέναντι σε πιθανές διεθνείς αναταράξεις. Τόνισε ωστόσο ότι η χώρα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση σε επενδύσεις με υψηλό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα, όπως οι πράσινες επενδύσεις, οι άμεσες ξένες επενδύσεις και οι χρηματιστηριακές τοποθετήσεις, αντί να επικεντρώνεται κυρίως σε εξαγορές και επενδύσεις στο real estate.

Παρότι χαρακτήρισε την Ελλάδα «δημοσιονομικό success story», επισήμανε ότι η κρίση των προηγούμενων ετών δεν αξιοποιήθηκε πλήρως για βαθύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Όπως ανέφερε, παρά τη σημαντική πρόοδο στην ψηφιοποίηση, εξακολουθούν να υφίστανται σοβαρά προβλήματα γραφειοκρατίας, ενώ καθυστερήσεις παρατηρούνται στη λειτουργία της Δικαιοσύνης και της δημόσιας διοίκησης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο ζήτημα της παραγωγικότητας, σημειώνοντας ότι βρίσκεται μόλις στο 58% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος πρότεινε περισσότερες επενδύσεις, τεχνολογική αναβάθμιση και καλύτερες υποδομές. Προειδοποίησε επίσης ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει από τα υψηλότερα ενεργειακά κόστη στην Ευρώπη, γεγονός που πλήττει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και μετακυλίεται τελικά στους καταναλωτές.

Θετικές εκτιμήσεις για τη βιωσιμότητα της ανάκαμψης

Τη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομικής ανάκαμψης ανέδειξαν ο επικεφαλής ανάλυσης οικονομικών κινδύνων του Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας Τζιοβάνι Καλεγκάρι και ο διευθυντής του κλιμακίου μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων της Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γιοχάνες Λίμπκινγκ. Και οι δύο υπογράμμισαν ότι, παρά την αβεβαιότητα του διεθνούς περιβάλλοντος, η Ελλάδα εμφανίζεται καλά προετοιμασμένη για να αντιμετωπίσει εξωτερικές πιέσεις.

Ο κ. Καλεγκάρι επεσήμανε ότι η αξιοπιστία της χώρας αποτυπώνεται τόσο στην ισχυρή παρουσία της στις διεθνείς κεφαλαιαγορές όσο και στη βελτίωση του πλαισίου διαχείρισης κινδύνων. Τόνισε επίσης ότι για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη είναι κρίσιμη η μετατροπή των επιχειρηματικών ιδεών σε βιώσιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες, καθώς και η αύξηση της συμμετοχής του πληθυσμού στην αγορά εργασίας.

Πιθανές ευκαιρίες για τον τουρισμό

Ο επικεφαλής του γραφείου της Deutsche Bank στην Ελλάδα, Δήμος Αρχοντίδης, εκτίμησε ότι εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει περισσότερο από έναν μήνα ενδέχεται να δημιουργήσει ευκαιρίες για τον ελληνικό τουρισμό. Όπως εξήγησε, σε περίπτωση που μέρος των ταξιδιωτών αποφύγει προορισμούς στη Μέση Ανατολή ή χώρες όπως η Αίγυπτος, ένα ποσοστό αυτών των αφίξεων θα μπορούσε να κατευθυνθεί προς την Ελλάδα.

Παράλληλα όμως σημείωσε ότι μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα των ταξιδιωτών, περιορίζοντας τη συνολική τουριστική δαπάνη. Αναφερόμενος στην ελληνική οικονομία, χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την εξαγορά από το Euronext, ενώ υπογράμμισε ότι η χώρα διαθέτει χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους και ισχυρό «μαξιλάρι» ρευστότητας.

Γραφειοκρατία και πολυνομία παραμένουν εμπόδια

Ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστήμιο Αθηνών Βασίλειος Ράπανος επισήμανε ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, η γραφειοκρατία εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την ανάπτυξη της οικονομίας. Τόνισε μάλιστα ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργεί συνθήκες περιορισμένου ανταγωνισμού στην αγορά.

Αναφέρθηκε επίσης στο πρόβλημα της πολυνομίας, επισημαίνοντας την ανάγκη για μεγαλύτερη απλοποίηση του θεσμικού πλαισίου. Από την πλευρά του, ο σύμβουλος του πρωθυπουργού για επενδυτικά θέματα Δημήτρης Πολίτης υπογράμμισε ότι, παρά τις διεθνείς αναταράξεις, η μεταρρυθμιστική προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί ώστε να μη χαθεί η δυναμική που έχει δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια.

Άμυνα, τεχνολογία και ενέργεια στο επίκεντρο των επενδύσεων

Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων Ιωάννης Τσακίρης ανέδειξε ως βασικούς τομείς επενδυτικής προτεραιότητας για το μέλλον την άμυνα, την τεχνολογία και την ενέργεια, ενώ το ζήτημα της κλιματικής μετάβασης παραμένει κεντρικό στη στρατηγική χρηματοδότησης. Ο αναπληρωτής διευθυντής της S&P Global Ratings Πιερ Χολεζιέν σχολίασε ότι η μεγαλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση που έχουν οι μεγάλες επιχειρήσεις πιθανόν να αποτελεί κατάλοιπο της προηγούμενης κρίσης, αλλά φαίνεται σταδιακά να περιορίζεται.

Η δημοσιονομική θέση της Ελλάδας

Ο Gergely Kiss, Director Global Sovereigns της Fitch Ratings, επισήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα ισχυρή δημοσιονομική θέση, αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων και της δημοσιονομικής πειθαρχίας των τελευταίων ετών. Όπως ανέφερε, η οικονομία παρουσιάζει σαφή σημάδια ανάκαμψης, με υψηλή απασχόληση και αναζωπύρωση των επενδύσεων, αν και η οικονομική δραστηριότητα δεν έχει ακόμη καλύψει πλήρως τις απώλειες της προηγούμενης κρίσης.

Στρατηγική σημασία των σχέσεων με τις ΗΠΑ

Ο πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο Γιάννης Σαρακάκης υπογράμμισε τη σημασία της ενίσχυσης των σχέσεων της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Όπως σημείωσε, οι συνεργασίες μεταξύ χωρών με κοινές αξίες προσφέρουν σταθερότητα στις επιχειρήσεις και δημιουργούν νέες επενδυτικές ευκαιρίες.

Επισήμανε επίσης ότι η επενδυτική εικόνα της Ελλάδας έχει βελτιωθεί σημαντικά μετά την κρίση, χάρη στις μεταρρυθμίσεις, τη γεωστρατηγική θέση της χώρας και το υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό. Οι μεγαλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες εντοπίζονται στους τομείς της ενέργειας, των υποδομών, των logistics και της τεχνολογίας.

Στο επίκεντρο λιμάνια, ναυπηγεία και βιομηχανία

Ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγεία Σκαραμαγκά Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης σημείωσε ότι απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις ώστε η Ευρώπη να ανακτήσει τη ναυπηγική της ικανότητα. Ο Θανάσης Καρλής από τον Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς υπογράμμισε ότι ο Πειραιάς αποτελεί πλέον κομβικό σημείο των διεθνών θαλάσσιων διαδρομών, παραμένοντας σταθερά μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων λιμανιών της Ευρώπης.

Τέλος, η γενική γραμματέας Ιδιωτικών Επενδύσεων Στελλίνα Σιαράπη τόνισε ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται πλέον μόνο στον τουρισμό, αλλά επεκτείνεται όλο και περισσότερο στη βιομηχανία και τη μεταποίηση. Όπως ανέφερε, για πρώτη φορά την προηγούμενη χρονιά οι εγκρίσεις στρατηγικών επενδύσεων στη βιομηχανία ξεπέρασαν εκείνες του τουρισμού, γεγονός που δείχνει τη σταδιακή διαφοροποίηση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.

Ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο; Πότε η δόση γίνεται… επένδυση για τα νοικοκυριά

Σε μια περίοδο όπου το κόστος στέγασης πιέζει ολοένα και περισσότερο τα ελληνικά νοικοκυριά, η επιλογή αγοράς κατοικίας μέσω στεγαστικού δανείου εμφανίζεται για πολλούς ως εναλλακτική απέναντι στο ενοίκιο. Η μετατροπή ενός πάγιου μηνιαίου εξόδου σε δόση αποπληρωμής μπορεί, σε βάθος χρόνου, να λειτουργήσει ως μορφή αποταμίευσης, καθώς οδηγεί τελικά στην απόκτηση ενός περιουσιακού στοιχείου.

Σε αντίθεση με το ενοίκιο, το οποίο αποτελεί μια δαπάνη χωρίς μελλοντική απόδοση, η αποπληρωμή ενός στεγαστικού δανείου καταλήγει στην πλήρη κυριότητα του ακινήτου από το νοικοκυριό. Με αυτόν τον τρόπο, τα χρήματα που ούτως ή άλλως καταβάλλονται κάθε μήνα για στέγαση μετατρέπονται ουσιαστικά σε επένδυση.

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το 2024 τα ελληνικά νοικοκυριά δαπάνησαν περίπου το 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στεγαστικές ανάγκες. Η επιβάρυνση αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι τιμές αγοράς και ενοικίασης ακινήτων αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τα εισοδήματα.

Σε αυτό το πλαίσιο, ολοένα και περισσότεροι αναρωτιούνται αν τα χρήματα που δαπανώνται για ενοίκιο θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε δόση στεγαστικού δανείου. Η αγορά κατοικίας, βέβαια, παραμένει μια σύνθετη απόφαση, καθώς προϋποθέτει οικονομική σταθερότητα και διαθέσιμο κεφάλαιο. Εάν όμως πληρούνται οι βασικές προϋποθέσεις, η επιλογή του δανείου μπορεί να αποδειχθεί πιο συμφέρουσα μακροπρόθεσμα, αφού μετά την αποπληρωμή του δανείου το ακίνητο παραμένει στην ιδιοκτησία του αγοραστή για χρήση ή αξιοποίηση.

Με τις σημερινές τιμές στην ελληνική αγορά ακινήτων να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, σε αρκετές περιπτώσεις η μηνιαία δόση ενός στεγαστικού δανείου μπορεί να είναι παρόμοια ή ακόμη και χαμηλότερη από το ενοίκιο μιας αντίστοιχης κατοικίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Spitogatos, το 2025 η μέση ζητούμενη τιμή πώλησης κατοικίας στην Αττική διαμορφώθηκε στα 2.830 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ η μέση τιμή ενοικίασης έφτασε τα 11,3 ευρώ ανά τ.μ. Για ένα διαμέρισμα 50 τ.μ., το μηνιαίο ενοίκιο θα διαμορφωνόταν περίπου στα 565 ευρώ.

Με βάση ενδεικτικούς υπολογισμούς από τραπεζικά εργαλεία και εξειδικευμένες ιστοσελίδες, ένα στεγαστικό δάνειο ύψους 110.000 ευρώ με σταθερό επιτόκιο και διάρκεια αποπληρωμής 30 ετών συνεπάγεται μηνιαία δόση περίπου 530 έως 550 ευρώ. Δηλαδή, σε ορισμένες περιπτώσεις η δόση μπορεί να είναι ελαφρώς χαμηλότερη από το ενοίκιο.

Έτσι, η αγορά κατοικίας εξακολουθεί να θεωρείται μια δυνητικά ελκυστική επενδυτική επιλογή. Ο αγοραστής μπορεί είτε να κατοικήσει ο ίδιος στο ακίνητο, αποφεύγοντας την πληρωμή ενοικίου, είτε να το εκμισθώσει ώστε το μίσθωμα να καλύπτει τη δόση του δανείου, αποκτώντας σταδιακά ένα σημαντικό περιουσιακό στοιχείο.

Σύμφωνα με μελέτη της Alpha Bank, το 2025 περίπου το 20% των νέων δήλωσε ότι επιθυμεί να αγοράσει κατοικία στο άμεσο μέλλον, έναντι 12% το 2024, γεγονός που δείχνει αυξανόμενο ενδιαφέρον για ιδιοκατοίκηση. 

Κρυφά κόστη και πιθανοί κίνδυνοι

Παρά τα πιθανά οφέλη, η αγορά κατοικίας δεν είναι χωρίς κινδύνους. Για την απόκτηση ενός ακινήτου απαιτείται συνήθως ίδια συμμετοχή τουλάχιστον 10% της αξίας, ενώ υπάρχουν και επιπλέον έξοδα όπως συμβολαιογραφικά, φόρος μεταβίβασης και μεσιτική προμήθεια. Παράλληλα, ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται με κόστη όπως ο ΕΝΦΙΑ, τα κοινόχρηστα, η ασφάλιση και η συντήρηση του ακινήτου.

Εξίσου σημαντική είναι και η επιλογή του τύπου δανείου. Το σταθερό επιτόκιο εξασφαλίζει σταθερή μηνιαία δόση, αλλά αυξάνει το συνολικό κόστος τόκων, ενώ τα μεταβλητά επιτόκια ενδέχεται να επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό εάν μεταβληθούν οι συνθήκες της αγοράς.

Επιπλέον, η αδυναμία αποπληρωμής ενός στεγαστικού δανείου μπορεί να έχει σοβαρότερες συνέπειες από την αδυναμία πληρωμής ενοικίου. Η εμπειρία της οικονομικής κρίσης έδειξε ότι δάνεια αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ κατέληξαν «κόκκινα», όταν πολλοί δανειολήπτες έχασαν τη δυνατότητα εξυπηρέτησής τους.

Παρόλα αυτά, με σωστό σχεδιασμό, ρεαλιστικό προϋπολογισμό και προσεκτική επιλογή ακινήτου, η μηνιαία δόση ενός στεγαστικού δανείου μπορεί να αποτελέσει μια μορφή μακροχρόνιας αποταμίευσης που οδηγεί στη δημιουργία πραγματικού κεφαλαίου.

Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο

Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα της διαΝΕΟσις, σε συνεργασία με το ΙΟΒΕ, οι ενοικιαστές –ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα– επιβαρύνονται σημαντικά περισσότερο από το στεγαστικό κόστος σε σχέση με όσους αποπληρώνουν στεγαστικά δάνεια.

Οι αυξανόμενες τιμές ενοικίων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι ενοικιαστές συχνά διαθέτουν χαμηλότερα εισοδήματα και μικρότερη περιουσία, εντείνουν το πρόβλημα της προσιτής στέγασης.

Η έρευνα δείχνει ότι το 60,1% των ενοικιαστών δαπανά τουλάχιστον το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για στέγη, ποσοστό που θεωρείται υπέρμετρη στεγαστική επιβάρυνση. Παράλληλα, σχεδόν το 50% των νοικοκυριών που αποπληρώνουν στεγαστικό δάνειο αντιμετωπίζει επίσης υψηλή στεγαστική επιβάρυνση.

Εάν η κατάσταση επιδεινωθεί και μεγάλος αριθμός νοικοκυριών παραμείνει οικονομικά ευάλωτος, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί μια νέα γενιά «κόκκινων» δανείων, που θα μπορούσε να επηρεάσει συνολικά το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι είναι οι νέοι κάτω των 30 ετών, καθώς το 52,7% αντιμετωπίζει υπέρμετρες στεγαστικές δαπάνες. Αντίστοιχα προβλήματα εμφανίζονται και στους πολύ ηλικιωμένους (άνω των 85 ετών), των οποίων τα εισοδήματα παραμένουν χαμηλά ενώ το κόστος στέγασης αυξάνεται.

Πηγή: διαΝΕΟσις

Σύγκρουση στη Μέση Ανατολή: Κίνδυνος παγκόσμιας αύξησης τιμών τροφίμων λόγω διαταραχών στο Στενό του Ορμούζ

Η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει διαταράξει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει αυξήσεις στις τιμές τροφίμων παγκοσμίως. Το Στενό αποτελεί κρίσιμη οδό μεταφοράς όχι μόνο πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και σημαντικών λιπασμάτων για τη γεωργία.

Οι διαταραχές θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος γεωργίας, να μειώσουν τις αποδόσεις καλλιεργειών και τελικά να οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές τροφίμων, σύμφωνα με αναλυτές και το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας Τροφίμων (IFPRI). Ο καθηγητής Raj Patel προειδοποίησε ότι η διακοπή της ροής λιπασμάτων από χώρες όπως Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ομάν και Ιράν θα επιβαρύνει τις παγκόσμιες αγορές τροφίμων.

Περιφερειακοί κίνδυνοι

Οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (Κατάρ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία) είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες λόγω της εξάρτησής τους από θαλάσσιες εισαγωγές τροφίμων. Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα θα αναγκάσουν τις χώρες να αναδρομολογήσουν τις προμήθειες με υψηλότερο κόστος ή να μεταφέρουν τρόφιμα χερσαία. Το Ιράκ και το Ιράν αναμένεται να αντιμετωπίσουν σημαντικές ελλείψεις.

Υποσαχάρια Αφρική και Ασία: Υψηλή ευαισθησία

Η Υποσαχάρια Αφρική είναι η πιο ευάλωτη περιοχή, καθώς πάνω από το 90% των λιπασμάτων εισάγεται, κυρίως από χώρες εκτός της ηπείρου. Οι καλλιέργειες έντασης αζώτου, όπως το καλαμπόκι, κινδυνεύουν περισσότερο.

Στη Νότια και Νοτιοανατολική Ασία, χώρες όπως Ινδία, Μπαγκλαντές, Ταϊλάνδη και Ινδονησία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα λιπάσματα από τον Κόλπο. Παρατεταμένες διαταραχές θα αυξήσουν το κόστος των αγροτικών εισροών κατά τις περιόδους φύτευσης, επηρεάζοντας προϊόντα όπως ρύζι και καλαμπόκι.

Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις

Μείωση της χρήσης λιπασμάτων από αγρότες λόγω υψηλών τιμών μπορεί να μειώσει τις αποδόσεις και να αυξήσει περαιτέρω τις τιμές τροφίμων. Η Βραζιλία, μεγάλος εξαγωγέας σόγιας και καλαμποκιού, εισάγει περίπου το 85% των λιπασμάτων της και ενδέχεται να επηρεαστεί σημαντικά.

Ακόμη και αν οι αποδόσεις παραμείνουν σταθερές βραχυπρόθεσμα, η αύξηση του κόστους ενέργειας θα οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων, καθώς η ενέργεια επηρεάζει όλες τις φάσεις της αλυσίδας εφοδιασμού, από την παραγωγή λιπασμάτων μέχρι τη μεταφορά και επεξεργασία των τροφίμων.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ο βαθμός επίδρασης στις τιμές καταναλωτή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια των διαταραχών στη ναυσιπλοΐα.