«Η εκλογή του Π. Μαγκυάρ, που βρίσκεται στην ίδια πολιτική πλευρά με τον Πολωνό πρωθυπουργό, αλλάζει την κατάσταση», μας είπε ο δρ Γιόζερ Μάρτιν, Ούγγρος δημοσιογράφος από το 19867 και καθηγητής δημοσιογραφίας.

«Ο Πολωνός και ο Ούγγρος είναι δυο αδέλφια, σηκώνουν τα σπαθιά τους, αλλά και τα ποτήρια τους», προσθέτει ο Αυστριακός ανταποκριτής στη Βαρσοβία Οτμάρ Λαχοντίνσκι.

Κατά το γαλλικό «Εξπρές» η σχέση των δύο ανδρών δεν χρονολογείται από τις 12 Απριλίου. «Πριν από τις εκλογές, οι ομάδες τους σφυρηλάτησαν δεσμούς όσο το δυνατόν πιο διακριτικούς «για να αποτρέψουν τον Όρμπαν από το να παρουσιάσει τον Τίσα ως ένα τηλεκατευθυνόμενο κόμμα από το εξωτερικό, ειδικά από τη στιγμή που ο Τουσκ απεικονίζεται ως άνθρωπος από τις Βρυξέλλες», εξηγεί ο Wojeiech Przybylski, διευθυντής της δεξαμενής σκέψης Visegrad Insight. Ωστόσο, τον περασμένο Φεβρουάριο, συναντήθηκαν στο Μόναχο, στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, της διπλωματικής μάζας όπου η Ευρώπη παίρνει τον παλμό της. «Συμφωνούμε να ανοικοδομήσουμε τις πολιτικές, οικονομικές και πολιτιστικές σχέσεις Ουγγαρίας-Πολωνίας χωρίς καθυστέρηση», δήλωσε ο Magyar μετά τη συνάντηση. Στην επινίκια ομιλία του, επιβεβαίωσε την υπόσχεσή του: η πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό θα είναι στη Βαρσοβία. Ωστόσο, δεν θα είναι ο πρώτος. Το 2010, το 2014 και το 2018, ο Όρμπαν επέλεξε επίσης την Πολωνία για τα πρώτα του ταξίδια, πριν καταρρεύσουν οι σχέσεις.

Αυτή τη φορά όμως, πέρα από τον συμβιβασμό, οι δυο άνδρες έχουν συγκεκριμένους στόχους. Ο νεοεκλεγείς Ούγγρος πρωθυπουργός, θέλει την υποστήριξη της πολωνικής κυβέρνησης για να ξεπαγώσει τα οικονομικά απροσδόκητα κέρδη που παρακράτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αποτυχία της Ουγγαρίας να σεβαστεί τις αξίες του κράτους δικαίου. «Μια μεγάλη πρόκληση», μας υπενθυμίζει ο συνάδελφος Αντρεϊ Σαντέκ, κάνοντας λόγο για 35 δισ. ευρώ των ευρωπαϊκών ταμείων Ανάκαμψης και Συνοχής.

Κάποτε κάτω από την μπότα των εθνικιστών – συντηρητικών, η ίδια η Πολωνία είχε στερηθεί τα κεφάλαια ανάκαμψης, πριν απελευθερωθούν λίγους μήνες αργότερα με την άφιξη του Τουσκ.

Στη συνέχεια, ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου αξιοποίησε την επιρροή του και τις υποσχέσεις του, όπως η ένταξή του στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή ο διορισμός πειθαρχικών διαμεσολαβητών στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. «Ο Magyar, από την άλλη πλευρά, έρχεται στην εξουσία με μια εντελώς αρχάριο ομάδα. Οι διαβουλεύσεις με την πολωνική πλευρά θα είναι επομένως πολύτιμες», είπε ο Σάντεκ τονίζοντας την πρόσκληση για τη Βουδαπέστη να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να προωθήσει τη διαφάνεια στους θεσμούς.

Ταυτόχρονα, ο νέος αρχηγός της ουγγρικής κυβέρνησης σκοπεύει να κατασχέσει τις ευρωπαϊκές πιστώσεις SAFE, που προορίζονται ιδίως για τη χρηματοδότηση της βιομηχανικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας μεταξύ των κρατών μελών. Αντιμέτωπη με τις επανειλημμένες παρατυπίες υπό τον Όρμπαν, η Επιτροπή καθυστερεί πριν χορηγήσει δάνειο ύψους 17,2 δισεκατομμυρίων ευρώ στη Βουδαπέστη, η οποία υποτίθεται ότι είναι ο δεύτερος δικαιούχος… πίσω από την Πολωνία. «Οι Πολωνοί αμυντικοί κατασκευαστές θα πρέπει να ενδιαφέρονται για τις μεγάλες παραγωγικές δυνατότητες της Ουγγαρίας, μιας ισχυρής βιομηχανικής χώρας», συμβουλεύει ένας Πολωνός επιχειρηματίας.

Ο Ντόναλντ Τουσκ έχει επίσης προσδοκίες. Πρώτον, να άρει το μπλοκάρισμα (από τον Βίκτορ Όρμπαν) του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού για την Ειρήνη, του μηχανισμού που αποζημιώνει τα κράτη που παρείχαν βοήθεια στην Ουκρανία τις πρώτες εβδομάδες της ρωσικής εισβολής. Πρόκειται για 500 εκατ. ευρώ προς όφελος του πολωνικού στρατού.

Στη Βαρσοβία, η κεντρώα κυβέρνηση περιμένει επίσης την έκδοση δύο πρώην ηγετών του κυρίαρχου κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS), που προστατεύονται από το «πολιτικό άσυλο» που τους είχε χορηγήσει η Ουγγαρία του Όρμπαν για να γλιτώσουν από τα εντάλματα σύλληψης που εξέδωσε ο Πολωνός εισαγγελέας. Ο Zbigniew Ziobro, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης που κατηγορείται για υπεξαίρεση κεφαλαίων και χρήση του spyware Pegasus κατά της αντιπολίτευσης, στοχοποιείται, όπως και ο αναπληρωτής υπουργός του Marcin Romanowski. «Οι κ.κ. Romanowski και Ziobro δεν πρέπει να αγοράσουν έπιπλα, γιατί δεν θα μείνουν στην Ουγγαρία για πολύ», επιτέθηκε ο Magyar στην πρώτη του μετεκλογική συνέντευξη Τύπου.

Αυτό είναι ένα θεϊκό δώρο για τον Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος έχει πιο στρατηγικές προσδοκίες από αυτή την «ιστορική» προσέγγιση. «Θέλει η Βουδαπέστη να επενδύσει στους διαδρόμους στο βόρειο τμήμα της χώρας για να συνδέσει τη χώρα με τους αγωγούς LNG [υγροποιημένο φυσικό αέριο] από το λιμάνι του Γκντανσκ, έναν πραγματικό ενεργειακό κόμβο στις πολωνικές ακτές της Βαλτικής», επιμένει ο Wojciech Przybvlski, επικεφαλής του Οργανισμού Δημοκρατικής Ασφάλειας της Πολωνίας στην Ευρώπη, ενώ ο Μαγκοαρ έχει υποσχεθεί ρήξη με την ενεργειακή εξάρτηση της Μόσχας έως το 2035.

Ταυτόχρονα, όμως ο έμπειρος Πολωνός αναλυτής επισημαίνει ότι η πολιτική αλλαγή στην Ουγγαρία θα μπορούσε υπό όρους, να δύει νέα πνοή στην Ομάδα Βίσεγκραντ, δηλαδή την άτυπη μορφή συνεργασίας μεταξύ Πολωνίας, Ουγγαρίας, Τσεχικής Δημοκρατίας και Σλοβακίας, που ιδρύθηκε το 1991; «Ο Magyar έχει ένα ισχυρό συμβολικό κεφάλαιο και μια μεγάλη δημοκρατική νομιμότητα για να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτό το σχήμα», πιστεύει ο Przybylski. Το έργο είναι τεράστιο: οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων δεν έχουν συναντηθεί από τις 27 Φεβρουαρίου 2024, σε μια σύνοδο κορυφής στην Πράγα που απεικόνιζε τα ρήγματα της ομάδας και όχι τη συνοχή της.

Και από την άποψη αυτή θα πρέπει να τονιστεί ότι τα θέματα των σχέσεων με τη Ρωσία θα παραμείνουν ένα σημείο τριβής.

«Η Πολωνία ξεχωρίζει ξεκάθαρα για την εχθρότητά της προς τη ρωσική επιρροή. Είναι πολύ πιο κοντά στους Βαλτικούς και τους Σκανδιναβούς σε αυτό το θέμα», ενώ οι κυβερνήσεις της Ουγγαρίας, της Σλοβακίας και της Τσεχίας είναι λιγότερο ξεκάθαρες σχετικά με την ανάγκη διακοπής των δεσμών με τη Μόσχα. Διαιρέσεις τις οποίες το Κρεμλίνο θα μπορούσε να συνεχίσει να κεφαλαιοποιεί τους επόμενους μήνες.