ReDataSet: Μικραίνουν τα διαμερίσματα στην Ελλάδα; Η τάση αφορά κυρίως το κέντρο της Αθήνας

Η αίσθηση ότι τα νεόδμητα διαμερίσματα στην Ελλάδα γίνονται ολοένα μικρότερα επιβεβαιώνεται μόνο εν μέρει, σύμφωνα με νέα ανάλυση της ReDataSet. Η έρευνα δείχνει ότι η «συρρίκνωση» των κατοικιών δεν αποτελεί πανελλαδικό φαινόμενο, αλλά εντοπίζεται κυρίως στο κέντρο της Αθήνας, ενώ σε άλλες περιοχές οι επιφάνειες είτε παραμένουν σταθερές είτε ανακάμπτουν.

Η ανάλυση βασίστηκε σε αγγελίες πώλησης διαμερισμάτων — εξαιρουμένων των πλειστηριασμών — με τιμές από 500 έως 10.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, επιφάνειες από 20 έως 300 τ.μ. και έτη κατασκευής από το 1960 έως το 2026. Εξετάστηκαν επτά επιμέρους αγορές: το κέντρο της Αθήνας, τα βόρεια, νότια και δυτικά προάστια, ο Πειραιάς, η Thessaloniki και το Heraklion.

Στο κέντρο της Athens καταγράφεται η πιο έντονη μεταβολή. Τα νεόδμητα διαμερίσματα της περιόδου 2020-2026 έχουν μέση επιφάνεια περίπου 75 τ.μ., όταν τη δεκαετία του 1990 έφταναν τα 85 τ.μ. Η μείωση αυτή θεωρείται σταδιακή και διαρθρωτική και όχι αποτέλεσμα συγκυριακών συνθηκών.

Αντίθετα, στα βόρεια προάστια της Αθήνας καταγράφεται ανάκαμψη μετά την πτώση της δεκαετίας του 2010. Οι νέες κατοικίες φτάνουν πλέον περίπου τα 105 τ.μ., επίπεδα αντίστοιχα ή και υψηλότερα από εκείνα των δεκαετιών του 1980 και του 1990.

Στα νότια προάστια παρατηρείται ηπιότερη υποχώρηση. Τα νέα διαμερίσματα διαμορφώνονται κοντά στα 95 τ.μ., έναντι περίπου 103 τ.μ. τη δεκαετία του ’90. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι αγοραστές στις ακριβότερες περιοχές εξακολουθούν να αναζητούν μεγαλύτερους χώρους κατοικίας.

Στα δυτικά προάστια η αγορά εμφανίζει μεγαλύτερη σταθερότητα, με τις επιφάνειες να κινούνται γύρω στα 85 τ.μ. εδώ και δεκαετίες. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στον Piraeus, όπου τα διαμερίσματα έχουν περιοριστεί από περίπου 89 τ.μ. τη δεκαετία του ’90 σε περίπου 82 τ.μ. σήμερα.

Στη Thessaloniki, το μέσο μέγεθος των διαμερισμάτων διαμορφώνεται σήμερα κοντά στα 84 τ.μ., χαμηλότερα από τα 90 τ.μ. της δεκαετίας του ’90. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις κατοικίες της δεκαετίας του ’60, τα σύγχρονα διαμερίσματα είναι σημαντικά μεγαλύτερα, έχοντας αυξηθεί περίπου κατά 24 τ.μ.

Το Heraklion εμφανίζει τη μεγαλύτερη σταθερότητα διαχρονικά, καθώς τα διαμερίσματα διατηρούνται κοντά στα 90 τ.μ. εδώ και περίπου έξι δεκαετίες, χωρίς ουσιαστικές μεταβολές.

Συνολικά, η έρευνα καταλήγει ότι η τάση προς μικρότερες κατοικίες δεν είναι ομοιόμορφη σε όλη τη χώρα. Το φαινόμενο είναι πιο έντονο στις πυκνοδομημένες και ακριβές περιοχές του κέντρου της Αθήνας, όπου οι υψηλές τιμές γης και το αυξημένο κόστος κατοικίας ωθούν την αγορά προς μικρότερα διαμερίσματα.

Ελληνικός Τουρισμός

Στον ελληνικό τουρισμό παρατηρείται έντονη αύξηση στις αγγελίες για εργασία, γεγονός που επιβεβαιώνει τη συνεχή ανάπτυξη του κλάδου, αλλά ταυτόχρονα φέρνει στην επιφάνεια και τις διαρθρωτικές του αδυναμίες. Η ζήτηση για προσωπικό επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά σε θέσεις άμεσης εξυπηρέτησης, όπως μάγειρες, σερβιτόροι, καμαριέρες και υπάλληλοι υποδοχής, κάτι που δείχνει ότι το κυρίαρχο μοντέλο παραμένει εποχικό, λειτουργικό και περιορισμένης εξειδίκευσης.

Νεότερα ερευνητικά δεδομένα από πανεπιστημιακές ομάδες που μελετούν την αγορά εργασίας στον τουρισμό, αξιοποιώντας ψηφιακή συλλογή και ανάλυση αγγελιών με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, αποκαλύπτουν ότι η απασχόληση στον κλάδο καταγράφεται πλέον σε σχεδόν πραγματικό χρόνο. Έχουν ήδη συγκεντρωθεί δεκάδες χιλιάδες αγγελίες μέσα σε λίγους μήνες, δημιουργώντας ένα δυναμικό σύστημα παρακολούθησης των αναγκών της αγοράς.

Η γεωγραφική κατανομή των θέσεων εργασίας δείχνει ξεκάθαρη συγκέντρωση στον παράκτιο και νησιωτικό τουρισμό. Περιοχές του Νοτίου Αιγαίου συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης, με δημοφιλείς προορισμούς να κυριαρχούν στις αγγελίες. Ισχυρή παρουσία εμφανίζει επίσης η Κρήτη, ενώ σημαντικό μερίδιο καταγράφεται στην Αττική, την Κεντρική Μακεδονία και τα Ιόνια Νησιά. Αντίθετα, περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας χωρίς τουριστική θάλασσα εμφανίζουν αισθητά χαμηλότερη δραστηριότητα, επιβεβαιώνοντας την έντονη εξάρτηση του κλάδου από τον παραθαλάσσιο τουρισμό.

Σε επίπεδο ειδικοτήτων, η μεγαλύτερη ζήτηση αφορά επαγγέλματα κουζίνας, με τους μάγειρες να βρίσκονται στην κορυφή. Ακολουθούν θέσεις όπως σερβιτόροι, καμαριέρες, προσωπικό υποδοχής και bar, που αποτελούν τον βασικό κορμό της καθημερινής λειτουργίας των τουριστικών επιχειρήσεων.

Αντίθετα, οι ρόλοι διοίκησης και οργάνωσης εμφανίζονται σαφώς λιγότεροι στις αγγελίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι συχνά καλύπτονται εσωτερικά ή μέσω προσωπικών δικτύων και όχι μέσω ανοικτής αγοράς εργασίας.

Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από τις δεξιότητες που ζητούνται από τους εργοδότες. Κυριαρχούν οι ικανότητες εξυπηρέτησης πελατών και επικοινωνίας, ενώ σημαντικές θεωρούνται και οι πρακτικές επαγγελματικές δεξιότητες, η ομαδική εργασία και η ευελιξία σε απαιτητικά περιβάλλοντα.

Ωστόσο, παρατηρείται περιορισμένη ζήτηση για ψηφιακές δεξιότητες, παρότι η τεχνολογία έχει πλέον κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του τουριστικού τομέα, από τις κρατήσεις μέχρι τη διαχείριση δεδομένων και την προώθηση υπηρεσιών. Ακόμη πιο αδύναμη είναι η παρουσία δεξιοτήτων που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα και την περιβαλλοντική διαχείριση, γεγονός που δείχνει ότι η προσαρμογή του κλάδου στις διεθνείς τάσεις παραμένει ατελής.

Συνολικά, η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει έναν τουριστικό τομέα που συνεχίζει να αναπτύσσεται ποσοτικά, αλλά εξακολουθεί να στηρίζεται σε ένα μοντέλο χαμηλής εξειδίκευσης και περιορισμένης τεχνολογικής ενσωμάτωσης. Παράλληλα, η χρήση σύγχρονων εργαλείων ανάλυσης της αγοράς εργασίας δίνει πλέον τη δυνατότητα για πιο άμεση και ακριβή χαρτογράφηση των αναγκών, κάτι που μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών πολιτικών όσο και για τη στρατηγική ανάπτυξη του ίδιου του κλάδου.

Airbnb

Η δυναμική του ελληνικού τουρισμού και ο καθοριστικός ρόλος των δεδομένων και της τεχνολογίας στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας του κλάδου βρέθηκαν στο επίκεντρο συζήτησης στο πλαίσιο του Delphi Economic Forum 2026.

Ο Matteo Sarzana, Country Manager της Airbnb για την Ιταλία και τη Νότια Ευρώπη, ανέδειξε τη δυναμική του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, η Ελλάδα καταλαμβάνει την πέμπτη θέση στην Ευρώπη ως τουριστικός προορισμός, καταγράφοντας 52 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις επισκεπτών για το 2025.

Όπως υπογράμμισε, μια αποτελεσματική τουριστική στρατηγική και ένα λειτουργικό ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να στηρίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολιτικές που βασίζονται σε τεκμηριωμένη πληροφόρηση επιτρέπουν τη λήψη αναλογικών και στοχευμένων μέτρων, τα οποία ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, αποφεύγοντας οριζόντιες και υπερβολικές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, τόνισε ότι η συνεχής παρακολούθηση των εξελίξεων είναι κρίσιμη, καθώς ο τουριστικός κλάδος μεταβάλλεται ταχύτατα. Μέσα από τη διαρκή ανάλυση δεδομένων, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να εντοπίζουν έγκαιρα τις ανάγκες της αγοράς και να παρεμβαίνουν μόνο όπου πραγματικά απαιτείται.

Από την πλευρά της, η Ελίνα Κωνσταντινίδου, Government Engagement Director της Mastercard, επεσήμανε ότι τα δεδομένα αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο για τη δημιουργία σύγχρονων και ποιοτικών ταξιδιωτικών εμπειριών. Όπως ανέφερε, αξιοποιούνται τόσο στον σχεδιασμό στρατηγικών όσο και στην ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και εμπειριών για τους επισκέπτες, ενώ η έλλειψη δεδομένων περιορίζει τη δυνατότητα σύγχρονης προσέγγισης από επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.

Η ίδια στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης, χαρακτηρίζοντάς την καταλύτη για τον μετασχηματισμό του τουριστικού κλάδου τα επόμενα χρόνια, ειδικά σε ένα περιβάλλον που επηρεάζεται ολοένα περισσότερο από την κλιματική αλλαγή και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Όπως σημείωσε, το βασικό ζητούμενο παραμένει η αποτελεσματική μετατροπή της πληροφορίας σε πρακτικές δράσεις, με τις ψηφιακές πλατφόρμες να μπορούν να διαδραματίσουν κομβικό ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο Roland Werner, Senior Director και Head of Government Affairs & Policy για τη Νότια και Κεντρική Ευρώπη της Uber, εστίασε στις προοπτικές της αστικής κινητικότητας και στη σημασία της σύνδεσης των επισκεπτών με περισσότερους προορισμούς, ακόμη και εκτός των κεντρικών αστικών περιοχών.

Όπως ανέφερε, τα ταξί μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά προς τα μέσα μαζικής μεταφοράς, όπως το μετρό και τα λεωφορεία, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εμπειρία μετακίνησης στους επισκέπτες.

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη εκσυγχρονισμού του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τον τουρισμό και τις μετακινήσεις στις πόλεις, σημειώνοντας ότι οι ανάγκες και οι προσδοκίες των ταξιδιωτών έχουν αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

Κλείνοντας, ανέφερε ότι το μέλλον του τουρισμού θα συνδεθεί όλο και περισσότερο με εξατομικευμένες εμπειρίες μετακίνησης, φέρνοντας ως παραδείγματα υπηρεσίες που ήδη αναπτύσσει η Uber, όπως taxi boats, διαδρομές με τρένα, αερόστατα, αλλά και δυνατότητες αξιοποίησης ιδιωτικών οχημάτων από τους ίδιους τους χρήστες.

Eurostat: Στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ η Ελλάδα στην ψηφιακή ετοιμότητα – Υστερεί σε AI, κυβερνοασφάλεια και ICT προσωπικό

Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει σημαντικές αδυναμίες στην ψηφιακή της ετοιμότητα, παρά τους σημαντικούς πόρους που έχουν διατεθεί μέσω του Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τη νέα έκθεση Digitalisation in Europe – 2026 edition της Eurostat.

Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι η χώρα παραμένει στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο ως προς την ψηφιακή ετοιμότητα του Δημοσίου όσο και των επιχειρήσεων. Αντίθετα, οι καλύτερες επιδόσεις της Ελλάδας καταγράφονται κυρίως στη χρήση social media και στις online αγορές, ιδιαίτερα σε κατηγορίες όπως το έτοιμο φαγητό και η ένδυση.

Ένας από τους πλέον προβληματικούς δείκτες αφορά την απασχόληση εξειδικευμένου προσωπικού στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT). Η Ελλάδα κατατάσσεται τελευταία στην ΕΕ, καθώς μόλις το 2,5% του εργατικού δυναμικού απασχολείται σε εξειδικευμένες θέσεις ICT, όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ανέρχεται στο 5%.

Η χώρα βρίσκεται πίσω ακόμη και από τη Ρουμανία και την Ιταλία, ενώ στην κορυφή βρίσκεται η Sweden, όπου το 8,9% των εργαζομένων δραστηριοποιείται στον τομέα ICT.

Ιδιαίτερα χαμηλές επιδόσεις καταγράφονται και στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης στην τελευταία θέση της ΕΕ ως προς τη χρήση εργαλείων διαχείρισης δικτύων και πρακτικών κυβερνοπροστασίας από τις επιχειρήσεις. Μόλις το 45% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούν σχετικά εργαλεία προστασίας και διαχείρισης δικτύων.

Συνολικά, η υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών από τις ελληνικές επιχειρήσεις παραμένει περιορισμένη. Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 25η θέση της ΕΕ, ξεπερνώντας μόνο τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία.

Σύμφωνα με την έκθεση, περίπου τρεις στις τέσσερις ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζουν «χαμηλή» ή «πολύ χαμηλή» αξιοποίηση τεχνολογιών ICT, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην ΕΕ είναι αισθητά χαμηλότερος.

Αδύναμη παραμένει και η ενσωμάτωση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις. Μόλις το 8,9% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούν εφαρμογές AI, ποσοστό που κατατάσσει τη χώρα στην 24η θέση της ΕΕ, τη στιγμή που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 19,9%.

Στην κορυφή της σχετικής κατάταξης βρίσκεται η Denmark, όπου το 42% των επιχειρήσεων αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.

Παρόμοια εικόνα εμφανίζεται και στις υπηρεσίες cloud computing. Μόλις το 24,3% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους, γεγονός που τοποθετεί την Ελλάδα στην 26η θέση της ΕΕ.

Στον τομέα του e-Government, η Ελλάδα βρίσκεται στην 24η θέση, καθώς μόνο το 36,6% των πολιτών πραγματοποίησαν ηλεκτρονικές συναλλαγές ή επαφές με το Δημόσιο τον τελευταίο χρόνο, έναντι 46,8% στην ΕΕ.

Παρά τις αδυναμίες αυτές, η έκθεση καταγράφει και ορισμένες ιδιαίτερα θετικές επιδόσεις για τη χώρα.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 8η θέση της ΕΕ στη χρήση social media, με το 81,9% των χρηστών διαδικτύου να χρησιμοποιούν σχετικές πλατφόρμες, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Επίσης, σχεδόν το 90% των Ελλήνων χρηστών ενημερώνονται διαδικτυακά, γεγονός που φέρνει τη χώρα στην 4η θέση της ΕΕ.

Ιδιαίτερα υψηλές είναι και οι επιδόσεις στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 7η θέση της ΕΕ στις online αγορές ρούχων, ενώ καταγράφει εξαιρετικά υψηλή χρήση στις online παραγγελίες φαγητού.

Συγκεκριμένα, περισσότεροι από έξι στους δέκα Έλληνες που πραγματοποίησαν online αγορές το τελευταίο τρίμηνο παρήγγειλαν φαγητό μέσω διαδικτύου, επίδοση που κατατάσσει τη χώρα στην 3η θέση της ΕΕ πίσω από την Cyprus και τη Malta.

Η χώρα εμφανίζει επίσης υψηλές επιδόσεις σε online κρατήσεις καταλυμάτων, αγορές εισιτηρίων μεταφορών και συνδρομητικού τηλεοπτικού περιεχομένου.

Αντίθετα, η χρήση υπηρεσιών e-banking και e-government παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επιβεβαιώνοντας ότι το ψηφιακό χάσμα εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για την ελληνική οικονομία και δημόσια διοίκηση.