Όταν ο Donald Trump επέστρεψε στον White House στις αρχές του 2025, είχε δεσμευτεί ότι μέσω επιθετικών δασμών θα ανέτρεπε τις εμπορικές ισορροπίες με την China, την οποία κατηγορούσε ότι πλήττει την αμερικανική οικονομία με τις εμπορικές της πρακτικές. Ωστόσο, περισσότερο από έναν χρόνο μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, η στρατηγική της United States φαίνεται να μην έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η εμπορική πολιτική του Πεκίνου παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη, ενώ οι κινήσεις της Ουάσιγκτον χαρακτηρίζονται από αντιφάσεις, συνεχείς αναδιπλώσεις και έλλειψη σταθερής κατεύθυνσης.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει προχωρήσει τους τελευταίους μήνες σε αλλεπάλληλες αντικρουόμενες αποφάσεις γύρω από κινεζικές τεχνολογικές εταιρείες και τους περιορισμούς στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ. Ενδεικτικά, τον Φεβρουάριο προστέθηκαν νέες κινεζικές επιχειρήσεις τεχνολογίας στη «μαύρη λίστα» των ΗΠΑ λόγω υποτιθέμενων δεσμών με τον κινεζικό στρατό, μόνο και μόνο για να αποσυρθούν λίγη ώρα αργότερα χωρίς σαφή αιτιολόγηση. Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ επέτρεψε τελικά την εξαγωγή στην Κίνα προηγμένων επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης της NVIDIA, παρότι προηγουμένως είχε προειδοποιήσει ότι η πρόσβαση του Πεκίνου σε τέτοιες τεχνολογίες συνιστά απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Αντίστοιχες παλινωδίες καταγράφηκαν και σε άλλα μέτρα. Το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε αυστηρότερους ελέγχους στις εξαγωγές τεχνολογίας προς χιλιάδες θυγατρικές κινεζικών εταιρειών, υποστηρίζοντας ότι έτσι θα κλείσουν κρίσιμα «παραθυράκια» πρόσβασης σε ευαίσθητη τεχνογνωσία. Ωστόσο, η εφαρμογή των μέτρων «πάγωσε», όπως συνέβη και με το σχέδιο επιβολής πρόσθετων χρεώσεων σε κινεζικά πλοία που χρησιμοποιούν αμερικανικά λιμάνια — ένα μέτρο που θεωρητικά θα ενίσχυε τη ναυπηγική βιομηχανία των ΗΠΑ.

Καθώς ο Τραμπ προετοιμάζεται για τη συνάντησή του με τον Xi Jinping στο Πεκίνο τον Μάιο, οι επικριτές του επισημαίνουν ότι οι αντιφάσεις και οι αποσπασματικές κινήσεις της αμερικανικής πολιτικής έχουν αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Κίνα.

Η στρατηγική των δασμών αποτέλεσε τον βασικό μοχλό πίεσης της αμερικανικής κυβέρνησης. Οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς που έφτασαν έως και το 145% σε κινεζικά προϊόντα, με το Πεκίνο να απαντά με αντίμετρα. Παρά τη σκληρή ρητορική, η αντιπαράθεση κατέληξε σε μια εύθραυστη ισορροπία, ιδίως όταν η Κίνα άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού των εξαγωγών σπάνιων γαιών — κρίσιμων πρώτων υλών για τη βιομηχανία και την τεχνολογία των ΗΠΑ.

Την ίδια στιγμή, η αποτελεσματικότητα της στρατηγικής Τραμπ δέχθηκε ακόμη ένα πλήγμα όταν το Supreme Court of the United States ακύρωσε σημαντικό μέρος των δασμών, περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια πίεσης προς την Κίνα. Όπως σχολίασε ο αναλυτής Σκοτ Κένεντι από το Center for Strategic and International Studies, η στρατηγική βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στους δασμούς, χωρίς να υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο σε περίπτωση αποτυχίας.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα στην αμερικανική οικονομία παραμένουν αμφιλεγόμενα. Αν και το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ με την Κίνα μειώθηκε κατά 32% σε σύγκριση με το 2024, φτάνοντας τα 202 δισ. δολάρια, ο στόχος επαναπατρισμού της βιομηχανικής παραγωγής δεν επιτεύχθηκε. Αντιθέτως, ο αμερικανικός μεταποιητικός κλάδος έχασε περίπου 91.000 θέσεις εργασίας μέσα σε δέκα μήνες του 2025.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται πλέον να μετατοπίζεται από τη φιλοδοξία μιας ριζικής αναδιάρθρωσης των εμπορικών σχέσεων προς μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση «διαχειριζόμενου εμπορίου». Ο υπουργός Οικονομικών Scott Bessent και ο εμπορικός εκπρόσωπος Jamieson Greer δίνουν πλέον έμφαση στη σταθερότητα και σε πιο ισορροπημένες εμπορικές σχέσεις, αντί για μια συνολική αναμέτρηση με το Πεκίνο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας και ασυνέπειας από την πλευρά της Ουάσιγκτον, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τη διεθνή εικόνα της ως πιο σταθερός και προβλέψιμος παγκόσμιος παίκτης, αξιοποιώντας τα κενά και τις αντιφάσεις της αμερικανικής στρατηγικής.