|
Ολα αυτά, σε κάποια
γενικότερη σύνθεση, συναποτελούν τα αίτια που
κάνουν τον κόσμο να εγκαταλείπει παλιές
πολιτικές συνήθειες, να στρέφεται εναγώνια σε
αναζήτηση του διαφορετικού και να αποστρέφεται
οτιδήποτε θυμίζει το παλιό.
Αυτό που καθιερώνει τη
σταθερότητα στην πολιτική και εμπεδώνει την
αφοσίωση στους δημοκρατικούς θεσμούς είναι η
πεποίθηση πως καμία εναλλαγή στην εξουσία δεν
διακινδυνεύει κάποιο αποδεκτό στάτους κβο και
πως κανείς δεν θέτει σε ρίσκο τον τρόπο ζωής
του, τις κοινωνικές του συνήθειες και το επίπεδο
ευημερίας του.
Αν αυτά τεθούν σε κίνδυνο,
η αφοσίωση σε θεσμούς πάει περίπατο και η
υποστήριξη της δημοκρατίας διακυβεύεται. Σε
προηγούμενη ανάλυσή μου είχα εξηγήσει ότι σήμερα
οι δημοκρατίες δύσκολα κυβερνώνται και ότι
σχεδόν όλοι οι ηγέτες περίπου άμεσα αρχίζουν να
αμφισβητούνται.
Η γρήγορη απογοήτευση
προέρχεται από τη γρήγορη διάψευση προσδοκιών. Η
τάση «αυξανόμενων προσδοκιών» (rising
expectations) γίνεται γρήγορα τάση «αυξανόμενων
απογοητεύσεων» (rising frustrations) (Robert
Lane, Political Ideology, 1967). Με αποτέλεσμα
τη λαϊκή στροφή κατά του συστήματος, των ελίτ
και των κάθε λογής εξουσιών.
Η αντιμετώπιση αυτής της
κατάστασης είναι δυσχερής. Η καταδίκη των
κομμάτων που την εκφράζουν δεν είναι επιτυχής
επιλογή. Ο εναγκαλισμός αυτών των ανησυχιών
είναι προτιμότερος. Η διαμόρφωση νέων
επιτυχημένων πολιτικών είναι δυσχερής, αλλά
απαραίτητη. Χρειάζεται όμως παραπέρα ανάλυση.
Premium έκδοση «Τα ΝΕΑ»
|
