|
Δηλαδή, το μεγαλύτερο
συνεχές κομμάτι γης στον
πλανήτη, όπου
συγκεντρώνεται ο
μεγαλύτερος πληθυσμός,
οι περισσότεροι φυσικοί
πόροι και το μεγαλύτερο
μέρος της οικονομικής
και στρατηγικής ισχύος.
Για τον Mackinder,
όποιος ελέγχει αυτό το
«νησί», έχει τεράστιο
πλεονέκτημα παγκόσμιας
κυριαρχίας.
Στο εσωτερικό του
«Παγκόσμιου Νησιού»
τοποθετούσε τη λεγόμενη
Heartland.
Περίπου την κεντρική
Ευρασία (Ρωσία, Κεντρική
Ασία κ.λπ.) που ήταν
δύσκολα προσβάσιμη από
ναυτικές δυνάμεις και
ήταν πλούσια σε πόρους.
Η θεωρία του μπορούσε να
συνοψίσθεί σε μια
διάσημη διατύπωσή του:
«Όποιος ελέγχει την
Ανατολική Ευρώπη ελέγχει
την Heartland.
Όποιος ελέγχει την
Heartland
ελέγχει το Παγκόσμιο
Νησί.
Όποιος ελέγχει το
Παγκόσμιο Νησί ελέγχει
τον κόσμο.» Με βάση τις
τεχνολογικές εξελίξεις
της εποχής, αυτό το
στρατηγικό σχήμα τα
έλεγε όλα.
Για δεκαετίες, οι
στρατηγικοί στόχοι των
περισσότερων δυνάμεων
εξαντλούνταν σε αυτές
τις επιδιώξεις. Εχοντας
χαμένη την Ανατολική
Ευρώπη, και την Ευρασία
(Ρωσία, Κεντρική Ασία)
οι ΗΠΑ στηρίχθηκαν στο
ΝΑΤΟ και την Δ. Ευρώπη
για την ανάσχεση (containment)
του κομμουνισμού και
στον έλεγχο των θαλασσών
για την παγκόσμια
κυριαρχία τους. Η
περίφημη επιστολή του
πρέσβυ George
Kennan
αλλά και το βιβλίο “Diplomacy”
του Henry
Kissinger
επιβεβαιώνουν αυτή την
προβληματική. Κυρίως
σχετικά με τον κρίσιμο
ρόλο της Γερμανίας σε
όλο αυτό το σκεπτικό. Η
περίοδος Τράμπ στην
προεδρία των ΗΠΑ
σηματοδότησε αλλαγές στο
σχήμα αυτό. Ή ουσιαστική
προσέγγιση με τον Πούτιν
και η επιστροφή στην
λογική “κάτω τα χέρια
απο το ρωσικό
near
abroad”
(εγκατάλειψη δηλ.
ουσιαστικά της
Ουκρανίας) σηματοδότησε
αλλαγή στάσης απέναντι
στο ΝΑΤΟ. Με την Αν.
Ευρώπη, την Ρωσία και
την Κ. Ασία στο πλάι των
ΗΠΑ, η Δ. Ευρώπη δεν
τους είναι πλέον
απαραίτητη.
Αυτό απομένει να το
συνειδητοποιήσει η
Ευρώπη. Που δείχνει να
απασχολείται με άλλα
πράγματα. Λχ. με την
αντιπαλότητά της με την
Ρωσία. Αλλα μόνο αν
υπάρξει προσέγγιση
Ευρώπης – Ρωσίας θα
αποφύγει η πρώτη την
απόλυτη περιθωριοποίηση.
Οπως έγραφε ο
Kissinger,
αν η Δ. Ευρώπη
προσεγγίσει την Ρωσία
(Σ. Ενωση, τότε) οι ΗΠΑ
χάνουν τον παγκόσμιο
ρόλο τους. Τώρα η
Ευρώπη, ακολουθώντας την
γραμμή Μπάιντεν τότε,
αποκόπηκε από την Ρωσία
ενεργειακά. Και
εξαρτάται τώρα απο τις
ΗΠΑ και τις χώρες του
Κόλπου. Που είτε το
προιόν τους είναι
πανάκριβο (ΗΠΑ) είτε
βρίσκεται στο έλεος
γεωστρατηγικών
ανακατατάξεων (Στενά
Ορμούζ). Μόνο μια
στενότερη σχέση Ευρώπης
με την Ρωσία (και την Κ.
Ασία) – μαζί με την
εγκατάλειψη των άκαιρων
και φαντασιακών μέτρων
περί μηδενικών εκπομπών
CO2
– θά υποχρεώσει τις ΗΠΑ
να αναθεωρήσουν θετικά
την σχέση τους μαζί της
για να αποφύγουν την
δική τους
περιθωριοποίηση.
Ανεξάρτητα από τον
έλεγχο που μπορεί να
ασκούν στις θάλασσες.
Γιατί είναι
φανερό πλέον πως δεν
επιλέγουν χερσαίες
επιχειρήσεις.
|