Μόνο ένα μικρό κομμάτι από το συνολικό ποσό

Τα κεφάλαια αυτά αποτελούν ένα μικρό κομμάτι από δισεκατομμύρια δολάρια σε συναλλαγές κρυπτονομισμάτων, τα οποία κατευθύνθηκαν προς δίκτυα χρηματοδότησης των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) τα δύο χρόνια πριν από τον τρέχοντα πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν. Αυτό καταδεικνύεται από εκθέσεις συμμόρφωσης, δεδομένα blockchain, ξένες διωκτικές αρχές οι οποίες παρακολουθούν τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, αλλά και από άλλους ερευνητές για crypto και από μη δημόσια έγγραφα.

Ξένες αρχές επιβολής του νόμου ανέφεραν ότι συνεχίζουν να εντοπίζουν ακόμα και φέτος συναλλαγές μέσω της Binance προς ιρανικούς φορείς που συνδέονται με το καθεστώς, με κάποιες μάλιστα να καταγράφονται μόλις αυτόν τον μήνα.

Ο ιδρυτής της Binance, Τσανγκπένγκ Ζάο, έλαβε χάρη από τον Ντόναλντ Τραμπ τον Οκτώβριο. Ο Ζάο είχε δηλώσει ένοχος το 2023 και εξέτισε ποινή φυλάκισης τεσσάρων μηνών για παραβίαση κανόνων κατά του ξεπλύματος χρήματος.

Τα τεράστια αυτά ποσά καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο η Binance έχει χρησιμοποιηθεί ως χρηματοοικονομική αρτηρία για τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, την ισχυρή πολιτική, στρατιωτική και οικονομική δύναμη που κυριαρχεί στο Ιράν, όπως τονίζεται και στις εκθέσεις συμμόρφωσης της Binance, ξένων διωκτικών αρχών και σε μη δημοσιοποιημένα έγγραφα.

Η ιρανική αυτή δύναμη υποστηρίζει επίσης δίκτυα πληρεξουσίων ενόπλων οργανώσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων που έχουν χαρακτηριστεί ως τρομοκρατικές, όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης.

Εκπρόσωπος της Binance δήλωσε ότι οι πληροφορίες είναι ανακριβείς, υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία δεν επέτρεπε συναλλαγές με πρόσωπα ή ψηφιακά πορτοφόλια που τελούσαν υπό κυρώσεις κατά τον χρόνο των συναλλαγών και ότι έλαβε όλα τα κατάλληλα μέτρα μόλις αυτά εντοπίστηκαν.

Η εταιρεία αρνήθηκε να απαντήσει σε συγκεκριμένες ερωτήσεις για τα ποσά ή για το ποια στοιχεία θεωρεί ανακριβή.

«Η Binance έχει πολιτική μηδενικής ανοχής σε παράνομες δραστηριότητες και από το 2024 έχει μετασχηματιστεί και έχει αναβαθμίσει σημαντικά το πρόγραμμα συμμόρφωσής της», ανέφερε εκπρόσωπος, προσθέτοντας ότι έχει μειώσει σχεδόν στο μηδέν την έκθεσή της σε φορείς υπό κυρώσεις και πεδία υψηλού κινδύνου. «Συνεργαζόμαστε στενά με τις διωκτικές αρχές σε όλο τον κόσμο για τον εντοπισμό, την πρόληψη και την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος», ανέφερε ο εκπρόσωπος.

Με βάση τον τρόπο με τον οποίο ειδικοί στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας αξιολογούν τον σκοπό λογαριασμών όπως του Ζαντζανί, τα 850 εκατομμύρια δολάρια των συναλλαγών του — τα οποία περιλάμβαναν τόσο καταθέσεις όσο και αναλήψεις — αντιστοιχούν πιθανότατα σε περίπου 425 εκατομμύρια δολάρια που διακινήθηκαν μέσω της Binance για τη χρηματοδότηση του ιρανικού στρατιωτικού μηχανισμού, σύμφωνα με ξένες διωκτικές αρχές και άλλα πρόσωπα με γνώση της δραστηριότητας.

Οι ερευνητές της ίδιας της Binance εκτίμησαν ότι οι συγκεκριμένοι λογαριασμοί αποτελούσαν δίκτυο ξεπλύματος χρήματος με σκοπό τη χρηματοδότηση του καθεστώτος, σύμφωνα με τις εκθέσεις συμμόρφωσης της εταιρείας.

Παράλληλα, άλλα μεγάλα χρηματικά εμβάσματα — που δεν είχαν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα — έχουν διακινηθεί μέσω της Binance προς ή από φορείς που συνδέονται με το Ιράν τα τελευταία χρόνια.

Η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν διακίνησε 107 εκατομμύρια δολάρια σε κρυπτονομίσματα μέσω διαδοχικών συναλλαγών προς λογαριασμούς της Binance το περασμένο έτος, σύμφωνα με ανάλυση εταιρείας δεδομένων blockchain. Δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί εάν τα κεφάλαια στη συνέχεια αποσύρθηκαν από την πλατφόρμα.

Στοιχεία που συνέλεξε ξένη διωκτική αρχή κατέγραψαν περίπου 260 εκατομμύρια δολάρια σε άμεσες συναλλαγές κατά την περίοδο 2024–2025 μεταξύ λογαριασμών της Binance και ψηφιακών πορτοφολιών που συνδέονται με Ιρανούς χρηματοδότες τρομοκρατίας και οντότητες υπό καθεστώς κυρώσεων.

Επιπλέον, ερευνητές της Binance εντόπισαν ότι ένα ψηφιακό πορτοφόλι άγνωστου χρήστη εκτός πλατφόρμας έλαβε χρήματα μέσω Binance και στη συνέχεια διοχέτευσε 218 εκατομμύρια δολάρια σε ιρανικό δίκτυο χρηματοδότησης το 2023, σύμφωνα με δεδομένα blockchain. Τα ψηφιακά πορτοφόλια είναι σαν λογαριασμοί τράπεζας αλλά για crypto.

Τα κεφάλαια αυτά προστίθενται σε περίπου 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία — σύμφωνα με εσωτερικές εκτιμήσεις ερευνητών της Binance — διακινήθηκαν μέσω της πλατφόρμας προς το ίδιο ιρανικό δίκτυο, όπως είχε ήδη αποκαλύψει η The Wall Street Journal σε δημοσίευμα τον Φεβρουάριο.

Οι εκθέσεις συμμόρφωσης της Binance αναφέρουν ότι οι ιρανικοί παράγοντες χρησιμοποιούσαν εξελιγμένες μεθόδους για να αποφύγουν τον εντοπισμό και την ανίχνευση.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ της The Wall Street Journal, η Binance απομάκρυνε από την εταιρεία αρκετούς εσωτερικούς ερευνητές οι οποίοι είχαν εκφράσει ανησυχίες για λογαριασμούς που συνδέονταν με επιχειρηματικό συνεργάτη της εταιρείας και οι οποίοι, κατά την εκτίμησή τους, διακίνησαν περίπου τα 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από το συνολικό ποσό μέσω της πλατφόρμας το 2024 και το 2025.

Σε απάντηση στο δημοσίευμα, η Binance υποστήριξε ότι οι ερευνητές δεν απολύθηκαν λόγω ανησυχιών συμμόρφωσης, αλλά αποχώρησαν «λόγω προσωπικών θεμάτων». Η εταιρεία δήλωσε επίσης ότι δεν επέτρεψε εν γνώσει της συναλλαγές που παραβιάζουν κυρώσεις, ότι οι εμπλεκόμενες οντότητες τελικά αφαιρέθηκαν από την πλατφόρμα και ότι διαχειρίστηκε κατάλληλα τον σχετικό κίνδυνο.

Η Binance κατέθεσε αγωγή κατά της The Wall Street Journal για το συγκεκριμένο ρεπορτάζ, με εκπρόσωπο της εφημερίδας να απαντά ότι «στηρίζουμε πλήρως όσα αναφέρουμε στο δημοσίευμά μας».

Τα κεφάλαια που διοχετεύονταν μέσω της Binance προς ιρανικά δίκτυα, συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με πληρωμές Κινέζων αγοραστών ιρανικού πετρελαίου,  που γίνονται στο πλαίσιο ενός μηχανισμού παράκαμψης κυρώσεων που ελέγχεται από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης και αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για το ιρανικό καθεστώς, σύμφωνα με ξένες διωκτικές αρχές, εσωτερικές εκθέσεις της Binance και μη δημοσιοποιημένα έγγραφα.

Η διακίνηση κεφαλαίων προς οντότητες που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης συνεχίστηκε ακόμη και μετά την ομολογία ενοχής της Binance το 2023 για ομοσπονδιακές παραβιάσεις της νομοθεσίας περί ξεπλύματος χρήματος και κυρώσεων, σύμφωνα με ξένες διωκτικές αρχές, εκθέσεις συμμόρφωσης και δεδομένα blockchain.

Στη Binance είχε επιβληθεί τότε πρόστιμο-ρεκόρ ύψους 4,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, πέραν των κατηγοριών που είχαν απαγγελθεί στον ιδρυτή της, Τσανγκπένγκ Ζάο.

Η Binance έχει επίσης διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη στήριξη της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας της οικογένειας Τραμπ στα κρυπτονομίσματα, της World Liberty Financial, η οποία έχει αποφέρει στους Τραμπ τουλάχιστον 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2024.

Η World Liberty αρνήθηκε να σχολιάσει.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ «τρέχει» έρευνα

Οι αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις αποκλείουν το Ιράν από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα εδώ και πολύ καιρό, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων. Η χρήση λογαριασμών της Binance για τη διακίνηση κεφαλαίων προς όφελος του Ιράν έχει επανέλθει στο επίκεντρο της προσοχής, λόγω της τρέχουσας προσπάθειας της κυβέρνησης Τραμπ να εντείνει τον έλεγχο στη χρηματοδότηση του ιρανικού καθεστώτος.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ διερευνά πλέον τη χρήση της Binance από το Ιράν για την παράκαμψη αμερικανικών κυρώσεων, μετά την ομολογία ενοχής της πλατφόρμας το 2023.

Απαντώντας στην έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης, η Binance δήλωσε ότι «ουδέποτε πραγματοποίησε άμεσες συναλλαγές με καμία οντότητα υπό κυρώσεις», χαρακτηρίζοντας τις χρηματικές ροές που διέρχονται από την πλατφόρμα ως έμμεσες.

Τον Μάρτιο, αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών συναντήθηκαν με στελέχη της Binance, σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση της συνάντησης. Οι αξιωματούχοι εξέφρασαν ανησυχίες για τη συμμόρφωση της εταιρείας με το καθεστώς εποπτείας που είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο του συμβιβασμού για την ενοχή της το 2023, συμπεριλαμβανομένων συναλλαγών που σχετίζονται με το Ιράν.

Το 2023, ομοσπονδιακοί εισαγγελείς είχαν δηλώσει ότι η Binance είχε «υπονομεύσει σε μεγάλο βαθμό» τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν, επιτρέποντας συναλλαγές εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων από Ιρανούς πελάτες. Η εταιρεία δεσμεύτηκε τότε να αναβαθμίσει ριζικά τους μηχανισμούς ελέγχου για οικονομικά εγκλήματα στο πλαίσιο της συμφωνίας, και οι ροές ιρανικών κεφαλαίων αρχικά μειώθηκαν. Ωστόσο, σύμφωνα με εκθέσεις συμμόρφωσης της Binance και πρόσωπα με γνώση της δραστηριότητας, τα ιρανικά κεφάλαια σύντομα επανήλθαν σε κυκλοφορία σε μεγάλη κλίμακα.

Οι εσωτερικοί ελεγκτές της Binance και ξένες διωκτικές αρχές προειδοποίησαν πέρυσι ότι κεφάλαια συνδεδεμένα με το Ιράν εξακολουθούσαν να διακινούνται μέσω της πλατφόρμας. Σε πολλές περιπτώσεις, οι λογαριασμοί παρέμεναν ενεργοί για μήνες, ακόμη και μετά από εσωτερικές ειδοποιήσεις που είχαν επισημάνει τις διασυνδέσεις τους με το Ιράν και αφού οι αρχές επιβολής του νόμου είχαν ζητήσει από την Binance πληροφορίες για τις συναλλαγές τους, με την υποψία χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, σύμφωνα με τις εκθέσεις της εταιρείας.

Αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών υπογράμμισαν την περασμένη εβδομάδα τον κίνδυνο χρήσης κρυπτονομισμάτων από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, προειδοποιώντας ότι η οργάνωση εκμεταλλεύεται κενά στους μηχανισμούς ελέγχου των ανταλλακτηρίων κρυπτονομισμάτων και σε άλλα συστήματα καταπολέμησης της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.

Στο πλαίσιο της επιχείρησης «Οικονομική Οργή» της κυβέρνησης Τραμπ κατά του Ιράν, το υπουργείο Οικονομικών προειδοποίησε επίσης τον Απρίλιο ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα «τελούν υπό επιτήρηση» και ενδέχεται να αντιμετωπίσουν συνέπειες εάν διευκολύνουν μεταφορές χρημάτων για λογαριασμό του Ιράν. Το υπουργείο ανέφερε ότι δέσμευσε 344 εκατομμύρια δολάρια σε κρυπτονομίσματα ιρανικής ιδιοκτησίας που βρίσκονταν σε ψηφιακά πορτοφόλια, στο πλαίσιο στοχευμένης επιχείρησης κατά των οικονομικών πηγών της χώρας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν εκ νέου κυρώσεις τον Ιανουάριο στον Ιρανό Μπαμπάκ Ζαντζανί, τον οποίο η Binance φέρεται να χρησιμοποιούσε για τη διακίνηση κρυπτονομισμάτων, — περισσότερο από μία δεκαετία μετά την αρχική του ένταξη στη μαύρη λίστα — μαζί με εταιρεία κρυπτονομισμάτων που ελεγχόταν από τον ίδιο, κατηγορώντας τον ότι διοχέτευε κεφάλαια προς τους Φρουρούς της Επανάστασης. Οι κυρώσεις δεν έκαναν αναφορά στην Binance.

Με έδρα το Ιράν, ο Ζαντζανί απάντησε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι οι κυρώσεις αυτές αποδεικνύουν «την αποτελεσματικότητα των οικονομικών μας δραστηριοτήτων».

Εκπρόσωπος του Ζαντζανί αρνήθηκε τις αμερικανικές κατηγορίες και δήλωσε στην εφημερίδα ότι «δεν έχει χρειαστεί ούτε έχει βασιστεί σε καμία πλατφόρμα ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων για σκοπούς ξεπλύματος χρήματος ή παράκαμψης κυρώσεων». Ο εκπρόσωπος δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τους λογαριασμούς στη Binance.

«Καλύτερη επιλογή»

Ιρανοί όλων των κοινωνικών στρωμάτων, συμπεριλαμβανομένων και απλών πολιτών, έχουν στραφεί στα κρυπτονομίσματα ως εναλλακτικό τρόπο μεταφοράς χρημάτων από το εξωτερικό, προκειμένου να διατηρήσουν ενεργή την οικονομική τους δραστηριότητα υπό το βάρος των διεθνών κυρώσεων. Η εταιρεία ανάλυσης blockchain TRM Labs εκτιμά ότι οι Ιρανοί πραγματοποίησαν πάνω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε συναλλαγές κρυπτονομισμάτων το περασμένο έτος.

Την άνοιξη αυτή, καθώς η σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακωνόταν, οι ιρανικές αρχές άρχισαν να ζητούν από δεξαμενόπλοια που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ να καταβάλλουν τέλος διέλευσης είτε σε κρυπτονομίσματα είτε σε κινεζικό γουάν.

Οι Ιρανοί έχουν χρησιμοποιήσει λογαριασμούς της Binance για να ανταλλάσσουν συνάλλαγμα με κρυπτονομίσματα, τα οποία στη συνέχεια μετέφεραν σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων της Τεχεράνης, σύμφωνα με ξένες διωκτικές αρχές και ερευνητές. Οι παράνομες ροές, όπως αναφέρεται, μπορούσαν να καλύπτονται μέσα στον τεράστιο όγκο δραστηριότητας της Binance, η οποία διακινεί τρισεκατομμύρια δολάρια μηνιαίως παγκοσμίως.

Η Binance έχει λειτουργήσει ως βασική πύλη για ιρανικά κεφάλαια κρυπτονομισμάτων από την ίδρυσή της το 2017, σύμφωνα με αρχές επιβολής του νόμου και ερευνητές. Λογαριασμοί που μπορούσαν να δημιουργηθούν χωρίς ταυτοποίηση τα πρώτα χρόνια έκαναν την πλατφόρμα καταφύγιο για ξέπλυμα χρήματος και παράκαμψη κυρώσεων, όπως υποστηρίζουν.

Η μεγαλύτερη ιρανική πλατφόρμα κρυπτονομισμάτων, η Nobitex, το είχε διατυπώσει ευθέως: η Binance ήταν «η καλύτερη επιλογή» για τους Ιρανούς στην αγορά κρυπτονομισμάτων, καθώς «προκαλεί λιγότερα προβλήματα για τους Ιρανούς χρήστες», σύμφωνα με την ιστοσελίδα της το 2020. Η Binance εισήγαγε υποχρεωτική ταυτοποίηση (KYC) το 2021.

Η Binance ανέφερε ότι εκείνη την περίοδο είχε ήδη λάβει προληπτικά μέτρα για να περιορίσει την έκθεσή της στην ιρανική αγορά. Στη σημερινή της τοποθέτηση, η εταιρεία δήλωσε ότι είναι ψευδές πως αποτελεί πλέον βασική πύλη για ιρανικά κεφάλαια κρυπτονομισμάτων.

Μέχρι το 2023, πελάτες της Binance στις Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πραγματοποιήσει συναλλαγές αξίας άνω των 898 εκατομμυρίων δολαρίων με Ιρανούς χρήστες, παραβιάζοντας τις κυρώσεις, ενώ χρήστες της πλατφόρμας φέρονται επίσης να έστειλαν κεφάλαια σε ψηφιακά πορτοφόλια που συνδέονταν με ομάδα κυβερνοεγκληματιών που έχουν σχέση με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, η οποία επιτίθετο σε αμερικανικές εταιρείες με σκοπό την είσπραξη λύτρων, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές στην υπόθεση του 2023 κατά της Binance.

Στο πλαίσιο της συμφωνίας εξωδικαστικού συμβιβασμού, η Binance συμφώνησε να λειτουργεί υπό την εποπτεία δύο ανεξάρτητων ελεγκτών που είχαν οριστεί από την αμερικανική κυβέρνηση, με αποστολή τον έλεγχο της συμμόρφωσής της με τη νομοθεσία των ΗΠΑ. Ωστόσο, στελέχη της εταιρείας ανησυχούσαν ότι η εποπτεία αυτή θα επιβράδυνε την ανάπτυξη της πλατφόρμας και, σύμφωνα με πρώην εργαζόμενους στον τομέα συμμόρφωσης, έλαβαν μέτρα για να περιορίσουν την πρόσβαση των ελεγκτών σε ορισμένες λειτουργίες.

Διευθυντής συμμόρφωσης της Binance έστειλε μήνυμα σε συναδέλφους λίγο πριν από τη συμφωνία ενοχής, στο οποίο ανέφερε ότι στο εξής θα απαιτείται έγκριση της ανώτατης διοίκησης για την πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με ορισμένους ευαίσθητους λογαριασμούς, συμπεριλαμβανομένων και των λεγόμενων «εσωτερικών λογαριασμών» που ανήκουν συνήθως σε εταιρικές οντότητες της Binance, σύμφωνα με εσωτερικό μήνυμα που εξέτασε η εφημερίδα.

Αυτό σήμαινε ότι το ίδιο το προσωπικό συμμόρφωσης της εταιρείας, το οποίο ήταν υπεύθυνο για την αναφορά ύποπτων συναλλαγών στους κυβερνητικούς ελεγκτές, αντιμετώπιζε πλέον πρόσθετα εμπόδια στην πρόσβαση και εξέταση ορισμένων λογαριασμών της πλατφόρμας.

Περίπου 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από κεφάλαια που αργότερα κατέληξαν σε ιρανικό δίκτυο φέρονται να πέρασαν μέσω λογαριασμού επιχειρηματικού συνεργάτη της Binance, ο οποίος είχε χαρακτηριστεί ως «εσωτερικός», σύμφωνα με προηγούμενο ρεπορτάζ της εφημερίδας The Wall Street Journal.

Η Binance είχε δηλώσει τότε ότι αυτό αποτελούσε «τυπικό μέτρο για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των ερευνών και όχι προσπάθεια παράκαμψης ελέγχων», προσθέτοντας ότι ο χαρακτηρισμός του λογαριασμού ως «εσωτερικού» είχε γίνει από λάθος ενός νεότερου υπαλλήλου, ότι ο λογαριασμός εντοπίστηκε, έκλεισε και αναφέρθηκε στις αρχές επιβολής του νόμου.

Μετά τη συμφωνία ενοχής, ορισμένοι διευθυντές συμμόρφωσης της Binance εξέφρασαν επίσης αυξανόμενη ανησυχία για αιτήματα της διοίκησης της εταιρείας να χαλαρώσουν οι έλεγχοι κατά του ξεπλύματος χρήματος για πελάτες υψηλού ρίσκου, καθώς και για αυτό που αντιλαμβάνονταν ως απροθυμία απομάκρυνσης Ρώσων πελατών, παρά την προηγούμενη δέσμευση αποχώρησης από τη συγκεκριμένη υπό κυρώσεις χώρα, σύμφωνα με πρώην εργαζομένους στον τομέα συμμόρφωσης. Μέσα σε αυτό το κλίμα εντάσεων, αρκετά στελέχη συμμόρφωσης αποχώρησαν από την Binance μετά τα μέσα του 2024.

Υπόθεση Ζαντζανί

Την περίοδο που η Binance επιχειρούσε να ανασυγκροτηθεί μετά τη συμφωνία ενοχής της, το Ιράν αναζητούσε νέους τρόπους παράκαμψης των αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες είχαν αυστηροποιηθεί το 2023 μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου στο Ισραήλ. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών είχε επιχειρήσει να περιορίσει τα δίκτυα μεταφοράς χρημάτων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούσε το Ιράν για τη διοχέτευση κεφαλαίων προς πληρεξούσιες ένοπλες οργανώσεις στη Γάζα και τον Λίβανο.

Ο Μπαμπάκ Ζαντζανί — πρώην έμπορος δερμάτων προβάτου που εξελίχθηκε σε έναν από τους πλουσιότερους άνδρες του Ιράν και από τους πιο ξακουστούς για την παραβίαση των κυρώσεων — αύξησε τη δραστηριότητά του στην Binance μέσω της δικής του εταιρείας crypto Zedcex το 2024, σύμφωνα με εκθέσεις συμμόρφωσης της εταιρείας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιβάλει για πρώτη φορά κυρώσεις στον Ζαντζανί το 2013, επειδή χρησιμοποίησε μια τράπεζα στη Μαλαισία για να βοηθήσει την ιρανική κυβέρνηση να μετακινήσει δισεκατομμύρια δολάρια. Στη συνέχεια, είχε δηλώσει σε ιρανικά μέσα ότι η δουλειά του ήταν να διενεργεί «επιχειρήσεις κατά των κυρώσεων» και είχε παρουσιάσει τον εαυτό του ως «οικονομικό στρατιώτη της Μπασίτζ», αναφερόμενος στην εθελοντική πολιτοφυλακή των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Πρόβαλλε τα κέρδη του, ποζάροντας με ρολόγια Rolex, πολυτελή αυτοκίνητα και ιδιωτικό αεροσκάφος.

Οι κυρώσεις εναντίον του είχαν αρθεί το 2016 στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν που τέθηκε τότε σε ισχύ.

Η Zedcex, η οποία είχε καταχωρηθεί σε κεντρικό γραφείο στο Λονδίνο, παρουσιαζόταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως πλατφόρμα συναλλαγών για επενδυτές κρυπτονομισμάτων. Στην πραγματικότητα, ο βασικός της πελάτης ήταν οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών και ξένες διωκτικές αρχές.

Χρήματα από πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου εισέρχονταν στη Zedcex μέσω τραπεζών στην Τουρκία, σύμφωνα με τις ίδιες αρχές. Ο εταιρικός λογαριασμός της Zedcex στην Binance, ο οποίος ήταν καταχωρημένος σε θυγατρική στο Ντουμπάι, στη συνέχεια διοχέτευε τα κεφάλαια σε ψηφιακά πορτοφόλια που συνδέονταν με τους IRGC, σύμφωνα με τις εκθέσεις συμμόρφωσης της Binance, οι οποίες δεν προσδιόριζαν το ύψος αυτών των μεταφορών. Ο συγκεκριμένος λογαριασμός πραγματοποίησε συναλλαγές συνολικού ύψους περίπου 830 εκατομμυρίων δολαρίων, οι οποίες περιλάμβαναν τόσο καταθέσεις όσο και αναλήψεις, κατά την περίοδο 2024–2025.

Τα κρυπτονομίσματα αυτά μπορούσαν στη συνέχεια να μεταφερθούν σε ιρανικά ανταλλακτήρια όπως το Nobitex, όπου μπορούσαν να μετατραπούν σε τοπικό νόμισμα (ριάλ). Εναλλακτικά, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές προμηθευτών και για αγορά οπλισμού, εκτός του οπτικού πεδίου των αρχών, σύμφωνα με ξένους αξιωματούχους επιβολής του νόμου.

Τα συστήματα της Binance εντόπισαν ότι ο λογαριασμός της Zedcex είχε πρόσβαση από την Τεχεράνη στα τέλη του 2024, γεγονός που ενεργοποίησε εσωτερική ειδοποίηση, σύμφωνα με έκθεση συμμόρφωσης. Ο λογαριασμός παρέμεινε ενεργός για περισσότερο από έναν ακόμη χρόνο, προκαλώντας πάνω από δώδεκα επιπλέον ειδοποιήσεις για χρήση από συσκευές στην Τεχεράνη, με πιο πρόσφατη τον Νοέμβριο του 2025.

Η αδελφή του Ζαντζανί και η σύντροφός του διατηρούσαν τουλάχιστον τρεις ακόμη λογαριασμούς στην Binance, συμπεριλαμβανομένου του λογαριασμού ενός μαγαζιού πώλησης διαμαντιών με έδρα το Ντουμπάι που διαχειρίζονταν, σύμφωνα με έκθεση συμμόρφωσης της εταιρείας.

Ειδικοί στη χρήση κρυπτονομισμάτων από το Ιράν για την χρηματοδότηση τρομοκρατίας αναφέρουν ότι τέτοιοι λογαριασμοί δε χρησιμοποιούνται συνήθως ως επενδυτικοί, και καταγράφουν πολλές και συνεχείς συναλλαγές σε διαφορετικά κρυπτονομίσματα. Αντίθετα, λειτουργούν κυρίως ως μηχανισμοί μεταφοράς κεφαλαίων, με μία εισερχόμενη και μία εξερχόμενη συναλλαγή αντίστοιχης αξίας.

Η εκτίμηση αυτή ταιριάζει με τις συναλλαγές σε ξεχωριστό λογαριασμό που ανήκε στον διευθυντή της θυγατρικής της Zedcex στο Ντουμπάι, ο οποίος πραγματοποίησε συνολικά συναλλαγές κρυπτονομισμάτων ύψους 21 εκατομμυρίων δολαρίων. Έκθεση συμμόρφωσης της Binance έδειξε ότι το ποσό που κατατέθηκε στον συγκεκριμένο λογαριασμό ήταν το μισό — 10 εκατομμύρια δολάρια από ψηφιακό πορτοφόλι συνδεδεμένο με τους IRGC μεταξύ τέλους 2023 και μέσα 2024, καθώς και σχεδόν 700.000 δολάρια από την ίδια τη Zedcex. Αυτό υποδηλώνει ότι το εξερχόμενο ποσό ήταν αντίστοιχο, ώστε να προκύψει το συνολικό ύψος των 21 εκατομμυρίων δολαρίων σε συναλλαγές.

Ο συγκεκριμένος διευθυντής δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί για σχόλιο.

Οι ίδιες συσκευές χρησιμοποιούνταν για να μπαίνουν στους πέντε αυτούς λογαριασμούς, γεγονός που υποδηλώνει ότι αποτελούσαν μέρος του ίδιου δικτύου Zedcex, όπως έγραψαν οι ερευνητές της Binance σε εσωτερικές εκθέσεις συμμόρφωσης που κατατέθηκαν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο.

Οι εκθέσεις τόνιζαν τη σύνδεση των λογαριασμών με τον 52χρονο Ζαντζανί, σημειώνοντας ότι είχε ήδη τεθεί υπό κυρώσεις για χρηματοδότηση των IRGC. Μία από τις εκθέσεις συνιστούσε την απομάκρυνση των χρηστών από την Binance λόγω «του υψηλού κινδύνου αυτών των διασυνδέσεων και της πιθανότητας παράκαμψης κυρώσεων και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας». Συνιστούσε επίσης στην Binance να αναφέρει τους χρήστες στις αρχές.

Η Zedcex εξέδωσε επίσης το δικό της κρυπτονόμισμα, ένα stablecoin συνδεδεμένο με το δολάριο με την ονομασία USDZ, το οποίο η εταιρεία προωθούσε ώστε οι πελάτες της να το αγοράζουν μέσω της Binance, σύμφωνα με μηνύματα στο Telegram που είδε η εφημερίδα The Wall Street Journal. Η ιστοσελίδα της Binance ανέφερε ότι το USDZ δεν ήταν επίσημα διαθέσιμο στην κύρια πλατφόρμα, αλλά οι χρήστες μπορούσαν να το αγοράσουν από άλλα ανταλλακτήρια και να μεταφέρουν τα tokens στην Binance.

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανέφερε το USDZ σε πρόσφατη προειδοποίησή του για τη χρήση κρυπτονομισμάτων από τους IRGC, σημειώνοντας ότι το Ιράν έχει δημιουργήσει δικά του stablecoins για να μεταφέρει χρήματα εκτός του τραπεζικού συστήματος, παραβιάζοντας τις κυρώσεις.

Κεντρική Τράπεζα του Ιράν

Ο Ζαντζανί έχει δημοσίως υποστηρίξει τη χρησιμότητα των κρυπτονομισμάτων ως εργαλείο παράκαμψης των δυτικών κυρώσεων, γράφοντας σε ανάρτησή του στο Twitter πέρυσι ότι είχε πει στον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν πως «όλες οι τραπεζικές συναλλαγές πρέπει να μεταφερθούν στο blockchain».

Περίπου 107 εκατομμύρια δολάρια σε κρυπτονομίσματα μεταφέρθηκαν μέσω διαδοχικών σταδίων από τα ψηφιακά πορτοφόλια της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν και τελικά κατέληξαν σε λογαριασμούς της Binance το 2025, σύμφωνα με ανάλυση εταιρείας δεδομένων blockchain.

Το γραφείο του ΟΗΕ που εκπροσωπεί το Ιράν δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.

Μια άλλη εταιρεία ανάλυσης blockchain, η TRM Labs, η οποία συνεργάζεται με αμερικανικές αρχές και ανταλλακτήρια — συμπεριλαμβανομένης της Binance — για την ανίχνευση συναλλαγών κρυπτονομισμάτων, εντόπισε επίσης συναλλαγές που συνδέουν την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν με λογαριασμούς της Binance, αλλά δεν μπόρεσε να ανιχνεύσει περαιτέρω κίνηση των κεφαλαίων, σύμφωνα με μη δημοσιοποιημένο έγγραφο και πρόσωπο με γνώση της υπόθεσης.

Η TRM επικοινώνησε με στελέχη της Binance τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους και ζήτησε να διεξαχθεί από κοινού έρευνα για τα κεφάλαια και να κοινοποιηθούν τα ευρήματα στις ΗΠΑ προς υποστήριξη των κυρώσεων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Οι δύο πλευρές — συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής πολιτικής της TRM, Άρι Ρέντμπορντ, και του επικεφαλής συμμόρφωσης της Binance, Νόα Πέρλμαν — συζήτησαν το αίτημα, ωστόσο η Binance αρνήθηκε να συμμετάσχει, σύμφωνα με το έγγραφο και το ίδιο πρόσωπο.

Πηγή: The Wall Street Journal